Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Πέμπτη, 9 Δεκεμβρίου 2010

Το δάσος Σκουριών και τα μεταλλεία χρυσού

Η ανάπτυξη –εθνική ή τοπική- με όρους οικονομίας, είναι η διαδικασία αυτή κατά την οποία σταδιακά και αδυσώπητα, η ζωή στην ποικιλία των εκφάνσεών της, πρεσάρεται, εξοντώνεται, πετσοκόβεται έτσι ώστε να παραχθεί έρημος. Ενδιαμέσως βεβαίως και ουχί παραπλεύρως αλλά πρωτίστως, παράγονται και πολλαπλά μηδενικά εκ των δεξιών στους τραπεζικούς λογαριασμούς μιας ,σύμφωνα με πληθώρα ιστορικών και άλλων ενδείξεων, μισητής και σιχαμερής ολιγαρχίας. Ντόπιας ή ξένης. Η ανάπτυξη, φορά διάφορους μανδύες –προσφάτως όλους σε πράσινη απόχρωση- για να επιτύχει τον πρωταρχικό της στόχο: την λεηλασία και καταλήστευση του φυσικού πλούτου και την καταστροφή των εντοπίων ανθρώπινων κοινοτήτων. Τεράστιοι οδικοί άξονες που τέμνουν εθνικούς δρυμούς στα δυο, λεβιαθανικά φράγματα σε ποταμούς, γιγαντιαίες μονάδες παραγωγής δηλητηρίων και βεβαίως μεταλλεία. Κοινός παρανομαστής: ασύλληπτα κέρδη για τους επενδυτές, εξασφαλισμένος μισθός για λίγα χρόνια (και επίσης εξασφαλισμένος καρκίνος και άλλες εκφυλιστικές ασθένειες για τα υπόλοιπα) για τους εργαζόμενους , πλήρης καταστροφή και υποβάθμιση για όλους τους υπόλοιπους, ανθρώπους και λοιπούς κατοίκους του πλανήτη.
Από τα σημαντικότερα σύγχρονα έργα ανάπτυξης, εθνικού μάλιστα ενδιαφέροντος, είναι τα μεταλλεία χρυσού στη Β.Α. Χαλκιδική και συγκεκριμένα στο δάσος σκουριών της Μ. Παναγίας. Εκεί η Ελληνικός Χρυσός, που από το 2003 αντικατέστησε την TVX Gold στο ευάρεστο έργο ξεκοιλιάσματος του εκεί βουνού και της αντικατάστασής του, εν είδει τεχνολογικού θαύματος, από ένα άλλο φτιαγμένο από τοξικά απόβλητα, υπόσχεται να βγάλει από μια αχανή παρακαταθήκη ολοκληρωτικά άχρηστης γης και ζωής (τεράστια δάση οξυάς και βελανιδιάς, ρέματα και ποταμούς, λύκους και ζαρκάδια, ντόπιους ανθρώπους και καταπράσινες πεδιάδες) χρυσάφι. Πως; Η συνταγή είναι απλή. Σκάβουμε όλο το βουνό, πετάμε δέντρα, ζώα στα σκουπίδια, τους ανθρώπους τους κρατάμε, για λίγο, όσο μας χρειάζονται εργάτες κ μετά τους πετάμε και αυτούς ει δυνατόν ως και οι προκάτοχοι της TVX Gold, χωρίς δηλαδή αποζημίωση, τα νερά τα αποστραγγίζουμε και τα δηλητηριάζουμε με αρσενικό, κυάνιο, θείο, δημιουργούμε τεράστιους κρατήρες και λάκκους με τοξικά απόβλητα και τοιουτοτρόπως εξάγουμε από 0.5 έως και 12 γρ. από κάθε τόνο υλικού (με το οποίο μπαζώνουμε τη γύρω περιοχή). Έτσι, προβλέπεται η παραγωγή 100 κιλών χρυσού και 21.000 τόνοι τοξικών μπαζών ημερησίως. Ο μεν χρυσός πάει στις τσέπες των επενδυτών, τα δε μπάζα πάνε στο φυσικό περιβάλλον, σε μια συγκινητική ένδειξη σεβασμού της φυσικής ισορροπίας.
Έλα όμως που υπάρχουν και οι ιθαγενείς. Δύσκολοι τύποι, χωριάτες, ανίκανοι να αντιληφθούν τα οφέλη της ανάπτυξης και ειδεχθώς κοντόφθαλμοι στα εθνικά συμφέροντα. Ιθαγενείς που 15 χρόνια πριν, στη δίπλα ακριβώς κοιλάδα, προξένησαν μυριάδες προβλημάτων στην προκάτοχο TVX Gold. Για πάνω από 2 χρόνια στα χωριά Ολυμπιάδα και Βαρβάρα Χαλκιδικής, χρειάστηκε ολόκληρος στρατός κατοχής, συλλήψεις γερόντων και προέδρων κοινοτήτων, τόνοι δακρυγόνων και ανηλεής επίδειξη αστυνομικής κτηνωδίας , για να γίνουν τα έστω και στοιχειώδη που απαιτούνταν για την επαρκή λεηλασία της περιοχής. Ξεσηκώθηκαν και κάποια άλλα αγύριστα κεφάλια από την πρωτεύουσα, έγινε και ένα ατυχηματάκι που έβαψε κόκκινα τα νερά του Στρυμωνικού, ε είδε και αποείδε και η ΤVX και εν μια νυχτί τα βρόντηξε όλα κάτω και έφυγε. Αφήνοντας τους χιλιάδες εργατών της στον –ελαφρώς τοξικό πλέον- δρόμο, χωρίς αποζημίωση και μερικούς αχανείς λάκκους τοξικών, πελώριους κρατήρες και μια στοά αποστράγγισης που ξεχύνει ημερησίως 300 κυβικά εκατοστά πρώην γάργαρου και νυν τοξικού νερού από τον υδροφόρο ορίζοντα του βουνού κατευθείαν στην υδροφόρο μόλυνση των αποκάτω κάμπων και θάλασσας.
Παρόμοια αχαριστία προτίθενται να επιδείξουν και οι ιθαγενείς των χωριών του δάσους σκουριάς, στη Μ. Παναγία και τον Κόκκοβα, οι οποίοι έχουν ήδη εμποδίσει τα γεωτρύπανα της εταιρείας και κινητοποιούνται με αποφασιστικότητα για να παρεμποδίσουν την ανάπτυξη της περιοχής τους σε τοξική έρημο. Μια κατάσταση που όχι μόνο σαμποτάρει τα σχέδια καναδών και ελλήνων επενδυτών για την περιοχή αλλά απειλεί ,δίνοντας το κακό παράδειγμα, να καταδικάσει στην πείνα πλήθος επενδυτών στα βαλκάνια και στις ανατολικές πλήρως λεηλατήσιμες χώρες της Ευρώπης. Η μεταλλειοποίηση δηλαδή της ολοκληρωτικά άχρηστης περιοχής των Βαλκανίων (καθώς επίσης και της γεμάτης αγριόδεντρα ορεινής περιοχής της Οίτης) διακυβεύεται από τον παραλογισμό των κατοίκων της περιοχής που ανησυχούν για τα νερά των χωριών τους (λες και σπανίζουν τα εμφιαλωμένα) και επιμένουν να λογαριάζουν τα καταπράσινα δάση πάνω από το ευκόλως εξαγώγιμο και αφορολόγητο χρήμα.
Εμείς ως φορείς ανάλογων οπισθοδρομικών ιδεών και ομοίως ξεροκέφαλοι βρίσκουμε τον αγώνα τους όχι μόνο δίκαιο, αλλά και εξαιρετικά σημαντικό για κάθε ανάλογο εγχείρημα όπου οι ανθρώπινες κοινότητες και το φυσικό περιβάλλον συγκρούονται με τους μεταμοντέρνους τσιφλικάδες και την έρημό τους. Αλληλεγγύη στο δάσος της Σκουριάς και στον αγώνα των κατοίκων του.

Κοινός Τόπος

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου