Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Δευτέρα, 20 Σεπτεμβρίου 2010

Πυρηνική ενέργεια-ένας πυλώνας για τον ενεργειακό σχεδιασμό;


Ο πρόεδρος της RWE-μιας από τις 4 μεγάλες εταιρείες παραγωγής ενέργειας στη Γερμανίας, που λειτουργεί και πυρηνικά εργοστάσια- Jürgen Großmann παρεμβαίνει στη σύγκρουση γύρω από τη συνέχιση ή όχι της λειτουργίας τους: οι εξαιρετικά ευέλικτοι πυρηνικοί αντιδραστήρες εξασφαλίζουν τη τροφοδοσία ενέργειας, όταν ο αέρας και ο ήλιος αλλάζουν. Έτσι η πυρηνική μορφή της γίνεται συνεργάτης και όχι αντίπαλος των ανανεώσιμων μορφών ενέργειας, υποστηρίζει..
Ο πρόεδρος βάζει το θέμα ακριβώς όπως το αντιμετωπίζει η πυρηνική βιομηχανία και όχι όπως , φαίνεται τουλάχιστον, να το βάζει η γερμανική κυβέρνηση, ότι δηλαδή πρόκειται απλά για τη συνέχιση -για κάποια χρόνια ακόμα-της λειτουργίας των πυρ. Εργοστασίων. Αυτή αποβλέπει στο να συνεχίσει να υπάρχει σαν μορφή ενέργειας η πυρηνική, έστω και σε συνύπαρξη με τις ανανεώσιμες μορφές(ΑΠΕ), οι οποίες έτσι και αλλιώς δεν μπορούν να εξασφαλίσουν τη ζήτηση της ενέργειας, λόγω του ότι ο αέρας και ο ήλιος «αλλάζουν», δεν είναι σταθερές μορφές..
Η πυρηνική βιομηχανία, ενώ στην αρχή αμφισβητούσε το φαινόμενο του θερμοκηπίου, τώρα έχει κάνει στροφή και αποδεχόμενη την κλιματική αλλαγή σαν συνέπεια του θερμοκηπίου, υποστηρίζει ότι από άποψη εκπομπών η πυρηνική είναι «πράσινη» ενέργεια. «Πρέπει σίγουρα να πάμε σε ελεύθερη από εκπομπές CO2 παραγωγή ενέργειας μέχρι το 2050. Όμως στο μέλλον θα χρειαζόμαστε περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια, γιατί αυτή θα αντικαθιστά σε πολλές περιπτώσεις τα σημερινά καύσιμα, όπως π.χ. στην ηλεκτροκίνηση. Δεν πρέπει λοιπόν στις βιομηχανικές χώρες να μείνουμε πίσω, αλλά να ακολουθήσουμε ένα δρόμο, όπου η πυρηνική ενέργεια θα παίζει σημαντικό ρόλο στην κάλυψη της όλο και αυξανόμενης ζήτησης της ηλεκτρικής ενέργειας»
Είναι η πυρηνική ενέργεια η λύση για το φαινόμενο του θερμοκηπίου ή μήπως η λύση για την πυρηνική βιομηχανία;
Για να απαντήσουμε αυτό το ερώτημα πρέπει να δούμε κάποια δεδομένα:
Τα θερμοηλεκτρικά εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος συμμετέχουν κατά 24% παγκοσμίως στην έκλυση διοξειδίου του άνθρακα. Από την άλλη το διοξείδιο του άνθρακα είναι υπεύθυνο για το 50% του φαινομένου του θερμοκηπίου. Άρα τα θερμοηλεκτρικά εργοστάσια είναι υπεύθυνα για το φαινόμενο κατά: 50%.24% = 50/100.24/100 = 1200/10000 = 12/100 = 12%
Αυτό σημαίνει ότι αν σταματούσε εντελώς αυτή η παραγωγή και τα θερμοηλεκτρικά εργοστάσια αντικαθιστούταν από πυρηνικά θα είχαμε μια βελτίωση μόνο κατά 12%. Και αυτό πάλι αν ήταν αλήθεια ότι κατά την διαδικασία της χρήσης της πυρηνικής ενέργειας δεν εκλύονταν CO2, γιατί στην πραγματικότητα τόσο στο αρχικό στάδιο του κύκλου των πυρηνικών καυσίμων -εξόρυξη και επεξεργασία ουρανίου-, όσο και στο τελικό -διαμόρφωση, συντήρηση, μεταφορά και αποθήκευση αποβλήτων-, παράγονται μεγάλες ποσότητες CO2, που αυξάνονται όσο μειώνεται η ποιότητα του αρχικού ουρανίου.
Για μια βελτίωση λοιπόν ,έστω της τάξης του 12%, μας προτείνουν τον «πυρηνικό όλεθρο» σαν λύση. Γιατί πραγματικά για όλεθρο πρόκειται: αν υποτεθεί ότι στο μέλλον θα πρέπει να καλυφθούν οι ανάγκες σε ηλεκ. ενέργεια από πυρηνικά εργοστάσια, τότε θα έπρεπε να υπάρχουν πάνω από 5000 τέτοια σε παγκόσμιο επίπεδο. Με μια τέτοια όμως πυκνότητα πυρηνικών εργοστασίων (έστω και «ασφαλών»), θα είχαμε καταστροφή τύπου Τσερνομπίλ σχεδόν κάθε 2 χρόνια, όπως υπολογίζεται στατιστικά. Πέρα από το ότι θα γεμίζαμε πυρηνικά απόβλητα, τα οποία δεν θα ξέραμε τι να τα κάνουμε. Γιατί όλα αυτά τα χρόνια δεν βρήκαν τι να κάνουμε με τα συσσωρευμένα πυρηνικά απόβλητα (αυτή τη στιγμή υπάρχουν 300.000 τόνοι παγκοσμίως εκ των οποίων μάλιστα οι 3000 είναι πλουτώνιο).
Επανέρχεται λοιπόν στο προσκήνιο η πυρηνική βιομηχανία και θέλει να πείσει τις κυβερνήσεις ότι αποτελεί οικολογική λύση, και όχι μόνο να συνεχίσει να υπάρχει, αλλά και να επενδύσουν για το μέλλον πάνω της, κάνοντας καινούργιες παραγγελίες για τα ενεργειακά προγράμματά τους. Η Κίνα για παράδειγμα έχει παραγγείλει (και είναι υπό κατασκευή) 5 καινούργιους αντιδραστήρες και προγραμματίζει άλλους 13, ενώ η Ινδία 7 και προγραμματίζει άλλους 4.
Σε αυτά τα πλαίσια πρέπει να έγινε και μυστική πρόταση και προς την Ελληνική Κυβέρνηση για κατασκευή πυρηνικού εργοστασίου στην Ελλάδα. Η εισήγηση προτείνει να προετοιμασθεί η ελληνική πλευρά σε επίπεδο μελέτης και προετοιμασίας της κοινής γνώμης με το επιχείρημα ότι η πυρηνική ενέργεια είναι «καθαρή» σε σχέση με το «θερμοκήπιο».
Είναι λοιπόν φανερό ότι η πυρηνική ενέργεια δεν είναι η μορφή ενέργειας που θα μας σώσει από την κλιματική καταστροφή. Είναι απλά αυτή που θα σώσει τα συμφέροντα της πυρηνικής βιομηχανίας.
Σε ένα σημείο έχει δίκιο το λόμπυ της πυρηνικής βιομηχανίας: από τη στιγμή που θα χρειαζόμαστε όλο και περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια, είναι σίγουρο ότι η ζήτησή της δεν θα μπορεί να καλύπτεται με την παραγωγή της από ΑΠΕ μόνο.
Αν δεν υπάρξει αποανάπτυξη, τουλάχιστον στον αναπτυγμένο κόσμο, οι ΑΠΕ δεν θα είναι σε θέση να ικανοποιεί τις ενεργειακές ανάγκες των 9 δις ανθρώπων το 2050. Δεν θα υπάρχουν δυνατότητες επιβίωσης, αν δεν προχωρήσουμε προς τις αποκεντρωμένες τοπικοποιημένες κοινωνίες της ισοκατανομής. Όπου δεν θα υπάρχει μεγάλη ζήτηση σε ενέργεια, γιατί δεν θα υπάρχουν μεγάλες μετακινήσεις ανθρώπων και προϊόντων, αφού θα έχουμε βασικά τοπική παραγωγή και κατανάλωση.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου