Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Δευτέρα, 6 Δεκεμβρίου 2010

Αντίθετο ρεύμα για την Μερσεντές και την BMW στην Ινδία

Θυμάμαι που κατά τη κρίση του 2008-2009 διάβαζα στα γερμανικά ΜΜΕ πως είχαν πάει οι κινέζοι αξιωματούχοι στη Γερμανία και είχαν παραγγείλει μονομιάς 30.000 μερσεντές και 40.000 ΒΜW-αν θυμάμαι καλά-για να στηρίξουν τη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία και να «εξυπηρετήσουν» την ανερχόμενη ελίτ στην Κίνα. Το ίδιο φαίνεται ότι έγινε και στη συνέχεια με την Ινδία. Οι άνερχόμενες οικονομικές-καπιταλιστικές δυνάμεις σε αυτές τις χώρες, φρόντισαν να μη καταρρεύσει το δυτικό καταναλωτικό μοντέλο και να εντάξουν σε αυτό καινούργια δικά τους κοινωνικά στρώματα.
Στη συνέχεια όμως φαίνεται ότι στην Ινδία αλλάζουν τα πράγματα: Υπουργός της θεωρεί την αγορά γερμανικών αυτοκινήτων απαράδεκτη-ποινικό παράπτωμα σχεδόν.
Ο υπουργός περιβάλλοντος Jairam Ramesh θεωρεί ότι: σε μια κοινωνία όπως της Ινδίας θα ήταν ποινικά κολάσιμο να οδηγεί κανείς βαριά αμάξια και λιμουζίνες. Κυρίως „BMW και Benz“.
Ο ι γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες που παράγουν αυτά τα αμάξια πολυτελείας, αύξησαν στη χώρα τον τζίρο τους κατά διψήφιο ποσοστό. Εκμεταλλεύτηκαν την κατά 8% αύξηση της ανάπτυξης της Ινδίας και τη δημιουργία ενός πλούσιου μεσοστρώματος, αλλά και τις δυνατότητες της όλο και πιο πλούσιας ανώτερης τάξης της.
Πραγματικά η Ινδία εξελίχθηκε τα τελευταία χρόνια στη δεύτερη μετά τη Κίνα ελπιδοφόρα αγορά για τις αυτοκινητοβιομηχανίες της Γερμανίας και γενικά των βιομηχανικών χωρών. Αυτές μπορούν να συνεχίζουν να παράγουν τα μεγάλα αντιοικολογικά αυτοκίνητα, γιατί παρά τις υψηλές τιμές τους, αυξήθηκε η ζήτησή τους κατακόρυφα στις δύο αυτές μεγάλες πληθυσμιακά χώρες. Έτσι στην Ινδία τον περασμένο Οκτώβριο όλες οι φίρμες αυτοκινήτων πέτυχαν ρεκόρ πωλήσεων. Η Mercedes-Benz είναι πρωταθλήτρια στην κλάση-R (κόστος 5,88 εκατομμύρια ινδικές ρουπίες=96.400 Ευρώ) με αύξηση κατά 84% των πωλήσεων στο διάστημα μεταξύ Απριλίου-Αυγούστου(3.500 κομμάτια). Το ίδιο και η BMW με αύξηση 80%(5.400 κομμάτια). Αυτή προγραμματίζει μάλιστα να παράγει στο εξής -εκτός από τα αυτοκίνητα τα οποία παράγει ήδη- και τις μεγάλες μοτοσικλέτες της.
Στην Ινδία όμως ταυτόχρονα θα πρέπει πάνω από 650 εκατομμύρια κάτοικοι-οι «αποκάτω»- να αντεπεξέρχονται με κάτω από 2 δολ. την ημέρα και το 60% των Ινδών να εξαρτώνται από μια καταρρέουσα γεωργική παραγωγή.
Μέχρι τώρα ο Ramesh συνεργαζόταν με τους Γερμανούς στο επίπεδο της περιβαλλοντικής πολιτικής, αλλά τώρα βλέπει ότι για παράδειγμα από τις επιδοτήσεις για την καλλιέργεια ενεργειακών φυτών στην Ινδία «οι πραγματικοί κερδισμένοι είναι οι αυτοκινητοβιομηχανίες της BMW, Benz και Honda»-όπως δήλωσε σε μια συνδιάσκεψη του ΟΗΕ. Η Ινδία με τις επιδοτήσεις της για τα βιοκαύσιμα ήθελε στην ουσία να βοηθήσει τους αγρότες της. Αλλά βλέποντας τα αποτελέσματα τώρα στρέφεται ενάντια σε αυτές τις επιδοτήσεις. «Θα έπρεπε να τιμωρούμε αυτούς που οδηγούν τέτοια μεγάλα αμάξια, τα οποία δεν θέλουμε να κυκλοφορούν στους δρόμους μας… δεν μπορούμε βέβαια να εξαναγκάσουμε τους ανθρώπους να μη τα αγοράζουν, αλλά με μια μεγάλη αντίστοιχη φορολογία, μπορούμε σίγουρα να επιδράσουμε δραστικά…»(1)
Το θέμα όμως δεν είναι η αύξηση της φορολογίας, γιατί αυτό δεν θα αποτρέψει την όλο και μεγαλύτερη ελίτ να αγοράζει και να κυκλοφορεί αυτά τα αμάξια. Είναι καιρός οι κυβερνήσεις της Κίνας και της Ινδίας να δουν ότι η λύση για τους λαούς τους δεν είναι να δημιουργήσουν μια μεγάλη ελίτ που να εντάσσεται στο δυτικό καταναλωτικό μοντέλο και τους υπόλοιπους κατοίκους να παράγουν φθηνά καταναλωτικά προϊόντα και εγχώριες πρώτες ύλες για τα μεσοστρώματα της δύσης και όχι για να ικανοποιούν τις ίδιες τις βιοτικές τους ανάγκες. Να σκεφθούν μόνο ότι αν κάθε Κινέζος ή Ινδός κυκλοφορήσει με μεγάλο ή μικρό αμάξι, τότε θα καταρρεύσει όχι μόνο η επιβίωση στο περιβάλλον των χωρών τους, αλλά και σε ολόκληρο το πλανήτη, αφού θα έχουν καταρρεύσει ταυτόχρονα και οι φυσικοί του πόροι.

Στοιχεία από την εφημερίδα της Φραγκφούρτης: F.A.Z.

(1)Στην Ελλάδα βέβαια η Κυβέρνηση αποφάσισε πρόσφατα -παρά τα χρέη-τη μείωση των φόρων-ιδιαίτερα για τα πολλών κυβικών αυτοκίνητα-με αιτιολογικό-πρόσχημα να ανοίξουν οι "δουλειές" των εισαγωγέων, που κατ'επέκταση σημαίνει να αυξηθεί ο τζίρος αυτών των αυτοκινητοβιομηχανιών.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου