Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Δευτέρα, 28 Νοεμβρίου 2011

Τα σύστημα δε διαθέτει λύση!

Οι «επενδυτές» ζητούν «τοκογλυφικές» αποδόσεις, προκειμένου να δανείσουν τις χώρες της Ευρώπης, καθώς πλέον από τους αλγόριθμους των προγραμμάτων των κομπιούτερ τους(είναι γνωστό ότι πάνω από το 70% των συναλλαγών στη Γουόλ Στριτ σήμερα γίνονται αυτόματα, χωρίς παρέμβαση ανθρώπου, μέσω των προγραμμάτων των διασυνδεδεμένων μεταξύ τους ηλεκτρονικών υπολογιστών τους) αμφισβητείται ευθέως η ίδια η ύπαρξη του νομίσματος στη σημερινή του μορφή.
Στη σκιά της αδυναμίας της Ευρώπης να δώσει πειστικές απαντήσεις στην κρίση χρέους και της κόντρας του γαλλογερμανικού άξονα, τα στοιχήματα έχουν «χοντρύνει». Το κόστος δανεισμού ακόμα και χωρών του «σκληρού πυρήνα» έχει ανεβεί. Χαρακτηριστικά των εξελίξεων την προηγούμενη εβδομάδα είναι:
• Οι επενδυτές ζητούν, για να δανείσουν Ισπανία και Ιταλία και για μόλις 3-6 μήνες, μεγαλύτερο τόκο απ' ό,τι για την Ελλάδα. Η Ισπανία πλήρωσε για τρίμηνα έντοκα 5,22% στις αρχές της εβδομάδας, ενώ η Ιταλία, προκειμένου να αντλήσει κεφάλαια για έξι μήνες, έδωσε 6,5%, και για διετή ομόλογα το ιστορικό υψηλό των 7,72%. Είχε προηγηθεί η καταγραφή αλλεπάλληλων ιστορικά υψηλών για τα ιταλικά, ισπανικά, κυρίως όμως τα γαλλικά 10ετή ομόλογα, με το κύμα να παρασύρει τις αγορές Βελγίου και Ουγγαρίας.
• Η Γερμανία την προηγούμενη εβδομάδα ήθελε 6 δισ. ευρώ από δημοπρασία 10ετών ομολόγων. Μπόρεσε να πάρει μόνο 3,644 δισ. ευρώ. Η ίδια η γερμανική υπηρεσία διαχείρισης χρέους υποστήριξε πως το γεγονός αντικατοπτρίζει «το περιβάλλον μεγάλης νευρικότητας» που επικρατεί στις αγορές. Οι επενδυτές ενώ προσπαθούν να «παρκάρουν» τα κεφάλαιά τους στην ασφάλεια των γερμανικών τίτλων, που λήγουν τους επόμενους μήνες, δεν είναι διατεθειμένοι να αγοράσουν στην πρωτογενή αγορά τίτλους της χώρας που λήγουν έπειτα από 10 χρόνια και η οποία στα πάνω από 2 τρις ευρώ μέχρι τώρα επίσημα χρέη-ανεπίσημα μπορεί να είναι και 5 τρις- θα προσθέσει άλλα 26 δις φέτος. Και πέρα από αυτό, οι «αναλυτές»-τους οποίους λαμβάνουν υπόψη οι «επενδυτές»-εδώ και καιρό αναφέρονται στη διαδικασία μετεξέλιξης της Ε.Ε., στη λογική της Νέας Ευρώπης, που μεθοδικά προωθεί το Βερολίνο(Χαρακτηριστικό παράδειγμα της νέας αυτής Ευρώπης υπήρξε η αποκάλυψη την περασμένη βδομάδα ότι ο Ιρλανδός πρωθυπουργός Εντα Κένι παρουσίασε τον προϋπολογισμό της χώρας του για το 2012 πρώτα στο γερμανικό κοινοβούλιο, πριν το ιρλανδικό-Τι Βερολίνο, τι Δουβλίνο! Δεν χρειάζεται βέβαια να αναφέρουμε από ποιους καθορίζονται οι προϋπολογισμοί Ελλάδας-Ιταλίας με τις «δοτές» κυβερνήσεις των «τεχνοκρατών» των τραπεζών). Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με τον Μπαρόζο όλο να ψελίζει κάτι για «ευρωομόλογα», για αλληλοστήριξη στην ευρωζώνη κ.λπ., αλλά τη Μέρκελ-παρόλο που τον στήριξε για να αντικαταστήσει τον Ντελόρ τότε μέσω των συντηρητικών ευρωπαϊκών κομμάτων, κόντρα σε Σιράκ και Σρέντερ-να τους παραμερίζει, έχει περάσει σε δευτερεύοντα ρόλο, όσον αφορά στις εξελίξεις στη Ευρώπη.
• Ταυτόχρονα, το ενδιαφέρον «παικτών και αναλυτών» εστιάζεται στις πιέσεις που δέχεται η γαλλική οικονομία (δεύτερη μεγαλύτερη της ευρωζώνης, με ΑΕΠ 1,987 τρισ. ευρώ έναντι 2,567 της ισχυρότερης Γερμανίας και 1,586 τρισ. ευρώ της τρίτης στη σχετική κατάταξη της Eurostat Ιταλίας). Η ενδεχόμενη υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητάς της θα σηματοδοτούσε θεαματικές πολιτικές διεργασίες στη διακυβέρνηση της χώρας
• Μεγάλος κερδισμένος της προηγούμενης εβδομάδας φαίνεται να είναι οι ΗΠΑ, που το καλοκαίρι υποβαθμίστηκε πρώτη φορά από την S&Ρ- της στέρησε το «πολύτιμο ΑΑΑ»- και στην οποία τα 2 κόμματα δεν έχουν καταφέρει να συμφωνήσουν για τη μείωση του ελλείμματος(διαλύθηκε η «σουπερεπιτροπή», που είχαν κάνει για αυτό το σκοπό). Δανείζεται πάμφθηνα και βλέπει το νόμισμά της να ανατιμάται έναντι του ευρώ. Το ευρωπαϊκό νόμισμα υποχώρησε την Παρασκευή στα 1,3267 δολάρια, επίπεδο που είναι το χαμηλότερο των τελευταίων τριών εβδομάδων. Όσο για τα ομόλογα των ΗΠΑ, η απόδοση του 10ετούς τίτλου έφθασε στο επίπεδο του 1,87% και ήταν έναντι του αντίστοιχου γερμανικού (των δυο δηλαδή ασφαλών καταφυγίων) κατά 31 μονάδες βάσης χαμηλότερο, δηλαδή κατά 0,031%. (Τα παραπάνω στοιχεία από το http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=328543). Όμως αυτό είναι προσωρινό για τις ΗΠΑ. Όπως μπαίνει σε αμφισβήτηση το «παρκάρισμα» στα γερμανικά ομόλογα, έτσι σε λίγο θα αμφισβητηθεί και η σιγουριά στα αμερικάνικα.
Ο αμερικανός οικονομολόγος Richard Wolff-καθηγητής οικονομικών στο πανεπιστήμιο της Μασσαχουσέττης- σε συνέντευξή του στη Kontext TV στο Βερολίνο(http://www.kontext-tv.de/node/187 ), υποστηρίζει ότι γενικότερα «το σύστημα δεν έχει λύση»:
Η κρίση στις ΗΠΑ και Ευρώπη δεν είναι μια καθαρά χρηματοπιστωτική κρίση. Ιδίως στις ΗΠΑ, από τη δεκαετία του `70, οι μισθοί συρρικνώθηκαν με παράλληλη αύξηση της παραγωγικότητας και του χρόνου εργασίας. Για να κρατηθεί όμως το επίπεδο κατανάλωσης σε υψηλό επίπεδο, αυξήθηκαν κατά πολύ τα χρέη των νοικοκυριών και του κράτους(εδώ και 30 χρόνια η αμερικάνικη μεσαία και εργατική τάξη δανείσθηκε τόσο, όσο καμιάς άλλης χώρας). Ταυτόχρονα ο πλούτος συγκεντρώθηκε στα χέρια ενός μικρού στρώματος των κεφαλαιούχων. Αυτό το στρώμα, αντί να αυξάνει τους μισθούς των εργαζομένων, έδινε δάνεια σε αυτούς για να τους αυξήσει την αγοραστική τους δύναμη. Το ξέσπασμα της κρίσης το 2007/2008 έδειξε ότι αυτή η διαδικασία δεν μπορούσε να λειτουργήσει πια, γιατί δεν μπορούσαν να επιστραφούν τα χρέη.
Ενώ στην Ευρώπη όλοι κοιτάζουν προς την Ελλάδα και την Ιταλία, δεν βλέπουν ότι το μεγάλο πρόβλημα των χρεών συνίσταται στις ΗΠΑ. Στα μέχρι τώρα 14.500 δις δολάρια χρέους, θα προστεθούν φέτος άλλα 1500 επιπλέον, δηλαδή μια αύξηση κατά 10%. Η αναμενόμενη ανάπτυξη για το 2011 είναι γύρω στο 2%. Τα χρέη αυξάνονται με 5-πλάσιο ρυθμό από ότι το ΑΕΠ της. Είναι μόνο ένα ζήτημα χρόνου-θα είναι 2 ή 3 χρόνια-ώσπου να βρεθούν και οι ΗΠΑ στη θέση της Ευρώπης. Οι Ρεπουπλικάνοι-έχουν την πλειοψηφία στο κογκρέσο- δεν δέχονται να συνεχίσει η αμερικάνικη κεντρική τράπεζα να κόβει καινούργια δολάρια για να κινηθούν οι «αγορές», όπως δεν δέχονται οι συντηρητικοί της Ευρώπης να κάνει το ίδιο η κεντρική ευρωπαϊκή τράπεζα με το ευρώ.
Η αμερικανική υπερχρέωση λοιπόν είναι «ο μεγάλος ελέφαντας» για το σύστημα. Και το ξεφούσκωμα αυτής της «μεγάλης φούσκας» δεν ξέρει κανείς από τους ιθύνοντες του συστήματος πως θα μπορούσε να γίνει. Το «κούρεμα» ή η στάση πληρωμών, θα αποσταθεροποιούσε τη παγκόσμια οικονομία και κανείς δε μπορεί απλώς να το προτείνει, πόσο μάλλον να το εφαρμόσει.
Ο παγκοσμιοποιημένος καπιταλισμός έχει αυτοεγκλωβισθεί( δείτε και άλλη σχετική ανάρτησή μας: Η παγίδα που έχει στήσει ο καπιταλισμός στον εαυτό του http://topikopoiisi.blogspot.com/2011/11/blog-post_7213.html) και δεν μπορεί να βρει λύση. Και αυτό το έχει καταλάβει πια η πλειοψηφία παντού στον «αναπτυγμένο» κόσμο. Έτσι θα γίνει και πιο δύσκολη η εύρεση της λύσης από τη μεριά του. Γιατί η κρίση σήμερα οδηγεί τα επί μέρους κοινωνικά κινήματα των προηγούμενων δεκαετιών-που ήταν και διασπασμένα-σε μια καινούργια σύνθεση. Το κίνημα που προκύπτει στρέφεται πια ενάντια στο ίδιο το σύστημα και δεν απαιτεί μεταρρυθμίσεις του. Θέτει σε αμφισβήτηση τον καπιταλισμό και τους τρόπους ζωής που τον συνοδεύουν.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου