Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Δευτέρα, 23 Ιανουαρίου 2012

Ευρωπαϊκή μέρα δράσης ενάντια στον καπιταλισμό

Το κείμενο το πήρα με μαίηλ από το: m31[@]riseup.net

Το κάλεσμα είναι για τις 31 Μαρτίου 2012
Η Ευρώπη και η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) βρίσκονται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Μήνες τώρα η δανειακή κρίση, η οποία είναι ταυτόχρονα και κρίση χρέους, οξύνεται. Σε συνεχείς (δια-) κυβερνητικές συσκέψεις αποφασίζονται νέα μέτρα, τα οποία έχουν ως στόχο να εξυγιάνουν τον καπιταλισμό. Αλλιώς, σύμφωνα πάντα με τους πολιτικούς και τα ΜΜΕ, απειλούμαστε με κατάρρευση, ύφεση και περαιτέρω εξάπλωση της φτώχειας. Με τη βοήθεια αυτής της καταστροφολογίας επιβάλλονται ακραίες νεοφιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις, οι οποίες θα καθορίζουν την κοινωνία, αλλά και τις ίδιες μας τις ζωές για τις επόμενες δεκαετίες. Εκτός και αν αντισταθούμε!

Τα πρώτα χρόνια της κρίσης μάς έλεγαν ότι ο καπιταλισμός πρέπει να τεθεί υπό έλεγχο. Οι τράπεζες και οι επιχειρήσεις θα έπρεπε να αναλάβουν ένα μέρος του βάρους, για την δημιουργία του οποίου υπήρξαν άλλωστε συνυπεύθυνες. Κι όμως αυτή τη στιγμή συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο: η Ευρώπη, τα κράτη-μέλη της καθώς και τα υποψήφια προς ένταξη κράτη ακολουθούν ένα δρόμο με ακόμη περισσότερο «ανταγωνισμό» συνοδευόμενο από προγράμματα περικοπών, ούτως ώστε να διασφαλίσουν την «εμπιστοσύνη», αλλά και τα κέρδη των αγορών. Έτσι όμως επιβεβαιώνουν την καταστρεπτική λογική του καπιταλισμού. Καπιταλισμός σημαίνει συνεχείς κρίσεις και φτώχεια, σημαίνει μια καθημερινότητα μπροστά στην οποία οι άνθρωποι φαντάζουν ανίσχυροι. Και όλα αυτά εν μέσω πρωτοφανούς ιδιωτικού πλούτου. Ας οργανωθούμε, λοιπόν, για μια καλύτερη κοινωνία!

Είναι το σύστημα!
Η καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση των προηγούμενων δεκαετιών όξυνε τον ανταγωνισμό τόσο μεταξύ των επιχειρήσεων, όσο και μεταξύ των κρατών. Όλες οι ανεπτυγμένες βιομηχανικά χώρες απορρύθμισαν σε μεγάλο βαθμό τις αγορές τους. Κατάργησαν κοινωνικές παροχές, ιδιωτικοποίησαν δημόσια αγαθά, περιόρισαν τα δικαιώματα των εργαζομένων και ενέτειναν τον κοινωνικό έλεγχο, και όλα αυτά στο βωμό μιας όσο το δυνατόν πιο απρόσκοπτης καπιταλιστικής ανάπτυξης. Ακόμα και στην «κοινωνική» Ευρώπη οι ζωές μας γίνονται ολοένα και πιο αβέβαιες, ενώ οι κοινωνικές ανισότητες μεγαλώνουν. Στις επονομαζόμενες «αναπτυσσόμενες αγορές» υπάρχει ήδη μια συνεχής κοινωνική κρίση: εξαγορές και αδίστακτη εκμετάλλευση με κρατική κάλυψη, με στόχο την «εθνική ανάπτυξη», μια ανάπτυξη που βαίνει προς αποκλειστικό όφελος των λιγοστών προνομιούχων. Ο νεοφιλελεύθερος μετασχηματισμός των περασμένων δεκαετιών προκάλεσε μεταξύ άλλων και υπερθέρμανση των χρηματοπιστωτικών αγορών. Είτε πρόκειται για εταιρείες υψηλής τεχνολογίας, είτε για την αγορά ακινήτων, είτε για τα χρηματιστηριακά παράγωγα, οι κερδοσκοπικές φούσκες σκάνε η μία μετά την άλλη. Υπεύθυνη γι’ αυτήν την κατάσταση δεν είναι η υποτιθέμενη απληστία και διαφθορά μιας μικρής ελίτ, όπως πιστεύουν πολλοί/ές. Υπεύθυνη είναι η καθημερινή λογική του κέρδους, μια λογική που κυριαρχεί πάνω σε όλους/ες μας, είτε το θέλουμε είτε όχι.

Συντρίβοντας το καθεστώς της ΕΕ
Το 2011 η ευρωπαϊκή δημοσιονομική και νομισματική κρίση κλιμακώθηκε. Κάποια κράτη βρίσκονται λίγο πριν την χρεωκοπία και θέτουν έτσι σε κίνδυνο ακόμη και το ευρώ. Σε μια πρώτη ανάγνωση αυτά τα κράτη «ζούσαν πάνω από τις δυνατότητες τους». Η αλήθεια είναι όμως ότι απλώς προσπάθησαν να βάλουνε μπρος τη μηχανή της καπιταλιστικής ανάπτυξης μέσω δανεισμού. Έκαναν αυτό που κάνουνε όλοι, απλώς με λιγότερη επιτυχία. Η υποστήριξή τους από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα με νέα δάνεια ύψους δισεκατομμυρίων ευρώ γίνεται υπό επαχθείς ορούς. Ο δραστικός περιορισμός των χρεών στην Ευρώπη έχει ως στόχο «να καθησυχάσει τις αγορές», πάντα όμως εις βάρος των μισθωτών, των ανέργων και των φοιτητών∕ φοιτητριών. Από την άλλη το ιδιωτικό κέρδος δεν πρόκειται να υποστεί μείωση. Αντίστοιχη κατάσταση κυριαρχεί και στις υπό ένταξη χώρες της ανατολικής και νοτιοανατολικής Ευρώπης, στις οποίες η ΕΕ και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έχουν επιβάλει εκτεταμένα προγράμματα περικοπών και ιδιωτικοποιήσεων. Όλα αυτά τα μέτρα λαμβάνονται με στόχο να στηρίξουν το καθεστώς της ΕΕ, που βρίσκεται σε κρίση, καθώς και τις κυρίαρχες οικονομίες της κεντρικής Ευρώπης. Έτσι οι κυβερνήσεις της Γερμανίας και της Γαλλίας μπορούν και προωθούν σχεδόν ανενόχλητες τα συμφέροντα τους παρά τις επιμέρους πολιτικές διαφορές μεταξύ τους.
Χωρίς αμφιβολία σε πολλές χώρες υπήρξαν ευρείες αντιδράσεις, αυτοοργανωμένες πρωτοβουλίες προέκυψαν ώστε να ξεπεραστεί η πολιτική αδράνεια. Μέχρι στιγμής όμως, ακόμη και οι μαζικές απεργίες μείνανε δίχως αποτέλεσμα. Τα μεγάλα εθνικά συνδικάτα υποστήριξαν σε τελική ανάλυση την κρατική πολιτική της εκάστοτε χώρας κι έτσι δεν υπήρξε μια ουσιαστική διεθνής αλληλεγγύη ανάμεσα στα διάφορα σωματεία. Αν είναι λοιπόν να αλλάξει κάτι, θα πρέπει να το κάνουμε μόνοι μας.

Μπορούμε καλύτερα
Η ευρωπαϊκή πολιτική επίλυσης της κρίσης είναι τόσο απρόβλεπτη, όσο απρόβλεπτες ήταν ανέκαθεν οι συνέπειες του καπιταλισμού για τις ζωές μας. Διότι μια ακόμη πιο δραστική μείωση των κρατικών δαπανών θέτει σε κίνδυνο την οικονομική σταθερότητα εξίσου με μια ανάπτυξη βασισμένη στα χρέη. Στον καπιταλισμό δεν υπάρχει σίγουρη λύση, αλλά μόνο συνεχείς κρίσεις. Αξίζει άραγε να χαραμίζουμε έτσι τις ζωές μας; Ας αγωνιστούμε καλύτερα όλοι μαζί ενάντια στις επιταγές της αγοράς και ας οργανωθούμε επιτελούς σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Η ευρωπαϊκή μέρα δράσης ενάντια στον καπιταλισμό στις 31. Μαρτίου 2012 είναι ένα πρώτο βήμα προς αυτήν την κατεύθυνση. Ταυτόχρονες διαδηλώσεις σε πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες θα αποτελέσουν κάτι παραπάνω από ένα απλό σημάδι αντικαπιταλιστικής αλληλεγγύης. Ήδη αναπτύσσεται διάλογος και συνεργασία σε διεθνές επίπεδο. Προσκαλούμε κάθε πρωτοβουλία που έχει στόχο την ανθρώπινη χειραφέτηση να συμμετάσχει σε αυτήν τη διαδικασία. Πρέπει να οργανωθούμε έξω από κρατικούς θεσμούς και να προετοιμαστούμε για έναν χρονοβόρο αγώνα. Μπορεί η κρίση να επηρεάζει με διαφορετικούς τρόπους τις χώρες μας, ο στόχος μας όμως είναι κοινός: δεν θέλουμε να σώσουμε τον καπιταλισμό, αλλά να τον ανατρέψουμε. Αντιστεκόμαστε στις διάφορες «πολιτικές εθνικής στρατηγικής», καθώς και τον εθνικισμό. Ο αγώνας ενάντια στην συνεχιζόμενη περικοπή των κοινωνικών παροχών και δικαιωμάτων είναι μεν σημαντικός, πρέπει όμως να βλέπουμε και πιο πέρα. Πρέπει να ξεφορτωθούμε επιτέλους τους καταστρεπτικούς καταναγκασμούς του καπιταλισμού και των πολιτικών θεσμών του. Μόνο έτσι θα γίνει πραγματικότητα το διαδεδομένο αίτημα για «αληθινή δημοκρατία».

Σχόλιο: καλή η ανάλυση, αλλά πάσχει σε ένα σημείο: ο καπιταλισμός προκαλεί "υπερθέρμανση των χρηματοπιστωτικών αγορών". Μόνο; Εξίσου σημαντική, αν όχι σημαντικότερη, είναι η υπερθέρμανση του πλανήτη που προκαλεί. Με τη κλιματική αλλαγή που ήδη έχει δρομολογηθεί, εκτός του ότι η ζωή των ανθρώπων θα γίνει τελικά αβίωτη, δεν θα είναι δυνατές και πολλές οικονομικές δραστηριότητες σε πολλές περιοχές-κύρια τις "φτωχότερες"- πράγμα που θα οξύνει όλο και περισσότερο τις οικονομικές κρίσεις που θα έρχονται η μία μετά την άλλη.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου