Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Τρίτη, 14 Ιουνίου 2011

Π. Κοροβέσης: «Επανάσταση είναι η υπεράσπιση της ζωής!»

Από το tvxsteam:

Ο Περικλής Κοροβέσης μιλά για το κίνημα της άμεσης Δημοκρατίας, στην στην δημοσιογράφο και Σύμβουλο Ανθρωπίνων Σχέσεων, Κρυσταλία Πατούλη.

Τι έχετε να πείτε για το νέο κίνημα της πλατείας Συντάγματος και τις λαϊκές συνελεύσεις;
Όλα αυτά που λέγονται στο Σύνταγμα - όχι ως λόγος της μαζικής συνέλευσης αλλά ως ιδέες- κάποιοι από εμάς τα λέμε εδώ και 40 χρόνια, επομένως ως νέες ιδέες δεν μας λένε τίποτα. Αυτό που ανακουφίζει τη ψυχή μας είναι ότι τώρα τα λένε… άλλοι! Τα λένε άλλοι εκτός από εμάς! Και επιπλέον αυτό είναι ένα μαζικό κίνημα.
Απ’ ότι έχω κουβεντιάσει με παλιούς φίλους και συντρόφους, έχουμε καταλήξει ότι καλό είναι σε αυτή την περίπτωση η δικιά μας προσφορά να είναι η σιωπή! Δεν έχουμε να πούμε εμείς τίποτα καινούργιο! Ας ακούσουμε λοιπόν, τι νέο θα φέρουν…
Επομένως: Πρωτοβουλία δεν παίρνουμε, μανιφέστα δεν κάνουμε, συμβουλές δεν δίνουμε, και οποιαδήποτε προσφορά, όπως π.χ το κείμενο του Γιώργου Κοντογιώργη που κάνει έκκληση στην κοινωνία πολιτών για τον αποκλεισμό της Βουλής -και συμφωνώ, δεν έχω αντίρρηση- ας το αφήσουμε να περάσει μέσα από αυτό το κίνημα, να βρει το δρόμο του.
Θά ‘μαστε από δίπλα τους, θα ‘μαστε στους εκατοντάδες χιλιάδες ένας ακόμα. Και ας αφήσουμε, από εκεί και πέρα, η άμεση δημοκρατία να περάσει από το σχολείο, να περάσει από το νοσοκομείο, να περάσει από τον ΟΤΕ, να περάσει απ’ το ταμιευτήριο, να περάσει από παντού, από κάθε δήμο και από εκεί και πέρα τα λέμε… Εδώ είμαστε, δεν χανόμαστε. Αλλά δυστυχώς χάσαμε το προνόμιο να προτείνουμε κάτι.
Μήπως δεν είναι το θέμα μόνο αν έχετε να πείτε κάτι καινούργιο, αλλά και αν χρειάζεστε κάποιοι από εσάς να δώσετε από τις γνώσεις σας ώστε να μπορέσουν να υλοποιηθούν στο δια ταύτα οι αποφάσεις αυτής της λαϊκής συνέλευσης; Δηλαδή στο πώς να μην εξαντληθεί όλη αυτή η δυναμική μόνο στην πλατεία;
Είναι ένα πρόβλημα όταν ο αέρας, τα κύματα, δημιουργούν ηλεκτρισμό, αν αυτή η ενέργεια αξιοποιηθεί! Το αντίστοιχο πρέπει να συμβεί και με την πλατεία. Αυτή η ενέργεια θα δώσει ηλεκτρισμό! Έχουμε το now how να δημιουργήσουμε ηλεκτρισμό; Από εκεί και πέρα είναι πάρα πολλές οι δυνάμεις που πιθανότατα θα βγάλουν «ηγέτες». Κι όταν λέμε ηγέτες δεν εννοούμε αρχηγούς, αλλά ανθρώπους που να ξέρουν να χειριστούν την κρίση, ικανούς ανθρώπους, άντρες ή γυναίκες.
Αν όμως μείνουν μόνο στα της πλατείας και δεν μπορέσουν να αλλάξουν κάτι;
Είναι κι αν θα μπορέσουν να επιλέξουν συμμαχίες. Δηλαδή εμείς είμαστε οι παλιοί. Μας φωνάξανε; Ή θα πάμε να κάνουμε τον αρχηγό εκεί πέρα; Δεν γίνεται αυτό το πράγμα. Αν θελήσουνε ενισχύσεις ή οτιδήποτε άλλο, είμαστε στη διάθεσή τους! Το θέμα είναι ότι δεν μπορούμε να πάμε εμείς και να ζητήσουμε… δουλειά ως καθοδηγητές ή κριτές.
Μπορείτε μονάχα συμμετέχοντας ισότιμα.
Ως συμμετέχοντες εδώ είμαστε! Από τη μέρα που άρχισε αυτή η ιστορία εγώ δεν μπορώ να σκεφτώ τίποτε άλλο, είμαι εδώ δίπλα, σκέφτομαι… κάνω, δείχνω. Αλλά αυτό το κίνημα είναι έξω από μένα, δηλαδή ξεκίνησε από ανθρώπους που δεν ξέρω. Είναι ένας καινούργιος κόσμος, νέα παιδιά, τα παρακολουθώ, συμμετέχω, συμπαραστέκομαι, θέλω να τους βοηθήσω όσο μπορώ πιο πολύ, αλλά δεν είμαι προϊόν αυτού του κινήματος. Εγώ προέρχομαι από προηγούμενες καταστάσεις και δεν μπορώ να ανοιχτώ, από την άποψη ότι κανείς δεν μου ζήτησε να ανοιχτώ!
Πριν ξεσπάσει αυτό το κίνημα έλεγαν ήδη κάποιοι ότι εφόσον όλα τα προβλήματα λύνονται με brain storming, χρειάζεται να… καθίσουμε κάτω, να εκφράσουμε όλοι τη γνώμη μας και στο τέλος είναι σίγουρο ότι θα υπάρξει λύση. Επίσης ότι πρέπει να πάμε στο Σύνταγμα και να παραμείνουμε εκεί μέχρι να βρούμε μαζί αυτές τις λύσεις, αλλά και να τις κάνουμε πράξη… Δηλαδή αυτό που γίνεται!
Αυτό το έχω προτείνει, και μάλιστα σε ανύποπτο χρόνο, δηλαδή το «να πάμε να καθίσουμε στο Σύνταγμα»…
Άρα εκεί που μίλαγαν όλοι… μόνοι τους, είδαμε ξαφνικά ότι ενώθηκαν σε ένα τεράστιο κύμα. Οπότε μην λέμε ότι είστε έξω από αυτό! Στην πρακτική διαδικασία μπορεί να μην είστε, αλλά…
Εγώ γράφω εδώ και 40 χρόνια και παραπάνω... Αλλά ας πούμε την αλήθεια. Είμαι 70 χρονών. Αυτό είναι ένα κίνημα που κάνουν τα εγγόνια μου. Ένας 20χρονος είναι άνετα εγγονός μου. Φοβάμαι, μην τυχόν για παράδειγμα ενοχλήσω; Μην πει, ο… παππούς και κάτι παραπάνω; Μην τυχόν ο παππούς κάνει τον έξυπνο; Δηλαδή, οποιαδήποτε έννοια πατριάρχη μπορεί να κουβαλάω εγώ μέσα μου. Δεν θέλω. Τώρα είναι η ώρα να ακούσω. Και αυτό κάνω, ακούω!
Δεν θα ταν καλό, όμως, όλο αυτό το δυναμικό από ανθρώπους που έχουν εμπειρία να αξιοποιηθεί μέσα από τη συμμετοχή τους έστω σε μία συνέλευση; Ή να καλέσουν κάποιους από εσάς, όπως κάλεσαν τους οικονομολόγους; Ή να κατεβείτε και μόνοι σας να συμμετέχετε;
Κατεβαίνουμε. Σκέφτομαι χίλιους δυο τρόπους. Πως θα μπορέσει αυτή η λαϊκή συνέλευση να βγάζει ιδέες, να προωθεί πράγματα, σχέδια, προτάσεις, αποτελεσματικότητα. Απλά είναι δύσκολος ο τρόπος. Ποιος είναι αυτός ο τρόπος;
Δεν είναι σίγουρο ότι οι άνθρωποι που κατεβαίνουν στην πλατεία έχουν όλοι τις ίδιες προθέσεις. Για παράδειγμα κάποιους εκεί μπορεί να τους ενοχλεί ο δικός μου ο διεθνισμός. Κάποιοι άλλοι μπορεί να ενοχλούνται από το ότι εγώ θεωρώ την Ελλάδα προτεκτοράτο από τότε που γεννήθηκε ως κράτος.
Μα εκεί δεν υπάρχει «ενοχλούμαι» ή «δεν ενοχλούμαι». Εκεί ο καθένας μιλάει και ψηφίζεται αυτό που λέει, όποιος κι αν είναι. Η διαδικασία είναι δεδομένη.
Σύμφωνοι. Αλλά οι άνθρωποι δεν είναι ούτε αθώοι ούτε ένοχοι. Σκέφτονται με τον τρόπο που μπορούνε! Και τι μπορεί να βγάλουν ως συμπεράσματα είναι… αλλουνού παππά ευαγγέλιο. Άρα λοιπόν, είναι πώς θα μπορέσει κάποιος να προσφέρει κάτι χρήσιμο, στο σημείο που θα γίνει κατανοητός. Και το ‘κανα! Οπότε εγώ δεν έχω καμία βεβαιότητα ότι μπορεί να είμαι χρήσιμος σε μια τόσο μεγάλη γενική συνέλευση, αλλά μπορεί να είμαι χρήσιμος όταν γράψω ένα κείμενο και να αφορά εμένα, κι ας το κρίνουν οι άλλοι. Αυτή είναι η διαφορά.
Έχετε να προσθέσετε κάτι άλλο;
Ένα τελευταίο θέλω να πω. Ότι η έννοια του έρωτα, είναι η έννοια του Θείου. Η μόνη δυνατότητα που έχουμε εμείς οι άνθρωποι να επικοινωνήσουμε με το Θείο είναι ο έρωτας. Κι όταν κάποιος έχει ορμές και ενοχοποιείται, αυτή η ενοχή είναι προϊόν του ιδεοχριστιανισμού που ενοχοποιεί τη ζωή, διότι σημαίνει επικοινωνιακή γονιμοποίηση!
Η έννοια του έρωτα είναι ταυτισμένη με το Θεό για άλλους πολιτισμούς , όπως οι Αζτέκοι για παράδειγμα. Άρα στην ουσία οι ερωτευμένοι είναι βαθιά θρήσκοι!
Και μετά από κει και πέρα, είναι η έννοια της επανάστασης. Γιατί η επανάσταση είναι η υπεράσπιση της ζωής! Η επανάσταση είναι ένας όρος που επινόησε ο Κοπέρνικος: Revolution. Και ήταν η πορεία των άστρων που επανέρχονται στην συμπαντική αρμονία. Στα ελληνικά το revolution μεταφράζεται ως ανακύκλωση. Άρα λοιπόν η επανάσταση είναι αρμονία, δεν είναι αταξία.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου