Αποανάπτυξη-Τοπικοποίηση με σχεδιασμό και όχι καταστροφή με μνημόνια!

ΤΜετά το 4ο κατά σειράν μνημόνιο, τώρα έρχεται η «μια από τα ίδια ανάπτυξη», ίσως πιο «δίκαια», υπόσχεται η κυβέρνηση. Με διεθνείς επενδύσεις για μεταφορά του πλούτου της χώρας στο εξωτερικό, στα χέρια των διεθνών επενδυτών, αυτών καλέ που μας δανείζανε όλα αυτά τα χρόνια και τώρα τους χρωστάμε τα «μαλλιά της κεφαλής μας».

Τι και αν κάποιοι από μας φωνάζουμε όλα αυτά τα χρόνια: σεισάχθεια και αποανάπτυξη!(http://www.topikopoiisi.eu/theta941sigmaepsiloniotasigmaf/36) και «στροφή σεαποκεντρωμένη, τοπικοποιημένη, αμεσοδημοκρατική κοινωνία ίσης κατανομής και του μικρότερου δυνατού οικολογικού αποτυπώματος».
Μα τα μνημόνια δεν πετύχανε –χωρίς να το θέλουμε-αποανάπτυξη; Τι είναι η συρρίκνωση κατά 25% του ΑΕΠ της χώρας, αν δεν είναι αποανάπτυξη; Λένε μερικοί κυνικοί!
Απαντάμε: πρώτα -πρώτα το ΑΕΠ μιας χώρας δεν είναι κατάλληλος δείκτης για την ευζωία των κατοίκων της και σήμερα αμφισβητείται αυτό και υπάρχουν οικονομολόγοι, κυβερνήσεις και διεθνείς οργανισμοί που εργάζονται εδώ και δεκαετίες για τη διαμόρφωση καλύτερων δεικτών ευημερίας, διότι η προσήλωση στο ΑΕΠ θέτει στο περιθώριο της κοινωνικής συνείδησης το περιβαλλοντικό και κοινωνικό κόστος της ανάπτυξης (http://www.topikopoiisi.eu/902rhothetarhoalpha/1559378 καιhttp://www.topikopoiisi.eu/theta941sigmaepsiloniotasigmaf/2087834).
Στη συνέχεια λέμε ότι: αποανάπτυξη κάνεις με συνειδητό σχεδιασμό και όχι με καταστροφή μέσω των μνημονίων!
Η βασική ιδέα της αποανάπτυξης-τοπικοποίησης είναι η αλληλέγγυα, δημοκρατική, κοινωνική και οικολογική οικονομία με χαμηλή κατανάλωση πόρων – και όχι η φτώχεια και η ύφεση με ντιρεκτίβες λιτότητας, συνδυασμένη μάλιστα με καταστροφή του περιβάλλοντος και οικολογική υποβάθμιση που βιώνουν οι άνθρωποι σήμερα στην Ελλάδα.
Οι αρνητικές συνέπειες των δήθεν λύσεων για την κρίση, βύθισαν τους ανθρώπους στην Ελλάδα στη δυστυχία και έφερε την Ευρώπη στο χείλος της ανθρωπιστικής καταστροφής. Αντίθετα πολλοί πλούσιοι Έλληνες κατάφεραν - με τη βοήθεια της υπόλοιπης Ευρώπης - να βγάλουν τα περισσότερα περιουσιακά τους στοιχεία από τη χώρα. Για να προστατεύσουν τον εαυτό τους από μια ενδεχόμενη πλήρη κατάρρευση της οικονομίας, αλλά αυτό επιτάχυνε ταυτόχρονα αυτή την κατάρρευση και σε γενικές γραμμές αύξησε την ανισότητα, τις συγκρούσεις κατανομής και τον αποκλεισμό.
Την ίδια στιγμή η κρίση-πολλές φορές το τονίσαμε αυτό και σαν ιστοσελίδα και στις ομιλίες συζητήσεις με τα εναλλακτικά εγχειρήματα που ξεπήδησαν σε όλο αυτό το διάστημα-είχε και έχει ακόμα ένα θετικό: Μας αναγκάζει επίσης να αναζητήσουμε νέες δυνατότητες και τρόπους ζωής, συνύπαρξης και εργασίας, καθώς και διευρυμένους χώρους για να δοκιμάζουμε όλα αυτά. Εγχειρήματα που πριν την κρίση για χρόνια διαχειρίζονταν από μικρές μειοφηφικές πρωτοβουλίες ( από ελευθεριακές, αντιφασιστικές ή ομάδες αλληλεγγύης για παράδειγμα), βρίσκουν τώρα μεγάλη απήχηση και δημιουργούνται καινούργια, με νέες ιδέες. Υπάρχουν αυτοδιαχειριζόμενοι χώροι και εγχειρήματα γειτονιάς, κοινωνικά-αλληλέγγυα ιατρεία, δίκτυα-οάσεις μη χρηματικής οικονομίας και ανταλλαγής, κοινωνικά παντοπωλεία με δωρεάν διάθεση προϊόντων και αντικειμένων κυρίως από «δεύτερο χέρι», νέας μορφής συνεταιρισμοί(χωρίς διοικητικά συμβούλια , με συνέλευση μελών), εργαστήρια και πρότζεκτ αυτοβοήθειας. Μοντέλα συλλογικής εργασίας και συνεργατικές με αποφάσεις στη βάση της συναίνεσης και της άμεσης δημοκρατίας, γίνονται πλατιά γνωστά και οικεία. Μερικοί άνθρωποι λοιπόν στην Ελλάδα αναγκάσθηκαν και αναγκάζονται να συνευρεθούν και να οικοδομήσουν στοιχεία μιας ενωμένης και ειρηνικής κοινωνίας «από τα κάτω».
Αλλά οι προϋποθέσεις για όλα αυτά είναι κατανοητά δύσκολες - η πλειοψηφία της κοινωνίας βιώνει τη συρρίκνωση, όχι ως δημιουργία νέων δυνατοτήτων, αλλά ως καταστροφή. Γιατί παρά αυτά τα φωτεινά σημάδια της ελπίδας, ο ισολογισμός της μέχρι τώρα λιτότητας παραμένει καταστροφική. Η βρεφική θνησιμότητα αυξήθηκε μόνο μεταξύ 2008 και 2010 κατά 43%. Η επίσημη ανεργία βρίσκεται στο 25%, ενώ η ανεργία των νέων φθάνει ακόμη και στο 50%. Ολόκληρες οικογένειες ζουν από την μικρή σύνταξη των παππούδων. Σύμφωνα με δημοσίευμα του ίδιου του ελληνικού κοινοβουλίου σχεδόν 6,5 εκατομμύρια Ελλήνων ζουν μέσα στη φτώχεια - αυτό είναι το 58% του πληθυσμού! Ένας τρίτο του πληθυσμού δεν έχει ασφάλιση υγείας. Οι διαδηλώσεις, οι διαμαρτυρίες και ενέργειες ενάντια σε αυτές τις πολιτικές ήταν και είναι κοινός τόπος – ακριβώς όπως και η βίαιη καταστολή τους από την αστυνομία.
Περισσότερη «λιτότητας» χωρίς περικοπή ή εξάλειψη του χρέους θα επιδεινώνει συνεχώς την κατάσταση, χωρίς να την επιλύει. Η κλασική πολιτική πρόταση-από όλα σχεδόν τα κόμματα- για μια μονόπλευρη εστίαση στην μια από τα ίδια «ανάπτυξη» και στις επενδύσεις με στόχο το κέρδος κερδών, δεν μπορεί να είναι η απάντηση και αυτό είναι ολοφάνερο. Παραμένουν άλυτες-και σε παγκόσμιο επίπεδο-οι αντιθέσεις και οι συγκρούσεις για ισότιμη και δίκαιη κατανομή των βαρών και των πλεονασμάτων, καθώς και η οικολογική καταστροφή. Χρειαζόμαστε μια εναλλακτική λύση, η οποία θα αντιμετωπίζει μαζί τα οικολογικά και κοινωνικά προβλήματα και τις αιτίες τους. Αυτό σημαίνει ότι χρειαζόμαστε αλλαγές σε πολλαπλά επίπεδα: στο προσωπικό και συλλογικό επίπεδο συνείδησης, στην οργάνωση και αυτοοργάνωση, στο θεσμικό πολιτικό επίπεδο. Να επανέλθει το πνεύμα του κοινοτισμού για να βρούμε συλλογικά τις απαιτούμενες σήμερα ριζοσπαστικές λύσεις. Να στηρίξουμε και να πολλαπλασιάσουμε τα αυτοοργανωμένα εναλλακτικά εγχειρήματα σε όλους τους ζωτικούς τομείς της κοινωνικής και οικονομικής δραστηριότητας, ώστε να αναπνεύσει ο πληθυσμός και να επανέλθει η ελπίδα για το μέλλον, κόντρα στη δυστοπία των μνημονιακών πολιτικών.

Επισκεφθείτε και την νέα ιστοσελίδα μας: http://www.topikopoiisi.eu/






Τρίτη, 1 Μαΐου 2012

Πολίτες ή ψηφοφόροι


Η θέση μας απέναντι στις εκλογές δεν είναι συγκυριακή

          Η θέση μας δεν μπορεί να είναι άλλη από την οριστική και αμετάκλητη ρήξη με την καθεστηκυία* πολιτική, που είναι αντιδημοκρατική στις διαδικασίες της και περιοριστική-αλλοτριωτική στο περιεχόμενό της.
          Τοποθετούμαστε κάθε μέρα υπέρ της διεκδίκησης της απόλυτης πολιτικής ισότητας των πολιτών, η οποία από την άποψη περιεχόμενου αντιστοιχεί στο άνοιγμα όλων των ζητημάτων της σημερινής κοινωνίας και της καθημερινής μας ζωής.                                                                         

Η θέση μας απέναντι στις εκλογές είναι θέση αρχής

            Η θέση μας απέναντι στις εκλογές δεν μπορεί να είναι άλλη από μια θέση αρχής : υποστηρίζουμε την (άμεση**) δημοκρατία εναντίον της αντιπροσώπευσης. Δεν συμμετέχουμε στις εκλογές, δεν νομιμοποιούμε το σημερινό πολιτικό καθεστώς σε οποιαδήποτε έκφρασή του.
Δεν είμαστε εναντίον της κατάκτησης του καθολικού δικαιώματος ψήφου, είμαστε εναντίον του γεγονότος ότι ο ψήφος αυτός, κυρίως σήμερα και στα πλαίσια του αντιπροσωπευτικού καθεστώτος, είναι ψήφος για να εκλεγεί ένας αντιπρόσωπος, που δεν μας αντιπροσωπεύει σε τίποτα.   

Σημείωση
Ο πυρήνας της λογικής μας και της επιχειρηματολογίας μας δεν πρέπει σε καμιά περίπτωση να είναι το εκλογικό αποτέλεσμα. Και στο βάθος, κατά τη γνώμη μου, οι άνθρωποι σήμερα, και στη Γαλλία και στην Ελλάδα, δεν ψηφίζουν για αυτό. Ψηφίζουν από συνήθεια ! Η βαθιά πηγή και ρίζα της ετερονομίας είναι η normalité, η κανονικότητα : να είμαι όπως οι άλλοι, και αυτό που ο Κορνήλιος Καστοριάδης αποκαλούσε βράχο της ψυχανάλυσης (που προσκρούει η ψυχανάλυση) και της ψυχής :  la répétition, η επανάληψη. 
Το ότι ο πυρήνας της λογικής μας δεν πρέπει σε καμιά περίπτωση να είναι το εκλογικό αποτέλεσμα, στη γενική περίπτωση της δημοκρατίας για λόγους αρχής, αντιστοιχεί στη θέση ότι η δημοκρατία δεν διασφαλίζει από χέρι την ορθότητα των αποφάσεων. Για τούτο και όλα τα επιχειρήματα που κριτικάρουν τη δημοκρατία για τα δήθεν κακά αποτελέσματά της, τις κακές αποφάσεις που πήρε ή μπορεί να πάρει ο δήμος, όλα αυτά τα επιχειρήματα είναι άκρως αντιδημοκρατικά. Αυτός που τα προφέρει τοποθετείται στη θέση του έσχατου κριτή, άρα είναι άκρως αντιδημοκρατικός.    



* καθεστηκυία πολιτική : αν ο όρος φαίνεται βαρύς ή διανοουμενίστικος ή εξεζητημένος (που δεν είναι), μπορούμε να λέμε θεσμισμένη ή καθεστωτική πολιτική. Δεν μου αρέσει το κατεστημένη, γιατί θυμίζει το κατεστημένο, που μερικοί θα θυμούνται ποιος το έχει λανσάρει. Θυμίζω την έκφραση καθεστηκυία τάξη πραγμάτων, που είναι πολύ γνωστή και χτυπητή. Σε αυτή παραπέμπει η έκφραση καθεστηκυία πολιτική. 

** (άμεση) δημοκρατία : για μένα, η λέξη δημοκρατία, σκέτη, τα λέει όλα. Δεν πρόκειται για στείρα επιμονή και πείσμα ιδεολογικής καθαρότητας. Η βασική μας θέση έναντι των εκλογών και γενικότερα είναι η δημοκρατία. Δεν υπάρχει αντιπροσωπευτική δημοκρατία για να της αντιτάσσουμε την άμεση. Υπάρχει αντιπροσωπευτικό καθεστώς (ή αντιπροσωπευτική διακυβέρνηση) που είναι βαθιά αντιδημοκρατικό. Νομίζω ότι, πέρα από την κατά κάποιο τρόπο ψυχολογική εξήγηση που έδωσα παραπάνω για την επιμονή των ανθρώπων να ψηφίζουν ή παράλληλα με αυτή την εξήγηση, αν έχουμε μια δυνατότητα να ξεκουνήσουμε τα πράγματα και τους ανθρώπους είναι να σφυροκοπούμε  σταθερά το αντιπροσωπευτικό καθεστώς με την ιδέα : δεν είναι δημοκρατικός άνθρωπος όποιος συμμετέχει στο σημερινό πολιτικό καθεστώς, είναι ολιγαρχικός. Ειλικρινά πιστεύω ότι οι άνθρωποι είναι (ακόμα) ευαίσθητοι σε αυτή την επίκριση.


Ένα νέο στοιχείο

Αυτοί που παρακολουθούν τα πράγματα καλύτερα από μένα ας με διορθώσουν. Νομίζω όμως ότι ένα νέο στοιχείο αναδύεται αυτή την περίοδο στη Γαλλία και την Ελλάδα. Είναι το γεγονός ότι συλλογικότητες, έστω μικρές, παίρνουν ανοικτά θέση υπέρ της αποχής από τη σκοπιά όμως ακριβώς της (άμεσης) δημοκρατίας.
Γαλλικά κείμενα δικά μου που υποστηρίζουν τις θέσεις τις οποίες συνοπτικά εξέθεσα παραπάνω, υπάρχουν στο Διαδίκτυο*** εδώ και καιρό. Η απήχησή τους ήταν ελάχιστη. Δεν είχα όμως επισημάνει ούτε στη Γαλλία ούτε στην Ελλάδα συλλογικότητες όπως αυτές που ανέφερα παραπάνω. Το κείμενο «Ψήφος και αποχή : μια προσπάθεια επαναπροσδιορισμού των πραγματικών διλημμάτων», είναι αξιόλογο και συμφωνώ σε πολλά από τα σημεία του. Στις αφετηριακές θέσεις που έγραψα στην αρχή, θα καταλάβει ο καθένας τι νομίζω ότι θα έπρεπε να τονιστεί περισσότερο σε αυτό το κείμενο. Υπάρχει επίσης ένα κάλεσμα σε αποχή μιας συλλογικότητας της Γαλλίας, μόνο που κατά τη δική μου τουλάχιστον αντίληψη κυκλοφόρησε την τελευταία στιγμή. 
Δεν θέλω, και δεν μπορώ, να επεκταθώ τώρα σε πληροφορίες που αφορούν γενικότερα τη γαλλική κοινωνία. Σημειώνω μόνο ότι στην ιστοσελίδα της γαλλικής εφημερίδας Le Monde (σας παρακαλώ μην πείτε ότι είναι αστική, έχουν πεθάνει εδώ και πάρα πολλά χρόνια αυτές οι χονδροειδείς διακρίσεις, εκτός όλων των άλλων, στον Monde έχουν δημοσιευτεί πολλά από τα καλύτερα κείμενα συγκυρίας του Καστοριάδη), υπήρξε πριν τον πρώτο γύρο των γαλλικών προεδρικών εκλογών μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση για την αποχή ή το λευκό, και σε αυτή τη συζήτηση εκφράστηκαν υπέροχες απόψεις υπέρ της αποχής με επιχειρήματα ίδια ακριβώς με τα δικά μας : σαφής απόρριψη του ισχύοντος πολιτικού καθεστώτος ως αντιδημοκρατικού.
Με βάση και το νέο αυτό στοιχείο, νομίζω ότι είναι επιτακτική η ανάγκη και έτοιμη η συγκυρία για τη διαμόρφωση ενός αυτόνομου πολιτικού ρεύματος, πολύχρωμου, πολυφωνικού και άτυπου, το οποίο, στα πλαίσια της γενικότερης προοπτικής για τη συλλογική και ατομική αυτονομία, να καλεί σε ρήξη με την καθεστηκυία πολιτική, να υποστηρίζει την (άμεση) δημοκρατία εναντίον της αντιπροσώπευσης, και να διεκδικεί σαφέστατα την απόλυτη πολιτική ισότητα όλων των πολιτών. Να τους εμπνεύσει και να τους παρακινήσει να πάψουν επιτέλους να είναι ψηφοφόροι και να γίνουν πραγματικοί πολίτες.
                                   
Με φιλικούς χαιρετισμούς
 νίκος ηλιόπουλος

Παρίσι, 29 Απριλίου 2012



*** Όποιος ενδιαφέρεται περισσότερο, θα βρει εύκολα τα κείμενα, αν πατήσει στη μηχανή έρευνας τις λέξεις :
nicos iliopoulos, pour une abstention active
nicos iliopoulos, pourquoi faut-il rompre
nicos iliopoulos, pourquoi nous ne votons pas

Ο Νίκος Ηλιόπουλος ειναι διδάκτωρ Κοινωνικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Paris x. Eχει εκδόσει το δοκίμιο ”Νέοι δρόμοι για τη δημοκρατική πολιτική σκέψη-Κριτική παρουσίαση του πολιτικού στοχαστή Κορνήλιου Καστοριάδη”-[Θεμέλιο 2005].

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου