Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Τρίτη, 28 Σεπτεμβρίου 2010

Η Άμεση Δημοκρατία είναι λύση.

Από τον Erik Eiglad

Ανάμεσα στις ακραίες, και ταυτόχρονα παράλογες απόψεις, ότι η οργάνωση της κοινωνίας είναι είτε αποτέλεσμα της τεχνικής ικανότητας και αρμοδιότητα των ειδικών της πολιτικής. Είτε αποτέλεσμα της αυθόρμητης και φυσικής ροπής των ανθρώπων προς την αρμονία. Το διάστημα που μεσολαβεί αποτελεί αυτό που με την αληθινή έννοια του ονομάζουμε πολιτική.
Η τέχνη του ρεαλιστικού είναι μια τέχνη αντικειμενική και ως τούτου ανταγωνιστική.
Δεν υπάρχει ουτοπία. Παρόλη την υπόσχεση τους στο παρελθόν ούτε σύνταγμα, ούτε ηγεμόνας, ούτε κόμμα, ούτε οι εξεγερμένες μάζες μπόρεσαν να φέρουν την ευτυχία στο κόσμο και ούτε πρόκειται αυτό ποτέ να γίνει. Η οργάνωση της κοινωνίας είναι το αποτέλεσμα της ισορροπίας και συνεχούς πάλης ανταγωνιστικών δυνάμεων και συμφερόντων και όχι ενός επί της γης επαναστατικού ευαγγελίου.
Αν και τα δίπολα είναι ο συνήθης τρόπος για την ερμηνεία του κόσμου ( εξουσιαστές – εξουσιαζόμενοι, αφεντικά – εργάτες, διευθυντές – διευθυνόμενοι ) εντούτοις δεν αποτελεί αυτή η οπτική ματιά την αλήθεια των πραγμάτων.

Σήμερα βρισκόμαστε μπροστά στον επαναπροσδιορισμό από την κοινωνία της σημασίας του άρχειν.
Σε ολόκληρο τον δυτικό κόσμο τίθεται το ερώτημα ποιος κυβερνά; ποιος ορίζει τον νόμο;
Αυτό είναι ένα ερώτημα που γίνετε μετά την αποτυχία του καπιταλιστικού οικονομικού συστήματος να εκπληρώσει την υπόσχεση του. Και το ερώτημα θα αυξάνει στην ένταση του όσο τα αποτελέσματα της αποτυχίας αυτής θα είναι όλο και πιο επώδυνα. Η αποτυχία της υπόσχεσης της αυτό – ρύθμισης, η μονομανία της ανάπτυξης, η αποτυχία της υπόσχεσης της αφθονίας αντικαταστάθηκαν από την την απορύθμιση των αγορών, τη νεοπρολεταροποίηση των δυτικών πληθυσμών, τη φεουδοποίηση και την εξάντληση των φυσικών πόρων του πλανήτη από της πολυεθνικές. Όλα τα παραπάνω θα οδηγήσουν σε ένα δομικό αδιέξοδο, εκτός απροόπτου, τον καπιταλισμό, τον αστικό πολιτισμικό σύστημα που τον εκπροσωπεί και το πολιτικό σύστημα του κοινοβουλευτισμού.
Είναι περιττό σήμερα να μιλήσουμε εδώ για την αστική αντιπροσωπευτική δημοκρατία. Είναι περιττό να επιχειρηματολογήσουμε για αυτό που όλος ο κόσμος γνωρίζει καλά, ότι αποτελεί δημοκρατία μόνο κατ ευφημισμό και με στόχο την απάλειψη από την κοινωνική μνήμη, από την ιστορική γνώση της πραγματικής δύναμης που διαθέτει η δημοκρατία ως κοινωνική οργάνωση...
Ήδη από το κοινωνικό συμβόλαιο ο Rousseau ήταν σαφής: «πραγματική δημοκρατία είναι μόνο η άμεση δημοκρατία» και όσο αφορά τον κοινοβουλευτισμό έλεγε μέσα από ένα από τα πιο διάσημα κείμενα του μιλώντας για την περίπτωση της Βρετανίας ότι: «οι βουλευτές του λαού δεν είναι ούτε μπορούν να είναι οι αντιπρόσωποι του…κάθε νόμος τον οποίο δεν έχει επικυρώσει ο λαός ως πρόσωπο είναι άκυρος δεν είναι νόμος. Ο αγγλικός λαός νομίζει ότι είναι ελεύθερος, απατάται οικτρά, είναι ελεύθερος μόνο κατά την διάρκεια της εκλογής των μελών του κοινοβουλίου, μόλις εκλεγούν είναι δούλος, δεν είναι τίποτα. Ο τρόπος με τον οποίο διαχειρίζεται τις σύντομες στιγμές ελευθερίας του αποδεικνύει ότι αξίζει να την χάσει».
Αν αυτά τα λόγια ειπώθηκαν πριν αιώνες σήμερα αρχίζουν και γίνονται ξανά συνείδηση και κοινωνική αλήθεια. Η συλλογικότητα των ανθρώπων γνωρίζει ότι εξαπατάται όμως δεν εξεγείρετε. Δεν έχει πίστη ότι υπάρχει εναλλακτική λύση στο ζήτημα της αυτό κυβέρνησης. Η ρήση ΤΙΝΑ there is no alternative της Μάργκαρετ Θάτσερ έχει απλωμένα ακόμα τα ιδεολογικά της δεσμά επάνω στις ευρωπαϊκές κοινωνίες.
Προσδοκούμε την κοινωνική εξέγερση. Επενδύουμε στην κοινωνική οργή, στην οικονομική απόγνωση και τα οικολογικά αδιέξοδα για να διεκδικήσει η κοινωνία μια έξοδο από την κρίση μέσω της εξόδου από τον καπιταλισμό. Αλλά αν νομίζουμε ότι από την καταπίεση θα προκύψει μόνης της η δημιουργία ενός άλλου τρόπου αυτοκυβέρνησης και αυτονομίας πλανόμαστε εξίσου οικτρά με όσους έχουν τυφλή πίστη στον κοινοβουλευτισμό ότι εξυπηρετεί την βούληση του λαού.
Η αυτοκυβέρνηση Τώρα.
Αυτό που σε παγκόσμιο επίπεδο διεξάγεται σήμερα είναι ο πόλεμος του καπιταλισμού ενάντια στην δημοκρατία.
Αυτή η πλανητική διαμάχη είναι και η βάση όλων των επαναστατικών εγχειρημάτων σήμερα. Από τον αγώνα για την γη του MST στη Βραζιλία, τον αντικρατικό αγώνα στην Ελλάδα του Δεκέμβρη μέχρι το τρίπτυχο Δημοκρατία-Δικαιοσύνη-Αξιοπρέπεια των αυτόνομων κοινοτήτων στην Chiapas ο κοινός παρονομαστής όλων είναι ο αγώνας των πολλών ενάντια στην εξουσία των λίγων δηλαδή ο αγώνας για δημοκρατία.
Άμεση δημοκρατία σημαίνει απαραίτητα και ισότητα. Προϋποθέτει την πλήρη εξαφάνιση των διακρίσεων και των οικονομικών τάξεων. Για αυτό το πράγμα θα πρέπει να αναδυθούν ως κοινωνικές αξίες και ως κοινωνικά αιτήματα η πλήρης πολιτική και οικονομική ισότητα και αλληλεγγύη.
Η υιοθέτηση ή όχι των αξιών αυτών από το κοινωνικό σύνολο, αποτελεί το βαρόμετρο για την πιθανότητα ή το ανέφικτο της επαναστατικής εφαρμογής ως δυνατότητα.
Τι μπορούμε λοιπόν σήμερα να κάνουμε έτσι ώστε την στιγμή που η συζήτηση για την αυτοκυβέρνηση των κοινωνιών γίνετε επάνω σε λευκές σελίδες, χωρίς τις αφηγήσεις των ιδεολογιών του παρελθόντος, να μπολιαστούν τα προτάγματα των αγώνων του μέλλοντος με το επαναστατικό σχέδιο;
Σε αυτό ας ακούσουμε τι έχουν να μας προτείνουν οι επισκέπτες του φεστιβάλ της άμεσης δημοκρατίας. Η Mariza de Fatima Luz παρακολουθώντας τις διεργασίες και το αντιεξουσιαστικό κίνημα παρατήρησε: «στην Ελλάδα ασχολείστε περισσότερο με την θεωρία και λιγότερο με την εφαρμογή της» ενώ ο Juan Manuel Sanchez Gordillo από την Μαριναλέντα μας παροτρύνει ότι: «η αριστερά πρέπει να κάνει αυτά τα οποία μιλάει». Η συμβουλή τους λοιπόν είναι απλή και συγκεκριμένη. Πρέπει στο σήμερα. Πρέπει στο τώρα να μπολιάσουμε τους κοινωνικούς αγώνες και τις δομές αυτοθέσμισης με εφαρμοσμένη άμεση δημοκρατία. Πρέπει από το σύνθημα να περάσουμε στην δημιουργία. Από την διαδήλωση στην κολεκτίβα, στην κοοπερατίβα, στις συνελεύσεις γειτονιών, στα ελευθεριακά σχολεία, στα δίκτυα αλληλέγγυου εμπορίου, στην οικοκοινότητα, στις βιολογικές καλλιέργειες, στα αυτόνομα εργατικά κέντρα, στην δημιουργία του δημόσιου χώρου που αποτελεί την προϋπόθεση για την δημοκρατία. Αυτή η διαδικασία εφαρμοσμένης αυτό θέσμισης δεν πρέπει να αποτελεί την λεζάντα ή την πρόφαση για την αύξηση της πολιτικής μας επιρροής μια λογική που κυριαρχεί δυστυχώς στην αριστερά και το αντιεξουσιαστικό κίνημα. Αλλά την πολιτική πρόταση που θα αποτελεί διαπαιδαγωγικού χαρακτήρα βίωμα τόσο για εμάς που αποτελούμε κομμάτι της διαδικασίας αυτής όσο και για το πλήθος της κοινωνίας η οποία μας παρακολουθεί με ενδιαφέρον και προθυμία και περιμένει να δει και να συμμετάσχει σε μια ρεαλιστική λύση επανόηματοδοτησης της κοινωνικής οργάνωσης.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου