Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Τρίτη, 14 Δεκεμβρίου 2010

Νόμος για την επιτάχυνση των μεγάλων επενδύσεων «fast track»

Το νομοσχέδιο «Επιτάχυνση και διαφάνεια υλοποίησης στρατηγικών επενδύσεων», προτάθηκε από τον υπουργό επικρατείας Παμπούκη τον Σεπτέμβρη του 2010 και ψηφίστηκε στη Βουλή τον Νοέμβρη. Ο νόμος «fast track», όπως έχει χαρακτηριστικά ονομαστεί λόγω του στόχου του να επιταχύνει τις μεγάλες επενδύσεις, είναι πλαίσιο και όχι ένας «απλός νόμος». Αφορά ένα σύνολο υπαρχουσών διοικητικών, ακόμα και δικαστικών, διαδικασιών τις οποίες και καταργεί ή αναμορφώνει.

Το κύριο πεδίο του νόμου-πλαισίου, μέσα από την επιτάχυνση, στοχεύει στην μείωση του κόστους των επενδύσεων και το κάνει αυτό θεσμοθετώντας τις εξής αλλαγές: κατάργηση και χαλάρωση των περιβαλλοντικών αδειοδοτήσεων, αποδυνάμωση των καθεστώτων προστασίας της φύσης και του κατοικημένου περιβάλλοντος (εθνικά πάρκα, αιγιαλός, δασικές εκτάσεις, πολεοδομικές και χωροταξικές ρυθμίσεις για κατοικημένες περιοχές κλπ.), αποδυνάμωση των υποχρεώσεων ασφάλειας στα εργοτάξια, αλλαγές στις συνθήκες εργασίας, παράκαμψη των γνωμοδοτικών αρμοδιοτήτων των κρατικών υπηρεσιών και την ταυτόχρονη θέσπιση πειθαρχικών ποινών για τους υπαλλήλους που αργούν τις εγκρίσεις των έργων. Όλα τα παραπάνω συνιστούν στο να μειωθεί το κόστος για τον καπιταλιστή, γιατί μειώνεται το ρίσκο της επένδυσης: εφόσον είναι λιγότερη η αναμονή για την αδειοδότηση και λιγότερες οι υποχρεώσεις κατά την εγκατάσταση του έργου, η επένδυση δεν υπόκειται στις επισφαλείς συνθήκες της παγκόσμιας και εγχώριας αγοράς. Έτσι, ο χρόνος απόσβεσης είναι λιγότερος και ο κύκλος του κεφαλαίου (παραγωγή υπεραξία  επένδυση, και φτου και απ’ την αρχή) γίνεται όλο και συντομότερος, άρα όλο και πιο ασφαλής για το κεφάλαιο. Ταυτόχρονα ο κύκλος του κεφαλαίου δεν υπόκειται στις ελάχιστες εκείνες δικλείδες ασφαλείας που τείνουν να αναγνωρίζουν τα ζημιογόνα χαρακτηριστικά των έργων μεγάλης κλίμακας. Όμως να ξεκαθαρίσουμε εδώ ότι αυτές οι δικλείδες είναι αμφίβολο κατά πόσο υπάρχουν προς όφελός των από κάτω, αλλά προς όφελος των αφεντικών. Γιατί είναι αυτές οι δικλείδες που λειαίνουν τα αιτήματα των από κάτω. Ταυτόχρονα όμως αυτές οι δικλείδες ασφαλείας έχουν ιστορικά πολλές φορές προκύψει και από διεκδικήσεις των από κάτω...
Το fast track έρχεται να αναδιαρθρώσει συνολικά τις κρατικές-διοικητικές διαδικασίες με βάση τις οποίες τα τελευταία τριάντα χρόνια αδειοδοτούνται και εγκαθιστούνται τα αναπτυξιακά έργα και οι δραστηριότητες στην Ελλάδα. Πρόκειται για μια καλή κίνηση «ματ» (μάλλον, ρουά ματ) από μεριάς του κεφαλαίου: ενώ η κρίση έχει κορυφωθεί δίνει άνετο χώρο στα αφεντικά να καταστρέψουν περαιτέρω και χωρίς κανένα έλεγχο την εναπομείνασα φύση, να υποτιμήσουν περαιτέρω την εργατική δύναμη, να καταργήσουν εργασιακά δικαιώματα. Ο νόμος λοιπόν δεν κάνει κάτι καινοτόμο, αλλά ακολουθεί. Έρχεται να θεσμοθετήσει διαδικασίες που θα διευκολύνουν τα αφεντικά στην ακραία εκμετάλλευση τόσο των από κάτω όσο και της φύσης για τις επόμενες δεκαετίες, μέσα από την γνωστή ρητορική για την κρίση, το «υπέρτερο δημόσιο συμφέρον» και την εθνική ενότητα. Πριν όμως έχει στρωθεί ο κατάλληλος δρόμος: έχει εξασφαλιστεί η δυνατότητα αυτής της υποτίμησης να γίνει με συγκεκριμένες θεσμοθετημένες διαδικασίες που θα αποδυναμώσουν τις αντιστάσεις των τοπικών κοινωνιών...
Επιλογές από ένα μεγαλύτερο κείμενο του:
Κοινός Τόπος
ελευθεριακό δίκτυο αντίστασης στη βιοτεχνολογία
και την τεχνοεπιστήμη της κυριαρχίας

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου