Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Παρασκευή, 28 Ιανουαρίου 2011

Παράγωγο-καταναλωτικός Συνεταιρισμός, μιά δομή της κοινωνικής και αλληλέγγυας τοπικής οικονομίας

Στόχος:
«Γέφυρα» μεταξύ παραγωγών και καταναλωτών της τοπικής-όσο γίνεται- κοινωνίας για το ξεπέρασμα των σημερινών μεσαζόντων κάθε είδους. Στήριξη της επιβίωσης των παραγωγών με δίκαιες τιμές, προσιτές όμως στους καταναλωτές με χαμηλό εισόδημα. Διαμόρφωσή του σε μια δομή της κοινωνικής-αλληλέγγυας οικονομίας, μη ενταγμένης ούτε στον ιδιωτικό, ούτε στον κρατικό τομέα της οικονομίας. Βασιζόμενος στις αξίες της συνεργατικότητας, αμοιβαιότητας και του εθελοντισμού και όχι του ανταγωνισμού και της αγοράς.
Μέλη:
Στην αρχή μάλλον ο οποιοσδήποτε συμφωνεί με τον βασικό στόχο, είτε παραγωγός, είτε καταναλωτής, είτε ενεργός πολίτης. Στη συνέχεια, όταν θα έχουν δημιουργηθεί σχέσεις με υπάρχουσες ή στο μεταξύ δημιουργημένες συλλογικότητες-ομάδες παραγωγών-καταναλωτών, κάθε πρώην μέλος θα έχει τη δυνατότητα να ενταχθεί σε κάποια από αυτές, καθώς και αυτές θα γίνονται μέλη του συνεταιρισμού. Θα εξακολουθούν όμως να υπάρχουν και μεμονωμένα μέλη.
Παραγωγοί:
Κυρίως ενταγμένοι σε ομάδες-συλλογικότητες-συνεταιρισμούς παραγωγών, αλλά και μεμονωμένοι, του πρωτογενούς και δευτερογενούς-μεταποιητικού τομέα.
Καταναλωτές:
Κύρια συνεταιρισμοί-ομάδες-συλλογικότητες-«καλάθια», αλλά και μεμονωμένοι καταναλωτές, καθώς και κολεκτιβιστικά ή συνεταιριστικά μαγαζιά και καφενεία.
Κολεκτίβα διακίνησης:
1. Υπεύθυνος εξασφάλισης προϊόντων(διαχειριστής «αγορών»): αμειβόμενος που μπορεί να στηρίζεται και από εθελοντές. Δημιουργεί σχέσεις με τους παραγωγούς.
2. Υπεύθυνος διάθεσης προϊόντων (διαχειριστής «πωλήσεων»): αμειβόμενος με στήριξη και από εθελοντές όταν χρειάζεται. Δημιουργεί τις σχέσεις με τους καταναλωτές.
3. Υπεύθυνος αποθήκης: αμειβόμενος που διοργανώνει εισροές-εκροές προϊόντων στην αποθήκη, ικανοποιώντας τις αμφίδρομες παραγγελίες(τη σχέση «προσφοράς- ζήτησης») σε επαφή με τους δύο διαχειριστές. Χρειάζεται σίγουρα στήριξη και από εθελοντές στην οργάνωση-διαχείριση της αποθήκης σε ώρες αιχμής.
4. Για μεμονωμένους καταναλωτές χώρος διάθεσης (‘Μαγαζί»): δύο τουλάχιστον αμειβόμενοι με αντίστοιχους εθελοντές σε κάθε βάρδια για τις αναγκαίες μεταφορές-εξωτερικές εργασίες. Στη συνέχεια πιθανά περισσότερα «μαγαζιά».
Συνέλευση μελών:
1. Μεμονωμένα μέλη
2. Εκπρόσωποι παραγωγικών συλλογικοτήτων
3. Εκπρόσωποι καταναλωτικών συλλογικοτήτων
4. Τα μέλη της κολεκτίβας διακίνησης
Συμμετοχή των 4 κατηγοριών σε ισοδύναμη-όσο γίνεται-αναλογία κατά 25%, στην εξέλιξή του.
Η συνέλευση γίνεται βασικά δύο φορές το χρόνο, κάνει απολογισμό και αποφασίζει για τη γενική κατεύθυνση και την εξέλιξη του συνεταιρισμού. Στο ενδιάμεσο διάστημα λειτουργεί η επιτροπή εποπτείας.
Επιτροπή εποπτείας:
1. Εκλεγμένος εκπρόσωπος των μεμονωμένων μελών
2. Εκλεγμένος εκπρόσωπος των συλλογικοτήτων των παραγωγών-άρα απαραίτητη δημιουργία δικτύου τους.
3. Εκλεγμένος εκπρόσωπος των συλλογικοτήτων των καταναλωτών-απαραίτητο και εδώ το δίκτυό τους.
4. Ένας διαχειριστής «αγορών», γιατί στη συνέχεια μπορεί να αυξάνονται οι διαχειριστές
5. Ένας διαχειριστής «πωλήσεων»
6. Ένας αποθηκάριος
7. Ένας εκπρόσωπος των εργαζομένων στο κάθε «μαγαζί»
Στην αρχή το σύνολο των μελών της εποπτείας θα είναι επτά και παρακολουθούν στο διάστημα μεταξύ των συνελεύσεων τις όλες δραστηριότητες, παρεμβαίνοντας θετικά και ενημερώνοντας στη συνέχεια τη συνέλευση.
Διαμόρφωση τιμών:
Σε συνεργασία με τους παραγωγούς-καταναλωτές τα έσοδα κατανέμονται ποσοστιαία επί της τελικής τιμής ως εξής για τα ελληνικά δεδομένα:
1. Το 40% περίπου της τελικής τιμής ανήκει στους παραγωγούς.
2. Το 20% πηγαίνει στη διαχείριση(έξοδα χώρων διαχείρισης 4% + έξοδα αποθηκευτικών χώρων 6% + έξοδα «μαγαζιών» 10%)
3. Το 20% αμοιβή εργασίας
4. Το 7% στις μεταφορές
5. Το 13% στους φόρους

Παρατηρήσεις:

1. Όσα προϊόντα διατίθενται απευθείας στις συλλογικότητες των καταναλωτών, απαλλάσσονται από τα έξοδα «μαγαζιού»-αμοιβής «μαγαζιού» και φόρο. Δηλαδή θα είναι φθηνότερα κατά 30% περίπου, πράγμα που θα λειτουργεί υπέρ της ένταξης των καταναλωτών σε κάποια ομαδοποίηση.
2. Αν δεν υπάρχουν ήδη και έως ότου δημιουργηθούν σχέσεις με ομάδες μεταποίησης είναι πιθανά αναγκαίο να οργανωθεί και κολεκτίβα μεταποίησης-συσκευασίας από την αρχή ή στη συνέχεια.
3. Για την όλη οργάνωση ενός τέτοιου συνεταιρισμού χρειάζεται και μια αρχική οικονομική μελέτη, καθώς και εξεύρεση των αρχικών πόρων. Στη συνέχεια θα πρέπει να επιτευχθεί η αυτοβιωσιμότητα και αν περισσεύουν κάποιες φορές πόροι να διατίθενται για παραπέρα σκοπούς, όπως για παράδειγμα στην εκπαίδευση των παραγωγών.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου