Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Δευτέρα, 20 Ιουνίου 2011

Μια έκθεση που διχάζει


ΤΟ ΕΥΓΕΝΙΔΕΙΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΙ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΑ ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΑ ΕΠΙΤΕΥΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ
Επιστήμονες και περιβαλλοντικές οργανώσεις επικρίνουν το ίδρυμα για προμοτάρισμα των μεταλλαγμένων, χωρίς παράλληλη ενημέρωση για τους κινδύνους που κρύβουν

Της ΝΤΙΝΑΣ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ

Είναι κατακριτέα ή όχι η δημόσια παρουσίαση μιας επιστημονικής ανακάλυψης, όταν γύρω από αυτή υπάρχει έντονος σκεπτικισμός;
Aπό την έκθεση του Ευγενίδειου Ιδρύματος για τη βιοτεχνολογία. Mια γενική άποψη των γενετικά τροποποιημένων οργανισμών. Τι γίνεται όταν αυτή απορρίπτεται από τη μεγάλη πλειοψηφία της παγκόσμιας επιστημονικής κοινότητας και πώς πρέπει να αναδεικνύονται οι ποικίλοι ηθικοκοινωνικοί προβληματισμοί που ανακύπτουν από την εφαρμογή της;
Τα παραπάνω ερωτήματα, ταυτόχρονα με πολλές αντιδράσεις, έχει προκαλέσει μία από τις τρεις ενότητες της μόνιμης διαδραστικής έκθεσης Επιστήμης και Τεχνολογίας του Ευγενίδειου Ιδρύματος, η οποία εδώ και αρκετούς μήνες απευθύνεται σε μαθητές και νέους.
Συγκεκριμένα στο στόχαστρο έχει μπει η θεματική ενότητα της Βιοτεχνολογίας και ειδικά τα εκθέματα που συμπεριλαμβάνονται στην υποενότητα «Τροποποιημένη Φύση», που φέρουν τους τίτλους «Γενετικά Τροποποιημένη Ντομάτα» και «Ασυνήθιστος Κήπος». Σ' αυτές, με πληροφορίες και διαδραστικά πειράματα, οι μαθητές ενημερώνονται για τα -ομολογουμένως- εντυπωσιακά επιτεύγματα της γενετικής και της βιοτεχνολογίας και πώς ο άνθρωπος απέκτησε τη δυνατότητα να τροποποιεί κατά βούληση τα βασικά χαρακτηριστικά ζωντανών οργανισμών.
Η περιβαλλοντική ΜΚΟ «Αρχιπέλαγος», που ανακίνησε το ζήτημα, υποστηρίζει ότι «η εν λόγω έκθεση αποτελεί σαφές προμοτάρισμα των μεταλλαγμένων στην Ελλάδα. Εντάσσεται στο πλαίσιο μιας οργανωμένης στρατηγικής προώθησης των γενετικά μεταλλαγμένων προϊόντων στη χώρα μας από πολυεθνικές, που στόχο έχουν να γίνουν οι κυρίαρχοι του παγκόσμιου διατροφικού μονοπωλίου». Και προσθέτει: «Είναι τουλάχιστον σοκαριστιστικό να διαποτίζεται η μαθητική νεολαία που δεν διαθέτει ακόμη την απαραίτητη κριτική σκέψη, με την παραφύση φιλοσοφία εταιρικών αντιλήψεων οι οποίες πατεντάρουν και κερδοσκοπούν εις βάρος της φύσης».
Οπως αναφέρει η συγκεκριμένη ΜΚΟ, «προσκαλείται καθημερινά το πιο εύπλαστο κομμάτι της κοινωνίας, η μαθητική νεολαία, στη διεξαγωγή πειραμάτων γενετικής τροποποίησης προϊόντων, καθώς και στην παρακολούθηση εκπαιδευτικών βιντεοπροβολών όπου η υβριδοποίηση, η γενετική μηχανική και η καλλιέργεια in vitro παρουσιάζονται ως τρόποι βελτίωσης των φυτικών καλλιεργειών».
Η επιστημονική ομάδα του Αρχιπελάγους επισκέφθηκε το Ευγενίδειο και αποτύπωσε τις διαπιστώσεις της σε μία σύντομη έκθεση. Στα συμπέρασματά της αναφέρει μεταξύ άλλων: «Το όλο κλίμα της έκθεσης για τη βιοτεχνολογία ήταν εξαιρετικά θετικό. Πουθενά δεν γινόταν νύξη για την αντίθετη άποψη, ή έστω για το γεγονός ότι με τη γενετική μηχανική ο άνθρωπος επεμβαίνει στη φύση». Και προσθέτει: «Η γενετική τροποποίηση των τροφίμων προβάλλεται σαν ένα φυσικό επακόλουθο της εξέλιξης. Ακόμη και οι λέξεις που χρησιμοποιούνται είναι πολύ προσεκτικές και αθώες. Τα παιδιά, λοιπόν, φεύγουν με την εντύπωση πως ο άνθρωπος είναι ο "σωτήρας" της φύσης και όχι μέρος αυτής,που επεμβαίνει χωρίς κανένα οικονομικό όφελος, μόνο για να τη βοηθήσει, δίνοντάς της νέα χαρακτηριστικά».
Η περιβαλλοντική οργάνωση θεωρεί υποβολιμαίες και τις λεζάντες που συνοδεύουν τα εκθέματα. Αναφέρουν ενδεικτικά: «Για να είναι ανθεκτικό στα έντομα το βαμβάκι, πρέπει να τροποποιηθεί γενετικά». Η ντομάτα, το καλαμπόκι, ο καπνός, η αγριοκράμβη και ο σολομός είναι ορισμένα παραδείγματα γενετικά τροποποιημένων οργανισμός (ΓΤΟ). Ο αριθμός των προϊόντων αυτών συνεχώς αυξάνει. Ορισμένα βρίσκονται ήδη στη φάση της παραγωγής, ενώ άλλα παραμένουν στο στάδιο της έρευνας. Κάποιοι ΓΤΟ έχουν σχεδιαστεί για να αυξήσουν τις αποδόσεις, τις αντιστάσεις τους στα παθογόνα μικρόβια και να βελτιώσουν τη διατροφική τους ποιότητα, ενώ άλλοι δοκιμάζονται σήμερα για διατροφικούς σκοπούς».
«Το είδος λόγου που επιστρατεύεται στην έκθεση του Ευγενιδείου παρουσιάζει τα ίδια χαρακτηριστικά με την γεμάτο οπτιμισμό και επιφανειακή επιχειρηματολογία που υιοθετούν οι μεγάλες βιοτεχνολογικές εταιρείες όταν απευθύνονται στο ευρύ κοινό» σχολιάζει το Παρατηρητήριο Βιοτεχνολογίας, BiotechWatch.gr. «Εμφανής σκοπός τους είναι να εντυπωσιάσουν και να πείσουν για το αναπόφευκτο της τεχνολογίας των προϊόντων τους, της φυσικότητας των μεθόδων και την αποτελεσματικότητα των τεχνικών της» συμπληρώνει.
Ο Τάσος Κουράκης, βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ και καθηγητής Ιατρικής στο εργαστήριο Γενετικής στο ΑΠΘ, έχει εκφράσει δημοσίως τις ενστάσεις του για τη συγκεκριμένη έκθεση:
«Η καλλιέργεια των ΓΤΟ εξωραΐζεται και προβάλλεται ως το μέλλον της φυτικής παραγωγής και η πιθανή λύση του επισιτιστικού προβλήματος της ανθρωπότητας. Παράλληλα, αμφισβητούνται οι δυνητικοί κίνδυνοι που η κατανάλωση ΓΤΟ προκαλεί στην υγεία των ανθρώπων. Την ίδια στιγμή που η κυβέρνηση απαξιώνει πλήρως την περιβαλλοντική εκπαίδευση με την υπολειτουργία και το μαρασμό στον οποίο και έχει καταδικάσει τα ΚΕΠΕ (σ.σ.: Κέντρα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης), το Ευγενίδειο Ιδρυμα "διαπαιδαγωγεί" σε λάθος κατεύθυνση και δημιουργεί στρεβλή περιβαλλοντική συνείδηση στην πολύ ευαίσθητη και εύπλαστη κοινωνική ομάδα της νεολαίας».
Στον δικτυακό κόμβο του ιδρύματος, όπου γίνεται λεπτομερής παρουσίαση της έκθεσης, έχει προστεθεί τους τελευταίους μήνες μία υπόμνηση, με τίτλο Δημόσιος Διάλογος για τους ΓΤΟ, όπου αναφέρεται: «Οι γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί και ιδιαίτερα τα γενετικά τροποποιημένα φυτά, αποτελούν αντικείμενο έντονου διαλόγου, τόσο για τους κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία όσο και για τις συνέπειες της απελευθέρωσής τους στο οικοσύστημα.
Ο αμφιλεγόμενος χαρακτήρας του ζητήματος καθιστά μεγαλύτερη την ανάγκη ενημέρωσης του κοινού. Σε όλα τα ζητήματα που άπτονται της επιστήμης είναι σημαντικό να αναζητάται πληθώρα επιστημονικών πηγών, ενώ είναι απαραίτητα η διασταύρωση των παρεχόμενων πληροφοριών και ο έλεγχος της εγκυρότητάς τους». Στη συνέχεια παραπέμπει σε ηλεκτρονικούς συνδέσμους, που σχετίζονται με την έρευνα στη βιοτεχνολογία και τη στάση των ευρωπαίων πολιτών αναφορικά με το ζήτημα.
Από το Ευγενίδειο, υποστηρίζεται, ότι πρόκειται για άδικη και ανεδαφική κριτική, η οποία έχει διογκώσει μία υποενότητα μιας πραγματικά ενδιαφέρουσας έκθεσης.
http://www.enet.gr/?i=issue.el.home&date=19/06/2011&id=285689

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου