Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Παρασκευή, 31 Δεκεμβρίου 2010

Το «μεγάλο» Δημόσιο (και τα κόμματα εξουσίας)

του Λευτέρη Ριζά

Δεν περνάει ημέρα, τα τελευταία χρόνια, που να μην διαβάζουμε και ακούμε πως ο δημόσιος τομέας στην Ελλάδα είναι φοβερά μεγάλος, πως διαθέτουμε πάρα πολλούς δημόσιους υπάλληλους κλπ και πώς γι’ αυτό πρέπει και τα δύο να μειωθούν. Αυτά δεν τα ακούμε και τα διαβάζουμε μόνο τώρα τελευταία με αφορμή την «κρίση» και το μνημόνιο. Δεν απαιτούν οι εκπρόσωποι του τη μείωση του Δημόσιου Τομέα – μέσω ιδιωτικοποιήσεων – και των δημόσιων υπαλλήλων μέσω απολύσεων, συγχωνεύσεων οργανισμών ή ένας προσλαμβάνεται κάθε πέντε αποχωρήσεων λόγω συνταξιοδότησης [ή και θαμάτων]. Αυτά χρόνια τώρα λέγονται και απαιτούνται με πρωταγωνιστές κυρίως υπουργούς του ΠΑΣΟΚ.
Η κ. Άννα Διαμαντοπούλου π.χ. έλεγε στο 7ο Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ (2005) «Σύντροφοι, ίσως είμαστε η τελευταία Κομμουνιστική χώρα στην Ευρώπη. Το κράτος καταδυναστεύει το 55% της οικονομίας, δεν συμβαίνει ούτε στις νέες χώρες και καταδυναστεύει όλους τους θεσμούς». Δεν πρέπει να μας προκαλεί εντύπωση που το ΔΝΤ, η ΕΕ ή «Τριανδρία», ζητούν την «αποκομμουνιστικοποίηση» της Ελλάδας και άρα τη μείωση του κράτους και τις ιδιωτικοποιήσεις. Ούτε βέβαια που ζητάνε τη μείωση των δημόσιων υπαλλήλων όταν γι’ αυτό τους είχε προλάβει ο Κ. Σκανδαλίδης με το πρόγραμμα «ΠΟΛΙΤΕΙΑ» καθώς και ο Μιχ. Χρυσοχοϊδης όταν ήδη με άρθρο του στην εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ» (9/6/2005) ευθαρσώς είπε ότι «Πρέπει να εξετάσουμε την άρση της μονιμότητας». Αιτιολογώντας την πρόταση του με επιχειρηματολογία που υπερβαίνει ακόμα και το ακραίο νεοφιλελεύθερο δίδυμο της Κ.Ο του ΠΑΣΟΚ, Ανδριανόπουλος – Μάνος.. Στο ΠΑΣΟΚ «πάτησε» όταν ο Καραμανλής ζητούσε τη αναθεώρηση του Συντάγματος σχετικά με τη μονιμότητα των Δ.Υ.
Ποιος φταίει για τον υπερβάλλοντα αριθμό των ΔΥ; Μα το πελατειακό-κομματικό κράτος. Τα κόμματα εξουσίας. Το λένε αυτό, χωρίς να ντρέπονται, κι οι εκπρόσωποι των κομμάτων εξουσίας. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός. Χωρίς να εξηγούν γιατί λειτουργούσαν κατ΄ αυτό τον «άφρονα» τρόπο.
Η σιωπή τους είναι εξηγήσιμη. Στη δεκαετία του ‘ 40, τότε που ο ελληνικός λαός πολέμησε με το όπλο στο χέρι για τη λευτεριά της χώρας και άρα και τη δική του – τότε που οι παππούδες και πατεράδες πολλών από τους σημερινούς πολιτικούς μας ακριβώς δεν πολέμησαν μαζί με το λαό για τη λευτεριά του, αλλά αντίθετα έκαναν πάρα πολλά για να επανέλθει ο λαός και η χώρα σε καθεστώς εξάρτησης, εθνικής υποδούλωσης και κοινωνικής παρακμής – ο αστισμός ένιωσε την ανάσα τους θανάτου του. Πανικόβλητος κάλεσε αμέσως σε βοήθεια τους ξένους για να τον διασώσουν. Γνωστές οι εξελίξεις και η κατάληξη. Φυλακές, εξορίες, εκτελέσεις, διώξεις, πιστοποιητικά κοινωνικών φρονημάτων για να πάρουν άδεια ακόμα και ποδηλάτου, για όσους γυρέψανε την λευτεριά, την ανεξαρτησία και την προκοπή του τόπου. Ανεργία, μετανάστευση, υποαπασχόληση.
Ανάμεσα στους «πάνω» και τους «κάτω», τους εξουσιαστές και τους εξουσιαζόμενους, αυτούς που ήταν ακόμα «επικίνδυνοι» - τον απλό λαό, έπρεπε να δημιουργηθεί ένα «κοινωνικό μαξιλάρι» που να απορροφά τους κραδασμούς του συστήματος και να εξασφαλίζει τους κρατούντες νικητές. Δεν έφταναν οι φυλακές κι εξορίες, δεν έφτανε η μετανάστευση, για να ξεφορτωθούνε όλο αυτό τον «πλεονάζοντα» παραγωγικό πληθυσμό. Θέλανε και κοινωνικά στηρίγματα. Στο εργοστάσιο εύκολα δεν έμπαινες χωρίς «πιστοποιητικό». Να γίνεις, όμως, μικροεπαγγελματίας ήτανε πιο εύκολο και βολικό για το σύστημα. Στηρίχτηκε η αναπαραγωγή των μικρο-μεσαίων στρωμάτων. Μια άλλη διέξοδος για την απορρόφηση των ανέργων, ένα ακόμα κοινωνικό, πολιτικό και ιδεολογικό στήριγμα του καθεστώτος της εξάρτησης, εθνικής υποτέλειας και παρακμής ήταν ακριβώς η διόγκωση του κράτους. Των δημόσιων υπαλλήλων. Και φυσικά εδώ βρήκαν έδαφος και φούντωσαν οι «πελατειακές» σχέσεις. Χάρη σε αυτές ξαναστήθηκαν στα πόδια τους τα αστικά κόμματα. Όλο αυτό το πλέγμα των «πελατειακών» σχέσεων, του ρουσφετιού κλπ ήταν η απάντηση του συστήματος στον αγώνα του λαού για την απελευθέρωση του τη δεκαετία του ‘ 40. Απάντηση στην «Ψυχή βαθειά» ήταν ο εξαναγκασμός του στην «υπόκλιση βαθειά», στον πολιτικό, ιδεολογικό, ηθικό και ψυχικό εξανδραποδισμό του. Μετά συμπλήρωμα ήρθε η επιβολή της «καταναλωτικής» κοινωνίας. Της αλλοτρίωσης του λαού, μέσω παροχών που ακριβώς το σύστημα δεν μπορούσε να εξασφαλίσει παρά μόνο με δάνεια. Χρεώνοντας το κράτος (του). Βιομηχανίες, πραγματική «ανάπτυξη» δεν εξασφάλιζε. Μόνη λύση ο παρασιτισμός. Και να τώρα που το «παρτι» τελείωσε. Το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα – ο παγκόσμιος δηλαδή παρασιτισμός – δεν μπορεί να στηρίξει άλλο το μοντέλο του – άρα και την Ελλάδα. Ζητάει πίσω τα «δανεικά».
Αντίπαλο δέος δεν υπάρχει πια. Για το λαό, πιστεύει, πως έχει αποχαυνωθεί, αλλοτριωθεί, «γομαροποιηθεί», εξατομικευτεί, κονιορτοποιηθεί τόσο που δεν είναι σε θέση να αντιδράσει άμεσα και αποτελεσματικά. Άρα μπορεί να τολμήσει όποια «μεταρρύθμιση», «εκσυγχρονισμό» θέλει το διεθνές, ευρωπαϊκό και ελληνικό κεφάλαιο. Αυτό κάνουν, έτσι σκέφτονται, έτσι τα υπολογίζουν. Αλλά όχι να παριστάνουν και τις «παρθένες», καταγγέλλοντας το λαό για τις κακές του συνήθειες, τις «πελατειακές» σχέσεις, την έλλειψη ανταγωνιστικότητας κλπ κλπ. Αυτό το λαό θέλανε – όχι τον άλλο των «Βουνών» - αυτό το σύστημα του επιβάλανε. Το κακό πώς τώρα καλείται ο λαός να πληρώσει από πάνω και για τις αλυσίδες που του φορέσανε.

Με αυτό τον τίτλο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΤΟ ΠΡΙΝ , 19/12/2010, αριθμ φύλλου 1.014. Απλά με τον τίτλο «Το μεγάλο Δημόσιο», δημοσιεύτηκε 10/12/2010 στο http://gregordergrieche.blogspot.com/2010/12/blog-post_7147.html#ixzz180s6OB7N

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου