Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Παρασκευή, 25 Μαΐου 2012

Πολιτική Κίνηση για μια Ελληνική Οικολογική Αριστερά

«Η κοινωνία και ο τόπος αναζητούν ένα καινούργιο σημείο εκκίνησης, μια διαφορετική αφήγηση για το παρόν και το μέλλον. Η πολύπλευρη κρίση που μαστίζει τη χώρα δεν υπήρξε κεραυνός εν αιθρία αλλά αναπόφευκτο αποτέλεσμα του κυρίαρχου μοντέλου παραγωγής και κατανάλωσης, με την πρόσθετη επιβάρυνση μιας διεφθαρμένης, ατελέσφορης και ιδιοτελούς πολιτικής και κρατικής διοίκηση. Κανείς προοδευτικός πολίτης δεν μπορεί να ανεχθεί την καταβαράθρωση των δημοκρατικών αξιών, των κόπων μιας ζωής, των εργασιακών και προνοιακών κατακτήσεων στο όνομα μιας δήθεν διάσωσης της χώρας μας που αντιστρατεύεται, εκτός από τη χειμαζόμενη κοινωνία, και την κοινή λογική. Ταυτόχρονα, κανείς προοδευτικός πολίτης δεν εννοεί να επιστρέψουμε ως πολιτικό σύστημα και κοινωνία στην προ κρίσης κατάσταση: μιας στρεβλής, μη βιώσιμης και αδιέξοδης «ανάπτυξης», μιας δανεικής όσο και τεχνητής «ευημερίας». Ενός μοντέλου βίου που οι πολιτικές ελίτ της Ευρώπης ονόμασαν «ανάπτυξη», ενώ στην πράξη σημαίνει ότι η μισή ανθρωπότητα πεθαίνει της πείνας και η άλλη μισή κάνει δίαιτα – και που τελικά οδήγησε στη μαζική ανεργία και την κοινωνική απαξίωση.


Εμείς που συνυπογράφουμε το παρόν – πολίτες με διαδρομή σε οικολογικά κινήματα βάσης, σε κόμματα της Αριστεράς, σε πανεπιστήμια όσο και στις γειτονιές – νιώθουμε καθήκον και ανάγκη να συμμετάσχουμε σε αυτή τη δύσκολη, συλλογική προσπάθεια για τη διαμόρφωση ενός προοδευτικού κοινωνικού και οικολογικού προτάγματος που θα απαντά στην ολομέτωπη επίθεση του νεοφιλελευθερισμού. Συνοπτικά, προτάσσουμε ως βασικές Οικοαριστερές αρχές τα εξής:

– Την αδήριτη ανάγκη για μια άλλη ανάπτυξη, με προτεραιότητα στο τοπικό και το βιώσιμο, πάντοτε με περιβαλλοντική λογική: στροφή στις ήπιες, ανανεώσιμες μορφές ενέργειας χωρίς βιασμό του περιβάλλοντος• ορθολογική, κοινωνικά ωφέλιμη και περιβαλλοντικά βιώσιμη διαχείριση του επείγοντος προβλήματος των απορριμμάτων• επιστροφή στη βιώσιμη γεωργία με αποκλεισμό των γενετικά τροποποιημένων οργανισμών από τη χώρα και αιχμή τις βιοκαλλιέργειες• ενίσχυση της τοπικής οικονομίας με γνώμονα τη βιωσιμότητα και την αειφορία• προστασία και εξασφάλιση των δημοσίων αγαθών (ύδατα, δάση, ορυκτός πλούτος κτλ) κόντρα στην εμπορευματοποίησή τους• διατήρηση και δίκαιη κατανομή των φυσικών πόρων• δημιουργία και απόδοση των δημόσιων χώρων στις τοπικές κοινωνίες.

– Την άμεση προτεραιότητα στην κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία, με την ανάπτυξη δικτύων παραγωγών-καταναλωτών για την καταπολέμηση του παρασιτικού εμπορίου και της αισχροκέρδειας • την προώθηση δικτύων ανταλλαγών• τη δημιουργία πράσινων θέσεων εργασίας σε προσανατολισμένες προς κοινωνικά αγαθά και υπηρεσίες δράσεις.

– Τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό, πάντοτε στο δρόμο του δημοκρατικού/οικολογικού σοσιαλισμού, και τη συνένωση των προοδευτικών Οικοαριστερών δυνάμεων σε εθνική και ευρωπαϊκή κλίμακα για την επίτευξη των στόχων για βιωσιμότητα και κοινωνική δικαιοσύνη.

– Τη σύσταση πανδημοκρατικού μετώπου κατά της διαφθοράς και της διαπλοκής που διαπερνούν ολόκληρο το σώμα του πολιτικού συστήματος και της κρατικής διοίκησης – αλλά και της ίδιας της κοινωνίας.

– Το στήσιμο ενός ισχυρού αναχώματος κατά των εχθρικών προς τη Δημοκρατία δυνάμεων που ενέσκηψαν από την άκρα δεξιά, επωφελούμενες της ανυπαρξίας κοινωνικού κράτους.

– Το σεβασμό και την προστασία των δικαιωμάτων του πλανήτη και της έμβιας φύσης.

Σε αυτή την κρίσιμη ιστορική στιγμή, οι συνυπογράφοντες συντασσόμαστε με την ευρωπαϊκή, ριζοσπαστική και οικολογική Αριστερά, όπως απαιτεί ένα πολύ μεγάλο και συνειδητοποιημένο κομμάτι του ελληνικού λαού. Μια Αριστερά φορέα του καινούργιου και του βιώσιμου για την κοινωνία και τον τόπο, βασικός εκφραστής της οποίας είναι σήμερα ο ΣΥΡΙΖΑ…

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου