Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Τετάρτη, 30 Νοεμβρίου 2011

Περισσότερα παρά ποτέ τα «αέρια του θερμοκηπίου» στην ατμόσφαιρα.


Με αφορμή τη παγκόσμια συνδιάσκεψη για το κλίμα-20.000 εκπρόσωποι από 190 χώρες θα συζητούν από 28/11 ως 9/12 στο Ντέρμπαν- οι μετεωρολόγοι της WMO(Παγκόσμιας οργάνωσης Μετεωρολογίας) προειδοποιούν ότι η συγκέντρωση των αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα ανήλθε σε επίπεδα ρεκόρ, το περασμένο χρόνο. Ήταν διπλάσια από ότι την περιμένανε.
Πως μπορεί η αύξηση της μέσης θερμοκρασίας στον πλανήτη να κρατηθεί κάτω από 2 βαθμούς, όταν αντί να μειώνονται οι εκπομπές αυξάνονται με μεγαλύτερο ρυθμό; Είναι ένα ερώτημα που το απευθύνουν προς τη συνδιάσκεψη.
Ο διευθυντής της WMO Michel Jarraud δήλωσε ότι «η επιβάρυνση της ατμόσφαιρας μέσω των ανθρώπινων δραστηριοτήτων, έφθασε σε ένα νέο ρεκόρ σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή. Ο όγκος των αερίων του θερμοκηπίου αυξήθηκε γρηγορότερα από ότι αυξανόταν κατά μέσο όρο όλη την προηγούμενη 10ετία, μεγαλύτερος από ότι είχε προβλεφθεί».
Από το 2009 στο 2010 η συγκέντρωση του διοξειδίου του Άνθρακα(CO2) αυξήθηκε κατά 2,3 ppm (parts per million,μέρη στο εκατομμύριο) φθάνοντας στα 389 ppm. Τη περασμένη 10ετία η μέση αύξηση ήταν 2,0 ppm το χρόνο, ενώ στη δεκαετία του`90 ήταν 1,15 ppm αντίστοιχα. Έχουμε μια αύξηση κατά 39% από τότε που έχουμε μετρήσεις.
Η συγκέντρωση επίσης του Μεθανίου στην ατμόσφαιρα –μετά από μια στασιμότητα που είχε στο διάστημα 1999-2006- αυξήθηκε πάλι. Συνολικά από την αρχή της εκβιομηχάνισης έχουμε αύξηση κατά 158%. Το ίδιο συμβαίνει και με ένα άλλο αέριο του θερμοκηπίου, το Υποξείδιο του Αζώτου(Ν2Ο). Στη προηγούμενη 10ετία αυξανόταν κατά 0,75 ppm το χρόνο και έχουμε μια συνολική αύξηση κατά 20% από τη προβιομηχανική εποχή. Η WMO επεξεργάζεται δεδομένα από μετρήσεις σε πάνω από 50 χώρες(τα παραπάνω στοιχεία από το http://www.sueddeutsche.de/wissen/klimawandel-mehr-treibhausgase-als-je-zuvor-1.1195657)


Ο στόχος της συνδιάσκεψης είναι να καταλήξει σε διεθνή συμφωνία-στη βάση των κοινών, αλλά διαφοροποιημένων ευθυνών- που θα διαδεχθεί τις συμφωνίες του «πρωτοκόλλου του Κιότο», το οποίο είχαν υπογράψει μόνο 37 χώρες και λήγει το 2012. Σημαντικές χώρες όπως οι ΗΠΑ δεν είχαν συμφωνήσει στις απαιτούμενες από το πρωτόκολλο μειώσεις των εκπομπών. Η Κίνα είχε συμφωνήσει, αλλά σαν «αναπτυσσόμενη» τότε χώρα(1992), δεν ήταν υποχρεωμένη να επιδιώξει αντίστοιχες μειώσεις. Σήμερα και οι δύο χώρες μαζί είναι υπεύθυνες για το μισό των παγκόσμιων εκπομπών. Κάποια άλλα κράτη συμβαλλόμενα του Κιότο, απειλούν να φύγουν από τη σύμβαση, αν δεν δεχθούν οι ΗΠΑ να συμβληθούν.
Στη συνδιάσκεψη της Κοπενχάγης το 2009, η Ε.Ε. με πρωταγωνίστρια τη Γερμανία, είχε προτείνει βελτιώσεις στη μείωση των εκπομπών και προσπάθησε να συμπεριλάβει στις συμφωνίες και τις ΗΠΑ, Κίνα, Ινδία κ.λπ. Τότε δεν καταλήξανε σε συμφωνία, παρά το ότι οι ίδιοι επιστήμονες στη λεγόμενη «διάγνωση της Κοπεγχάγης» προειδοποιούσαν ότι αν η αύξηση της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη ξεπεράσει τους δύο βαθμούς, τότε θα έχουμε τέτοια αποσταθεροποίηση του πλανητικού συστήματος, που μόνο με «κλιματική καταστροφή» θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί.


Στο Κανκούν, μεταξύ άλλων υπήρξε και η συμφωνία για Πράσινο Ταμείο για το Κλίμα, το οποίο συστάθηκε με σκοπό να βοηθήσει τις αναπτυσσόμενες χώρες στις προσπάθειες προσαρμογής και μετριασμού των επιπτώσεων των κλιματικών αλλαγών. Το Ντέρμπαν θα πρέπει να διευκρινίσει πώς ακριβώς θα συγκεντρωθούν 100 δισ. δολάρια που έχουν ανακοινωθεί και με ποια μέσα θα διανεμηθούν.
Εδώ λοιπόν στο Ντέρμπαν , μεσούσης της οικονομικής κρίσης και με τη Γερμανία της Μέρκελ να ασχολείται μόνο με τη κρίση της ευρωζώνης και να μη λέει τίποτα για την οικολογική κρίση, θα είναι πολύ πιο δύσκολα να καταλήξουν σε συμφωνία. Οι περισσότεροι θα χρησιμοποιήσουν την οικονομική κρίση σαν άλλοθι για να την αποφύγουν.
Όλα τα προηγούμενα χρόνια έγινε καθαρό ότι παγκόσμια και οι τοπικές ελίτ με το πολιτικό προσωπικό τους δεν ενδιαφέρονται για τη κλιματική αλλαγή, αλλά μόνο για τα κέρδη και πως αυτά θα διασφαλισθούν, έστω και μέσω των ζημιών που θα προκαλέσει η κλιματική αλλαγή. Δεν θα πρέπει να περιμένουμε κάτι το θετικό και από αυτή τη συνδιάσκεψη.
Αν θα γίνει κάτι προς αυτή τη κατεύθυνση, αυτό θα προκύψει από τις ανθρώπινες κοινότητες του 99% . Αυτό θα εξαρτηθεί από το αν αυτές αποφασίσουν «να μην αλλάξουν το κλίμα, αλλά το σύστημα»(σύνθημα του εναλλακτικού κινήματος κατά της αλλαγής του κλίματος) και προχωρήσουν σε ένα άλλο μοντέλο παραγωγής- διανομής, αυτό της από-ανάπτυξης, και σε ένα νέο τρόπο ζωής, που θα επιδιώκει την ευημερία στηριζόμενο στους συλλογικούς φυσικούς πόρους.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου