Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Σάββατο, 18 Ιουνίου 2011

Τα κοινωνικά δίκτυα, οι εξεγέρσεις και το σύστημα

Τα Social media δεν βγάζουν κυβερνήσεις αλλά τις ρίχνουν. Έχουμε εμπειρία με τον Καραμανλή και τον Παπανδρέου ενώ δεν πρέπει να ξεχνάμε την εμπειρία από την Β Αφρική."

Είναι αλήθεια αυτό. Τα social media έχουν πραγματική δύναμη, την οποία μπορεί να την εκμεταλλευτούν όλες οι πλευρές ώστε να σπρώξουν την κατάσταση προς την μία ή προς την άλλη κατεύθυνση. Είναι επίσης αλήθεια ότι το φαινόμενο το βιώνουμε και στην Ελλάδα με το κίνημα των "αγανακτισμένων". Όμως η πρώτη φορά ήταν στις εξεγέρσεις στην Αίγυπτο που οδήγησαν στην πτώση του Μουμπάρακ.
Δεν πρέπει ωστόσο να ξεχνάμε κάτι σημαντικό: τα κοινωνικά δίκτυα, για να χρησιμοποιήσω τον ελληνικό όρο, από μόνα τους δεν μπορούν να προκαλέσουν απολύτως τίποτε. Σαφώς και ασκούν μεγάλη επιρροή που οφείλεται στην ευκολία της πρόσβασης και στην γοητεία της ανταλλαγής απόψεων με έναν μεγάλο αριθμό άλλων ανθρώπων. Όμως αν στην Αίγυπτο δεν υπήρχε πραγματικό πρόβλημα επιβίωσης ενός πληθυσμού που συντηρείται με 1,000 ευρώ ετησίως, τότε κανένα κοινωνικό δίκτυο δεν θα μπορούσε να έχει πυροδοτήσει το οτιδήποτε.

Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο είναι και ο ενθουσιασμός που προκαλούν χωρίς όμως να απαντούν στο ερώτημα του τι είναι αυτό που θα διαδεχθεί το υπάρχον status quo. Στην χώρα των Φαραώ ο Μουμπάρακ και η κυβέρνησή του κατέρρευσαν τελικά αλλά στην θέση τους ήρθε μια στρατιωτική χούντα. Η Αίγυπτος στην μετά Μουμπάρακ εποχή έχει ήδη συνάψει δάνεια πολλών δις με τις ΗΠΑ και την Σ. Αραβία που θα την καταστήσουν οικονομικά ελεγχόμενη στο μέλλον. Τα δάνεια ήταν αναπόφευκτα αφού η χώρα είναι από τις πιο πυκνοκατοικημένες του κόσμου (αν στον υπολογισμό της συνολικής έκτασης αφαιρέσουμε την ακατοίκητη έρημο) και εξαρτημένη από τις εισαγωγές τροφίμων. Χωρίς πετρέλαιο να εξάγει όπως είδαμε εδώ τα τρόφιμα καθίστανται πανάκριβα και ο λαός λιμοκτονεί.
Τι συμβαίνει λοιπόν τώρα; Η μετά Μουμπάρακ διάδοχη κατάσταση δεν θα μπορούσε να επιβιώσει αν δεν έδινε στον λαό αυτό που δεν είχε επί Μουμπάρακ. Όμως ο ίδιος ο Μουμπάρακ δεν ήταν το πρόβλημα για τα τρόφιμα. Επομένως η πτώση του δεν άλλαξε τίποτε. Ο μόνος τρόπος για να καθησυχαστεί ο λαός και να αποδεχθεί το νέο καθεστώς ήταν με την σύναψη δανείων ώστε να καλυφθούν τα έξοδα εισαγωγών.
Δεν είναι τυχαίο το ότι έσπευσαν να συμβάλλουν οι Σαούδ δεδομένου ότι φοβούνται μια επέκταση της κρίσης και στο βασίλειό τους. Οι ίδιοι οι Σαούδ είχαν επέμβει με στρατιωτικά μέσα στο Μπαχρέιν για τον ίδιο λόγο. Οι ΗΠΑ από την άλλη δεν θέλουν να δουν το Βασίλειο σε μπελάδες και γι' αυτό τροφοδοτούν και αυτές με χρήματα την Αίγυπτο.

Τα κοινωνικά δίκτυα έπαιξαν και παίζουν σημαίνον ρόλο και στην περίπτωση της Λιβύης. Όμως εδώ δεν πέτυχαν τον στόχο τους. Γιατί; Μα είναι προφανές! Οι Λίβυοι δεν έχουν πραγματικό λόγο για να εξεγερθούν. Σε μία χώρα με μέσο κατά κεφαλήν ΑΕΠ στα 14,000 δολάρια ζήτημα κάλυψης βιοτικών αναγκών δεν τίθενται. Ο ίδιος ο Καντάφι μάλιστα δεν καταπίεζε με επιβολή ισλαμικού νόμου τον λαό του όπως κάνουν τώρα οι αντάρτες στις περιοχές που ελέγχουν όπου οι γυναίκες δεν μπορούν πλέον να κυκλοφορούν ακάλυπτες.
Η εξέγερση ξεκίνησε από υποτιθέμενους βομβαρδισμούς διαδηλωτών. Όμως όσοι επέστρεψαν από την Λιβύη δεν επιβεβαιώνουν αυτούς τους ισχυρισμούς που σημειωτέον προέρχονται από αντικαθεστωτικούς που διαμένουν στο εξωτερικό.

Ο Καντάφι προωθούσε την απεξάρτηση από το ευρώ και το δολάριο με την καθιέρωση του δηναρίου ως νόμισμα της Αφρικής. Κάτι ανάλογο είχε κάνει και ο Σ. Χουσείν του Ιράκ που έναν χρόνο πριν την εισβολή είχε υιοθετήσει το ευρώ έναντι του δολαρίου. Ο Στρος Καν επίσης προωθούσε τα SDR του ΔΝΤ σε ρόλο κλειδί. Και στις τρεις περιπτώσεις, οι κινήσεις αυτές αποτελούσαν επίθεση στο δολάριο και στον ρόλο του ως παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα. Κατ' επέκταση η επίθεση στο νόμισμα μεταφράστηκε ως επίθεση στην οικονομική κυριαρχία των ΗΠΑ. Ως εκ τούτου και στις τρεις περιπτώσεις οι εκφραστές της επίθεσης έπρεπε να βγουν από την μέση.
Τα ΜΜΕ αποδόμησαν αρχικά τους στόχους και ύστερα ανέλαβαν δράση και τα κοινωνικά δίκτυα. Βέβαια στην περίπτωση του Ιράκ δεν υπήρχαν ακόμη αυτά τα μέσα, αλλά δεν έχει σημασία αυτό. Ο Στρος Καν, ως επικεφαλής ενός μισητού οργανισμού, του ΔΝΤ, δεν ήταν δύσκολο να εκμηδενιστεί πολιτικά. Ο Καντάφι όμως δεν είναι μισητός στον λαό του και τα 2/3 εξακολουθούν να παραμένουν στο πλευρό του. Γι' αυτό επιστρατεύτηκαν τα κοινωνικά δίκτυα.
Τώρα όμως τα κοινωνικά δίκτυα δεν τα χρησιμοποιούν οι καταπιεσμένοι αλλά οι επιτιθέμενοι. Ασκούν σαφή επιρροή σε συνδυασμό με το μπαράζ κατηγοριών των παραδοσιακών ΜΜΕ, όμως δεν μπόρεσαν, μέχρι τώρα τουλάχιστον, να προκαλέσουν την πτώση του Καντάφι.
Στην περίπτωση της Ελλάδας η χρήση των κοινωνικών δικτύων δεν σχετίζεται με κάποια οικονομική ελίτ, αφού η αντίδραση που προωθείται συγκρούεται με τα συμφέροντα των ελίτ αυτών. Πρόκειται για κίνηση πολιτών που αντελήφθησαν αυτό που το πολιτικό σύστημα της χώρας με την αδράνεια που το χαρακτηρίζει δεν μπόρεσε να αντιληφθεί. Διαβάζουμε χαρακτηριστικά σε blog:
"Συναναστρεφόμενες οι elites μεταξύ τους σε ένα κλειστό αυτό αναπαραγόμενο και αύταρκες σύστημα εξουσίας, συνομιλώντας με δημοσιογράφους υπάλληλους τους συστήματος, δεν αντιλήφθηκαν καθόλου την εισβολή και την αυξανόμενη επιρροή των social media στο πολιτικό γίγνεσθαι. Και όσοι εξ αυτών την αντιλήφθηκαν κατέταξαν όλο τον χώρο μαζικά στο πολιτικό περιθώριο. Όπως φανταζόμαστε ότι θα κατέτασσαν οι ευγενείς αριστοκράτες τους αστούς και τα αιτήματα τους λίγο πριν την Γαλλική επανάσταση.Δεν είναι τυχαίο με την κατάταξη των social media στο πολιτικό περιθώριο ότι αμέσως μετά τις εκλογές σταμάτησαν οι συνεντεύξεις και οι αναφορές στα blogs, ή στην χρήση του tweeter και του Facebook από τους πολιτικούς. Απλώς χρησιμοποίησαν το διαδίκτυο προεκλογικά -όπως χρησιμοποιούν το τηλεοπτικό σποτ- και μετά χώρισαν τα τσανάκια τους. Η ερμηνεία που δόθηκε ήταν ότι τα Social media δεν βγάζουν κυβερνήσεις. Μια ερμηνεία εν πολλοίς δικαιολογημένη όταν βρίσκεσαι σε σημεία από όπου βλέπεις συγκεκριμένα και ελεγχόμενα πράγματα, και όταν η τετραετία φαντάζει τόοοοσος πολύς χρόνος.Social media το οποίο ή κολλούσε στις γενικές απεργίες ή απλώς αναβάλλονταν. Το 23 Φλεβάρη είναι ένα καλό παράδειγμα Και όμως τα Social media κάλυψαν παρουσίασαν και απόλαυσαν όλα τα γεγονότα που έδειχναν ότι ο καιρός ωριμάζει. Κάθε καλλιτεχνικό event, κάθε κινητοποίηση μικρή ή μεγάλη, σε σταθμούς, διόδια, σε φορτηγά, λεωφορεία σε λιμάνια, σε φασαρίες σε πορείες σε απεργίες σε καταλήψεις.Έσπασαν την προπαγάνδα, τις απεργιακές σιωπές και το θάψιμο των θέσεων των απεργών και μετέδωσαν τα πάντα και χωρίς φίλτρο στην ενημέρωση. Έγιναν το στέκι του κάθε κομμένου από την ενημέρωση."

Στο σημείο αυτό αναδεικνύεται και ένα άλλο ζήτημα που αποτελεί νευραλγικό σημείο της δυναμικής των κοινωνικών δικτύων, το πρόβλημα της ποιότητας της ενημέρωσης στην Ελλάδα. Δυστυχώς στον ελληνικό χώρο των ΜΜΕ δεν υπάρχει είδηση, δημιουργείται μέσα από συζητήσεις - καυγάδες σε τηλεοπτικά παράθυρα. Η είδηση είναι το τι θα πει ο τάδε ή ο δείνα. Ως εκ τούτου ο κόσμος, που δυστυχώς έχει μάθει να αρέσκεται σε αυτό (διαφορετικά δεν θα είχαν την ακροαματικότητα που έχουν), δεν έχει την ευκαιρία ούτε να ενημερωθεί αλλά ούτε και να εκφραστεί. Οι δημοσιογράφοι έγιναν πολιτικοί, οικονομολόγοι, σεισμολόγοι και οτιδήποτε άλλο μπορεί να φανταστεί κανείς ότι εμπίπτει στην σφαίρα των γεγονότων. Υπήρξε κενό που καλύφθηκε.

Βέβαια πάντοτε υπήρχαν και χειρότερα και πάντα θα υπάρχουν. Διαβάζουμε χαρακτηριστικά εδώ:

"Με τη δικαιολογία της ισότιμης ανάδειξης των λιγότερο γνωστών social networks και επικαλούμενο μια νομοθεσία του 1992 για την προστασία του ανταγωνισμού, απαγόρευσε την τηλεοπτική και ραδιοφωνική αναφορά των λέξεων Facebook και Τwitter λόγω της θεώρησής τους ως εμπορικών προϊόντων."
Στην Ελλάδα δεν φθάσαμε ευτυχώς (ακόμα!) σε αυτό το σημείο. Ποτέ δεν είναι αργά όμως!

Πηγή: http://center24.blogspot.com/2011/06/blog-post_2718.html#ixzz1PFFecDPm
.-

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου