Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Τετάρτη, 18 Ιανουαρίου 2012

Αλληλεγγύη, Αντίσταση και Ανατροπή

της Κατερίνας Σεργίδου

Η επιδείνωση της κρίσης και τα σκληρά χτυπήματα που δέχονται οι "από κάτω" έχουν προκαλέσει τη συζήτηση για το πώς μπορεί η Αριστερά να υπερασπιστεί την τον κόσμο μας. Μερίδα συντρόφων ρίχνει βάρος στα "δίκτυα αλληλεγγύης". Η συζήτηση αυτή δεν είναι καινούργια, αλλά σήμερα γίνεται κεντρική, καθώς δυνάμεις του κινήματος και της Αριστεράς αφιερώνουν πολύτιμο χρόνο και δυνάμεις στην οργάνωση τέτοιων δομών (συλλογικές κουζίνες κλπ). Η έμπρακτη αλληλεγγύη έχει αξία στις συνθήκες που ζούμε. Αλλά η αναγωγή της σε κεντρική πολιτική πρόταση και περιεχόμενο δράσης έχει προβλήματα και κρύβει κινδύνους για την Αριστερά.
Το παρόν άρθρο δημοσιεύτηκε στις 12 Γενάρη του 2011 στο φύλλο Νο 235 της Εργατικής Αριστεράς, αλλά η βασική του επιχειρηματολογία παραμένει επίκαιρη.

Στις συνθήκες της βαθιάς κρίσης και της άγριας επίθεσης που ζούμε, στους κόλπους της Αριστεράς είναι ανοιχτό το ζήτημα της ταχτικής που πρέπει να ακολουθήσει για να λυθούν τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κόσμος εδώ και τώρα και όχι αύριο. Μια δέσμη ιδεών (όχι καινούρια) που ακούγεται όλο και πιο συχνά είναι αυτή της συγκρότησης δικτύων αλληλεγγύης. Λέγοντας δίκτυα αλληλεγγύης κάποιοι σύντροφοι, αναφέρονται στα χαριστικά παζάρια, στα κοινωνικά παντοπωλεία, στα δωρεάν μαθήματα κ.λπ.
Αλληλεγγύη
Είναι αλήθεια ότι για ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας υπάρχει ζήτημα επιβίωσης. Πολλές οικογένειες αδυνατούν να καλύψουν βασικές ανάγκες όπως τροφή, ένδυση, ενοίκιο και λογαριασμοί, πολύ περισσότερο να πληρώσουν τα φροντιστήρια και τα ιδιαίτερα των παιδιών τους. Είναι επίσης αλήθεια ότι όσο η κρίση θα βαθαίνει τόσο η κατάσταση θα χειροτερεύει και θα πέφτει ακόμα περισσότερο το βιοτικό επίπεδο της εργατικής τάξης. Φυσικά και είναι ελπιδοφόρο να βλέπει κανείς καθημερινές πράξεις αλληλεγγύης από τους απλούς ανθρώπους. Το αντανακλαστικό που δείχνουν πολλοί στο να μαζέψουν βασικά είδη και να τα μοιράσουν σε συνανθρώπους τους που έχουν περισσότερη ανάγκη είναι απόλυτα υγιές. Η συμπαράσταση και η αλληλεγγύη είναι στοιχεία στα οποία η Αριστερά πρέπει να επενδύσει, αλλά και να καλλιεργήσει τον αγώνα για την αλλαγή της κοινωνίας.
Το πρόβλημα ξεκινάει όταν τα δίκτυα αλληλεγγύης παρουσιάζονται σαν προτεραιότητα στην πολιτική πρόταση για την περίοδο που διανύουμε. Πρόσφατα η Π.Γ του ΣΥΝ συζήτησε τη στήριξη και την οργάνωση δικτύων αλληλεγγύης και συλλογικής ανυπακοής. Στην εφημερίδα «Αυγή» (26/12) διαβάζουμε: «Η συγκρότηση δικτύων αλληλεγγύης και κινημάτων αντίστασης με άμεσα πρακτικά οφέλη είναι η απάντηση μιας κοινωνίας που βλέπει κάθε μέρα νέα μέτρα να της χτυπούν την πόρτα». «Η ανταλλαγή και η επαναχρησιμοποίηση είναι αντίσταση και μάλιστα δημιουργική…». Αντίστοιχη θέση έχει υιοθετήσει και η Νεολαία ΣΥΝ, αφού στο πρόσφατο πανελλαδικό διήμερο της Αριστερής Ενότητας (11 και 12/12) ως μέτρο αντιμετώπισης στην κρίση πρότεινε τη δημιουργία δικτύων αλληλεγγύης μέσα στις σχολές, που θα περιλαμβάνουν ανταλλαγή σημειώσεων και βιβλίων μεταξύ των φοιτητών. Αλήθεια είναι δυνατόν να ισχυρίζεται κανείς ότι μπορούμε να ανατρέψουμε το νέο νόμο-πλαίσιο στα πανεπιστήμια με ανταλλαγή σημειώσεων;
Κίνδυνος
Το πρώτο που χρειάζεται να σημειώσουμε, μιλώντας για τα δίκτυα αλληλεγγύης (τουλάχιστον σε αυτή τη χρονική στιγμή), είναι ότι δεν πρόκειται απλά για μια αυθόρμητη πρακτική από τα κάτω. Πρόκειται για μια πολιτική πρακτική που ανέκαθεν προωθούσαν συγκεκριμένες δυνάμεις της Αριστεράς, κυρίως όμως κάποιες δυνάμεις του αναρχικού χώρου και της αυτονομίας. Στον πυρήνα αυτής της άποψης βρίσκεται η λογική του να δημιουργήσουμε εναλλακτικές πραγματικότητες παράλληλες με την κυρίαρχη. Αν το κράτος αρνείται να καλύψει τις βασικές μας ανάγκες, δεν διεκδικούμε από αυτό βελτίωση της ζωής μας, αλλά φτιάχνουμε δικές μας δομές. Δεν χρειάζεται να αντιπαρατεθούμε με την πολιτική εξουσία, μπορούμε απλά να την παρακάμψουμε.
Αυτή η πολιτική πρόταση κρύβει όμως και κινδύνους. Ο πρώτος είναι η αποδοχή ότι τα μέτρα έχουν περάσει και ότι δεν μπορούμε να κάνουμε πολλά πράγματα σε κεντρικό επίπεδο για να τα ανατρέψουμε. Στο βαθμό που βγαίνουν απεργίες τις στηρίζουμε, αλλά αν οι εργαζόμενοι και η νεολαία δεν αντιστέκονται, τότε αμυνόμαστε με «δημιουργικό» τρόπο.
Ένα δεύτερο κίνδυνο εντοπίζουμε στη φράση που ακούγεται όλο και πιο συχνά: «Να κάνουμε την κρίση ευκαιρία», να χαράξουμε μια άλλη διαδρομή που θα ανακαλύπτει και θα επαναοικειοποιεί μορφές οργάνωσης της παραγωγής, της κατανάλωσης, της εργασίας, όπως για παράδειγμα οι συνεταιρισμοί που τελευταία προβάλλονται πολύ. Πρόκειται και πάλι για την αυταπάτη ότι μπορεί να υπάρξει μια διαφορετική οικονομία εντός του συστήματος και να μοιραστεί η πίτα του πλούτου μεταξύ των πολλών. Όμως πώς μπορεί αυτό να αλλάξει ριζικά την κοινωνία, αν οι εργαζόμενοι δεν πάρουν την εξουσία, αν δεν ελέγχουν το σύνολο της παραγωγής και αν δεν έχουν τους δικούς τους νόμους, σχολεία κ.λπ.;
Ελεημοσύνη;
Προσπαθώντας να επανατοποθετήσουμε το ζήτημα της αλληλεγγύης, χρειάζεται να ξεκαθαρίσουμε τα εξής. Τα δίκτυα αλληλεγγύης μπορούν να λειτουργήσουν μόνο συμπληρωματικά στη μεγάλη μάχη. Και η μάχη που παίζεται αυτή τη στιγμή είναι η ανατροπή των βάρβαρων μέτρων. Αυτός είναι και ο μόνος ρεαλιστικός δρόμος για τη βελτίωση της ζωής μας. Η σκέψη ότι μπορούμε να αντιμετωπίσουμε ισχυρούς εχθρούς όπως το ΔΝΤ, την ΕΕ, το διεθνές κεφάλαιο και τις αποφασισμένες κυβερνήσεις με ανταλλακτικά παζάρια είναι κατώτερη των περιστάσεων. Δεν είναι τυχαίο ότι τα ΜΜΕ την ίδια στιγμή που υποσκάπτουν την αλληλεγγύη των εργαζομένων, λασπολογώντας τους απεργούς στους δήμους και στις συγκοινωνίες, επιλέγουν να μας παρουσιάζουν καθημερινά τις πιο ανώδυνες πράξεις αλληλεγγύης σαν τη διέξοδο στην κρίση. Τα συσσίτια που οργανώνει ο Δήμος Αθηναίων και η εκκλησία, την εθελοντική εργασία των ΜΚΟ, τις φιλανθρωπίες της Μαριάννας Βαρδινογιάννη. Επιλέγουν ακόμα να προβάλλουν και να εκμεταλλεύονται πράξεις αλληλεγγύης που ξεκινούν με καλές προθέσεις όπως των Ατενίστας, του Εναλλακτικού Πολιτιστικού Εργαστηρίου στην Κέρκυρα και πολλών άλλων.
Αποτελεσματικότητα
Η κίνηση πολλών εργαζομένων, όπως είναι οι καθηγητές σε διάφορες πόλεις, να προσφέρουν δωρεάν μαθήματα σε μικρούς και μεγάλους είναι συγκινητική και η ανταπόκριση του κόσμου δείχνει ότι καλύπτουν μια πραγματική ανάγκη. Ο αγώνας των εκπαιδευτικών όμως θα γίνει πραγματικά αποτελεσματικός, αν διεκδικήσουμε τη μόρφωση από αυτούς που μας τη χρωστάνε, από αυτούς που σπαταλούν τα λεφτά από τους φόρους μας. Να απαιτήσουμε καλύτερα σχολεία και πολλούς εκπαιδευτικούς και να αναγκάσουμε το κράτος να μας τα προσφέρει.
Τα κοινωνικά παντοπωλεία δεν μπορούν να λύσουν το πρόβλημα της φτώχειας. Χρειάζεται να απαιτήσουμε έλεγχο στις τιμές ενάντια στην ακρίβεια και κυρίως αυξήσεις στους μισθούς μας. Σε αυτή την κατεύθυνση ήταν πολύ αποτελεσματική και ταυτόχρονα δημιουργική η κίνηση της ΟΕΝΓΕ για την εβδομάδα δωρεάν πρόσβασης στα νοσοκομεία και κέντρα υγείας στις 22-28 Νοέμβρη.
Στην ίδια κατεύθυνση και η απόφαση των εργαζομένων στις συγκοινωνίες να ακυρώσουν τις ακυρωτικές μηχανές τις μέρες των κινητοποιήσεων και να μεταφέρουν δωρεάν το επιβατικό κοινό. Αυτές είναι κινήσεις που πλήττουν πραγματικά την κυβέρνηση και χτίζουν γέφυρες αλληλεγγύης μεταξύ των εργαζομένων.
Αντίσταση
Αυτό που επείγει λοιπόν είναι η οργάνωση της αντίστασης. Εύστοχα ο Α. Καρίτζης σημειώνει στην «Αυγή» (26/12): « Το πρώτο μέλημα είναι η ανάπτυξη ενός κοινωνικοπολιτικού μετώπου αντίστασης και ανατροπής της εφαρμοζόμενης πολιτικής», και λιγότερο εύστοχα θέτει ως πρώτο στόχο για το κόμμα του ΣΥΝ «την οργάνωση πρωτοβουλιών για τη διαμόρφωση δικτύων αλληλεγγύης».
Η κατάσταση απαιτεί δράσεις πραγματικά επικίνδυνες για το πολιτικό σύστημα. Το να πάρουμε την κατάσταση στα χέρια μας δεν σημαίνει να οργανώσουμε δικά μας παζάρια, αλλά να παρέμβουμε στο κεντρικό πολιτικό πεδίο και να το αλλάξουμε προς το δικό μας όφελος. Να βοηθήσουμε στο να δημιουργηθούν απεργιακές φρουρές, επιτροπές αγώνα, επιτροπές συμπαράστασης σε απεργούς στους χώρους δουλειάς, στις γειτονιές και στις σχολές. Η Αριστερά χρειάζεται να πάρει πρωτοβουλίες που να προωθούν την αλληλεγγύη μεταξύ των κομματιών που αντιστέκονται, που να αποδεικνύουν π.χ. ότι οι εργαζόμενοι στις συγκοινωνίες και στους δήμους έχουν δίκιο που απεργούν, που να εμπνέουν τον κόσμο και να του θυμίζουν ότι έχει τη δύναμη να αλλάξει τη ζωή του.
Το στοίχημα για την Αριστερά της εποχής μας δεν είναι η άμυνα και η υπομονή, μέχρι να περάσουν τα δύσκολα. Τώρα που το σύστημα βρίσκεται στην πιο βαθιά του κρίση, ανοίγεται μπροστά μας μια ιστορική ευκαιρία για να αλλάξουμε τον κόσμο. Με όπλα την αντίσταση, τη συλλογικότητα και την αλληλεγγύη των εργαζομένων, προχωράμε για να νικήσουμε και όχι να χάσουμε.

Σχόλιο:
Το κείμενο επιμένει ότι η αριστερά θα πρέπει να έχει άξονα της πολιτικής της τις μεγάλες σχέσεις, τη κεντρική πολιτική σκηνή και την εξουσία στο κράτος, για ανατροπή της πολιτικής που εφαρμόζεται σήμερα και "φτωχοποιεί" τη μεσαία τάξη και τους εργαζόμενους: « Το πρώτο μέλημα είναι η ανάπτυξη ενός κοινωνικοπολιτικού μετώπου αντίστασης και ανατροπής της εφαρμοζόμενης πολιτικής...Το να πάρουμε την κατάσταση στα χέρια μας δεν σημαίνει να οργανώσουμε δικά μας παζάρια, αλλά να παρέμβουμε στο κεντρικό πολιτικό πεδίο και να το αλλάξουμε προς το δικό μας όφελος".
Αυτό σημαίνει ότι μια κυβέρνηση της αριστεράς θα πρέπει να προσπαθήσει σήμερα να επαναφέρει τα πράγματα όπως ήταν πριν τη κρίση- κάθε άλλο παρά ευκτέα κατάσταση.
Στα πλαίσια της παγκοσμιοποίησης και της ευρωζώνης δεν υπάρχουν δυνατότητες για σοσιαλδημοκρατικές πολιτικές και επιστροφή στο έστω και κουτσουρεμένο για την ελληνική πραγματικότητα κοινωνικό κράτος, καθώς και σε ένα προηγούμενο καταναλωτικό μοντέλο με αντίστοιχη αγοραστική δύναμη. Θα πρέπει να ορισθεί βέβαια ποιό είναι "το δικό μας όφελος", σε συνθήκες πλανητικής οικονομικής, πολιτιστικής και οικολογικής κρίσης, το οποίο βέβαια δε μπορεί να ταυτίζεται με την επιδίωξη- μέσω της συνεχούς αύξησης μισθών- του προηγούμενου δυτικού καταναλωτικού μοντέλου, το οποίο στηριζόταν στη καταλήστευση του 3ου κόσμου και των πλουτοπαραγωγικών πηγών του πλανήτη.
Η αντίσταση λοιπόν δε θάπρεπε να εκφράζεται με τη τάση για επιστροφή προς τα πίσω, αλλά με επιστροφή προς τα εμπρός, όπου ο πλούτος να μη εκφράζεται με την αγοραστική δύναμη του ατόμου, αλλά με τον πλούτο των αλληλέγγυων ανθρώπινων σχέσεων σε όλα τα επίπεδα-και τα οικονομικά. Και αυτές οι νέες μη ανταγωνιστικές σχέσεις μπορούν να αναπτυχθούν καλύτερα μέσα από θεσμούς και δομές αντίστοιχες, όπως παραγωγικοκαταναλωτικοί συνεταιρισμοί, κολλεκτίβες εργασίας, δίκτυα ανταλλαγών προϊόντων- υπηρεσιών και αλληλεγγύης(όχι ελεημοσύνης), αυτόνομες λαϊκές, τοπικά νομίσματα για απεξάρτηση από το συμβατικό χρήμα, πιστωτικοί συνεταιρισμοί κ.λπ.(κοινωνική αλληλέγγυα οικονομία και αμεσοδημοκρατική λήψη των αποφάσεων). Δομές τέτοιες που βοηθούν όχι μόνο στο ξεπέρασμα της κρίσης, αλλά δίνουν και μια εικόνα για το πως μπορεί να ξεπερασθεί ο καπιταλιστικός κοινωνικός σχηματισμός και "από τα κάτω", γιατί έχει αποδειχθεί ότι η κατάληψη της κεντρικής εξουσίας και ο κεντρικός σχεδιασμός από κάποιο αριστερό κόμμα δεν οδηγεί a priori και στην ανατροπή των καπιταλιστικών σχέσεων.
Η αριστερά λοιπόν θα ήταν καλύτερα, αντί να επιδιώκει κύρια να βελτιώσει τη θέση της στην εξελισσόμενη κρίση μέσω των εκλογών, να βοηθήσει όσο μπορεί-χωρίς να "καπελώνει" -στην αυτοοργάνωση των πολιτών περισσότερο και όχι δευτερευόντως. Η αυτοοργάνωση μπορεί να κινήσει τα πράγματα και να βάλει όλη την κοινωνία σε μια "περίοδο μετάβασης" προς μια μη καπιταλιστική εκδοχή(είτε "τεχνοφασιστικής" κοινωνίας, που επιδιώκουν οι ελίτ, είτε "κεϋνσιανικού" τύπου που επιδιώκουν οι μεσαίες τάξεις της δύσης). Προς μια εκδοχή κοινωνίας της ισοκατανομής πόρων και εξουσίας, με το μικρότερο οικολογικό απότύπωμα, ώστε να έχει και μέλλον σε αυτό τον πλανήτη-τον οποίο ο καπιταλισμός οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στην καταστροφή.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου