Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Τετάρτη, 1 Δεκεμβρίου 2010

Έκθεση του Διεθνούς Γραφείου Εργασίας (ILO)

« Απαντήσεις για την Παγκόσμια Οικονομική Κρίση - Η Ανθεκτικότητα του Συ-
νεταιριστικού Επιχειρηματικού Μοντέλου σε Περιόδους Κρίσης»

Σε μια στιγμή, που μια μεγάλης έντασης οικονομική κρίση διαπερνά τον τόπος μας
αντικρίζοντας τις άμεσες κοινωνικές συνέπειες, ένα κοινωνικοοικονομικό Μοντέλο
που μάλλον δεν γνωρίζουμε την κανονική μορφή του και την παγκό-
σμια έκτασή του, ευδοκιμεί. Είναι ένα κοινωνικοοικονομικό μοντέλο το οποίο έχει το
μέγεθος της δέκατης οικονομίας στον κόσμο (http://www.global300.coop ) και δεν
βασίζεται στους επενδυτές και στα δάνειά τους.

Η χρηματιστηριακή και η επακόλουθη οικονομική κρίση είχε αρνητικές επιπτώσεις για
την πλειοψηφία των επιχειρήσεων, ωστόσο οι συνεταιριστικές επιχειρήσεις σε όλο τον
κόσμο παρουσιάζουν ανθεκτικότητα σε αυτήν την κρίση. Οι χρηματοοικονομικοί συνε-
ταιρισμοί παραμένουν οικονομικά εύρωστοι, οι καταναλωτικοί συνεταιρισμοί αναφέ-
ρουν αύξηση του κύκλου εργασιών, οι συνεταιρισμοί εργαζομένων βλέπουνε την ανά-
πτυξη δεδομένου ότι οι άνθρωποι επιλέγουν την συνεταιριστική μορφή επιχείρησης ως
αυτή η οποία ανταποκρίνεται στην νέα οικονομική πραγματικότητα.
Ως παράδειγμα οι «αυθεντικοί» καταναλωτικοί συνεταιρισμοί, που όμως δεν
είναι εφικτό να λειτουργήσουν ως τέτοιοι στα πλαίσια της ελληνικής νομοθεσίας, ε-
φαρμόζοντας την συνεταιριστική μέθοδο επιστροφής του πλεονάσματος, προσφέρουν
είδη διατροφής και πρώτης ανάγκης χωρίς κέρδος σε τιμές κόστους, αποδίδοντας ό-
μως και ένα μέρος του κοινού πλεονάσματος για κοινωφελή έργα προς το όφελος των
μελών ή ολόκληρης της κοινωνίας, δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας και επιπρο-
σθέτως, βασίζονται σε μεθόδους αυτοχρηματοδότησης από τα μέλη τους, δίχως να
ζητούν δανικά από κανέναν.
Άλλο παράδειγμα: Το Παγκόσμιο Συμβούλιο της Πιστωτικής
Ένωσης (World Council of Credit Unions) έχει 49.000 πιστωτικές ενώσεις ως μέλη
του, με 177 εκατομμύρια άτομα μέλη σε 96 χώρες. Η Διεθνής Ένωση Raiffeisen υπολο-
γίζει ότι 900.000 συνεταιρισμοί με περίπου 500 εκατομμύρια μέλη σε περισσότερες από
100 χώρες εργάζονται σύμφωνα με τις συνεταιριστικές αρχές σε τράπεζες που έλκουν
την καταγωγή τους από τον Friedrich Raiffeisen στην Γερμανία. Η βασική ιδέα των συνεταιριστικών τραπεζών είναι πολύ απλή. Ως μέλη τους περιλαμβάνονται τόσο οι αποταμιευτές όσο και οι δανειολήπτες, που χρησιμοποιούν το συνεταιρισμό ανακυκλώνοντας τα χρήματα από εκείνους που τα διαθέτουν σε όσους τα έχουν ανάγκη, χωρίς να λαμβάνει κανείς άλλος εκτός από αυτούς κέρδος με καθορισμένα επιτόκια, ούτως ώστε το σύστημα να λειτουργεί προς το συμφέρον όλων αυτών.
Βλέποντας σε αυτή την έκθεση την συμβολή του συνεταιριστικού μοντέλου σε χώρες
όπως o Καναδάς (4 στους 10 πολίτες είναι μέλη του), η Φιλανδία (62% του πληθυ-
σμού είναι μέλη του)κ.λπ, ίσως ήρθε ο καιρός και στον τόπο μας να διακηρύξουμε ότι:
« Συνεταιριστείτε γιατί χανόμαστε».
Βέβαια να κάνουμε νέας μορφής συνεταιρισμούς-τέτοιας μορφής έχουν προταθεί πολλές φορές σε αυτό το μπλοκ- και όχι όπως τις παλιές ενώσεις καταναλωτών ή τους παλιούς αγροτικούς συνεταιρισμούς που κατέληξαν να είναι φέουδα κάποιων κομματικών εγκάθετων και έχουν καταδικασθεί στη συνείδηση των πολιτών.
Δέστε π.χ. και την επόμενη ανάρτηση καθώς και το http://www.diktio-kapa.dos.gr/

2 σχόλια:

  1. Αγαπητέ κ. Κολέμπα πως σας φαίνεται η προσπαθειά μας ?
    θα μας βοηθήσετε στην διαδοσή της και στον τόπο σας
    Λουκάς Μπρέχας
    Για το μη κερδοσκοπικό Δίκτυο ΚΑΠΑ
    περιμένουμε νέα σας στο info@diktio-kapa.dos.gr

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Πολύ καλή! Ανάρτησα τη διεύθυνση της ιστοσελίδας σας και στο μπλοκ μου. Θα ήθελα να βοηθήσω με όποιον τρόπο μου προτείνεται για τη διάδοση της προσπάθειά σας. Είναι καιρός να συνευρεθούν και να μην είναι απομονωμένες τέτοιου είδους πρακτικές.

    ΑπάντησηΔιαγραφή