Αποανάπτυξη-Τοπικοποίηση με σχεδιασμό και όχι καταστροφή με μνημόνια!

ΤΜετά το 4ο κατά σειράν μνημόνιο, τώρα έρχεται η «μια από τα ίδια ανάπτυξη», ίσως πιο «δίκαια», υπόσχεται η κυβέρνηση. Με διεθνείς επενδύσεις για μεταφορά του πλούτου της χώρας στο εξωτερικό, στα χέρια των διεθνών επενδυτών, αυτών καλέ που μας δανείζανε όλα αυτά τα χρόνια και τώρα τους χρωστάμε τα «μαλλιά της κεφαλής μας».

Τι και αν κάποιοι από μας φωνάζουμε όλα αυτά τα χρόνια: σεισάχθεια και αποανάπτυξη!(http://www.topikopoiisi.eu/theta941sigmaepsiloniotasigmaf/36) και «στροφή σεαποκεντρωμένη, τοπικοποιημένη, αμεσοδημοκρατική κοινωνία ίσης κατανομής και του μικρότερου δυνατού οικολογικού αποτυπώματος».
Μα τα μνημόνια δεν πετύχανε –χωρίς να το θέλουμε-αποανάπτυξη; Τι είναι η συρρίκνωση κατά 25% του ΑΕΠ της χώρας, αν δεν είναι αποανάπτυξη; Λένε μερικοί κυνικοί!
Απαντάμε: πρώτα -πρώτα το ΑΕΠ μιας χώρας δεν είναι κατάλληλος δείκτης για την ευζωία των κατοίκων της και σήμερα αμφισβητείται αυτό και υπάρχουν οικονομολόγοι, κυβερνήσεις και διεθνείς οργανισμοί που εργάζονται εδώ και δεκαετίες για τη διαμόρφωση καλύτερων δεικτών ευημερίας, διότι η προσήλωση στο ΑΕΠ θέτει στο περιθώριο της κοινωνικής συνείδησης το περιβαλλοντικό και κοινωνικό κόστος της ανάπτυξης (http://www.topikopoiisi.eu/902rhothetarhoalpha/1559378 καιhttp://www.topikopoiisi.eu/theta941sigmaepsiloniotasigmaf/2087834).
Στη συνέχεια λέμε ότι: αποανάπτυξη κάνεις με συνειδητό σχεδιασμό και όχι με καταστροφή μέσω των μνημονίων!
Η βασική ιδέα της αποανάπτυξης-τοπικοποίησης είναι η αλληλέγγυα, δημοκρατική, κοινωνική και οικολογική οικονομία με χαμηλή κατανάλωση πόρων – και όχι η φτώχεια και η ύφεση με ντιρεκτίβες λιτότητας, συνδυασμένη μάλιστα με καταστροφή του περιβάλλοντος και οικολογική υποβάθμιση που βιώνουν οι άνθρωποι σήμερα στην Ελλάδα.
Οι αρνητικές συνέπειες των δήθεν λύσεων για την κρίση, βύθισαν τους ανθρώπους στην Ελλάδα στη δυστυχία και έφερε την Ευρώπη στο χείλος της ανθρωπιστικής καταστροφής. Αντίθετα πολλοί πλούσιοι Έλληνες κατάφεραν - με τη βοήθεια της υπόλοιπης Ευρώπης - να βγάλουν τα περισσότερα περιουσιακά τους στοιχεία από τη χώρα. Για να προστατεύσουν τον εαυτό τους από μια ενδεχόμενη πλήρη κατάρρευση της οικονομίας, αλλά αυτό επιτάχυνε ταυτόχρονα αυτή την κατάρρευση και σε γενικές γραμμές αύξησε την ανισότητα, τις συγκρούσεις κατανομής και τον αποκλεισμό.
Την ίδια στιγμή η κρίση-πολλές φορές το τονίσαμε αυτό και σαν ιστοσελίδα και στις ομιλίες συζητήσεις με τα εναλλακτικά εγχειρήματα που ξεπήδησαν σε όλο αυτό το διάστημα-είχε και έχει ακόμα ένα θετικό: Μας αναγκάζει επίσης να αναζητήσουμε νέες δυνατότητες και τρόπους ζωής, συνύπαρξης και εργασίας, καθώς και διευρυμένους χώρους για να δοκιμάζουμε όλα αυτά. Εγχειρήματα που πριν την κρίση για χρόνια διαχειρίζονταν από μικρές μειοφηφικές πρωτοβουλίες ( από ελευθεριακές, αντιφασιστικές ή ομάδες αλληλεγγύης για παράδειγμα), βρίσκουν τώρα μεγάλη απήχηση και δημιουργούνται καινούργια, με νέες ιδέες. Υπάρχουν αυτοδιαχειριζόμενοι χώροι και εγχειρήματα γειτονιάς, κοινωνικά-αλληλέγγυα ιατρεία, δίκτυα-οάσεις μη χρηματικής οικονομίας και ανταλλαγής, κοινωνικά παντοπωλεία με δωρεάν διάθεση προϊόντων και αντικειμένων κυρίως από «δεύτερο χέρι», νέας μορφής συνεταιρισμοί(χωρίς διοικητικά συμβούλια , με συνέλευση μελών), εργαστήρια και πρότζεκτ αυτοβοήθειας. Μοντέλα συλλογικής εργασίας και συνεργατικές με αποφάσεις στη βάση της συναίνεσης και της άμεσης δημοκρατίας, γίνονται πλατιά γνωστά και οικεία. Μερικοί άνθρωποι λοιπόν στην Ελλάδα αναγκάσθηκαν και αναγκάζονται να συνευρεθούν και να οικοδομήσουν στοιχεία μιας ενωμένης και ειρηνικής κοινωνίας «από τα κάτω».
Αλλά οι προϋποθέσεις για όλα αυτά είναι κατανοητά δύσκολες - η πλειοψηφία της κοινωνίας βιώνει τη συρρίκνωση, όχι ως δημιουργία νέων δυνατοτήτων, αλλά ως καταστροφή. Γιατί παρά αυτά τα φωτεινά σημάδια της ελπίδας, ο ισολογισμός της μέχρι τώρα λιτότητας παραμένει καταστροφική. Η βρεφική θνησιμότητα αυξήθηκε μόνο μεταξύ 2008 και 2010 κατά 43%. Η επίσημη ανεργία βρίσκεται στο 25%, ενώ η ανεργία των νέων φθάνει ακόμη και στο 50%. Ολόκληρες οικογένειες ζουν από την μικρή σύνταξη των παππούδων. Σύμφωνα με δημοσίευμα του ίδιου του ελληνικού κοινοβουλίου σχεδόν 6,5 εκατομμύρια Ελλήνων ζουν μέσα στη φτώχεια - αυτό είναι το 58% του πληθυσμού! Ένας τρίτο του πληθυσμού δεν έχει ασφάλιση υγείας. Οι διαδηλώσεις, οι διαμαρτυρίες και ενέργειες ενάντια σε αυτές τις πολιτικές ήταν και είναι κοινός τόπος – ακριβώς όπως και η βίαιη καταστολή τους από την αστυνομία.
Περισσότερη «λιτότητας» χωρίς περικοπή ή εξάλειψη του χρέους θα επιδεινώνει συνεχώς την κατάσταση, χωρίς να την επιλύει. Η κλασική πολιτική πρόταση-από όλα σχεδόν τα κόμματα- για μια μονόπλευρη εστίαση στην μια από τα ίδια «ανάπτυξη» και στις επενδύσεις με στόχο το κέρδος κερδών, δεν μπορεί να είναι η απάντηση και αυτό είναι ολοφάνερο. Παραμένουν άλυτες-και σε παγκόσμιο επίπεδο-οι αντιθέσεις και οι συγκρούσεις για ισότιμη και δίκαιη κατανομή των βαρών και των πλεονασμάτων, καθώς και η οικολογική καταστροφή. Χρειαζόμαστε μια εναλλακτική λύση, η οποία θα αντιμετωπίζει μαζί τα οικολογικά και κοινωνικά προβλήματα και τις αιτίες τους. Αυτό σημαίνει ότι χρειαζόμαστε αλλαγές σε πολλαπλά επίπεδα: στο προσωπικό και συλλογικό επίπεδο συνείδησης, στην οργάνωση και αυτοοργάνωση, στο θεσμικό πολιτικό επίπεδο. Να επανέλθει το πνεύμα του κοινοτισμού για να βρούμε συλλογικά τις απαιτούμενες σήμερα ριζοσπαστικές λύσεις. Να στηρίξουμε και να πολλαπλασιάσουμε τα αυτοοργανωμένα εναλλακτικά εγχειρήματα σε όλους τους ζωτικούς τομείς της κοινωνικής και οικονομικής δραστηριότητας, ώστε να αναπνεύσει ο πληθυσμός και να επανέλθει η ελπίδα για το μέλλον, κόντρα στη δυστοπία των μνημονιακών πολιτικών.

Επισκεφθείτε και την νέα ιστοσελίδα μας: http://www.topikopoiisi.eu/






Τετάρτη, 7 Δεκεμβρίου 2011

Το Κοινωνικό Υποκείμενο της Άμεσης Δημοκρατίας

-Ι-
Η Άμεση Δημοκρατία, ως πολιτικό πρόγραμμα, δεν μπορεί παρά να αφορά και να εκφράζει την συντριπτική πλειοψηφία μιάς Κοινωνίας. Δίχως την ενεργή (ή έστω οριακά παθητική) βούληση αυτής της πλειοψηφίας η "Άμεση Δημοκρατία" δεν είναι παρά flatus vocis ή ευχολογικό σύνθημα. Φυσικά, μιά τέτοια πλειοψηφία, προϋποθέτει την ταύτιση (ή έστω την πυκνή σύγκλιση) των υλικών και ιδεατών συμφερόντων μεγάλων κοινωνικών ομάδων. 'Αλλωστε είναι γνωστό οτι μόνον μεγάλα Κοινωνικά Υποκείμενα (Τάξεις ή Status Groups) μπορούν να μετασχηματίσουν τις εκάστοτε Ουτοπίες σε Ευτοπίες. Και αντίστροφα: μόνον εκείνες οι Ουτοπίες που ενσαρκώνονται από μεγάλα Κοινωνικά Υποκείμενα μπορούν να ανατρέψουν την κατεστημένη Πραγματικότητα και να επιβάλουν το ουτοπικό πρόγραμμα ως νέα Πραγματικότητα, δηλαδή ως Ευτοπία. Διαφορετικά, κάθε "Ουτοπία" δεν είναι παρά μιά φαντασίωση Διανοουμένων ή ολίγων αυτάρεσκων (και ανίσχυρων) "αιρετικών" χωρίς κανένα πολιτικο-κοινωνικό αντίκρυσμα.
Με αυτά τα δεδομένα και στον ορίζοντα της δικής μας Αμεσοδημοκρατικής "Ευτοπίας", πρέπει να διερωτηθούμε γιά το:
(α) ποιό θα μπορούσε να είναι το Κοινωνικό Υποκείμενο της Άμεσης Δημοκρατίας στην εποχή μας;
(β) ποιοί είναι οι όροι σχηματισμού αυτού του Κοινωνικού Υποκειμένου μέσα στην τρέχουσα κοινωνικο-οικονομική πραγματικότητα;

Τα Κοινωνικά Υποκείμενα συγκροτούνται μέσα στην Ιστορία χάρις σε μιά σύγκλιση (θετικών ή αρνητικών) συμφερόντων, τα οποία, παρά την κρατούσα κοινωνιολογική άποψη, δεν αφορούν μόνον τα στενά υλικά συμφέροντα. "Ιδεατά" επίσης συμφέροντα υπερκαθορίζουν την δράση και την συμπεριφορά των ατόμων. Κανένας σήμερα δεν θα μπορούσε να παραγνωρίσει, γιά παράδειγμα, το αίτημα/συναίσθημα του "σεβασμού" και της "αξιοπρέπειας" όπως προσδιορίζονται από το Δυτικό κοινωνικό και πολιτισμικό φαντασιακό. Ωστόσο σήμερα θα ασχοληθούμε αποκλειστικά με τα συμφέροντα της υλικής, δηλαδή οικονομικής πτυχής.
-ΙΙ-
Η σύγχρονη κοινωνικο-οικονομική διαστρωμάτωση δεν υπακούει στην παλιά (και οσονούπω απλοποιητική) διάστιξη μεταξύ "αστών" και "προλετάριων". Αλλαγές στην ίδια την παραγωγική δομή του Καπιταλισμού και μιά αναδιανομή πλούτου που εξηγούμε παρακάτω, "αστικοποίησαν" , κατά κάποιο τρόπο, την παραδοσιακή εργατική/προλαταριακή Τάξη. Επιπλέον, σε μεγάλο βαθμό, τη θέση του παραδοσιακού "προλετάριου", στην Ευρωπαϊκή Δύση, έχουν καταλάβει οι (νεοεισαχθέντες) πρόσφυγες/μετανάστες. Αυτοί, γιά μιά σειρά λόγων που δεν θα αναλύσουμε εδώ, απέχουν αρκετά από την δημιουργία μιάς συγκροτημένης ταξικής ή ομαδικής συνείδησης , και κατ' επέκταση ζούν ακόμα στο περιθώριο των μεγάλων πολιτικοκοινωνικών ζυμώσεων. Γλωσσικοί και άλλοι πολιτισμικοί παράγοντες εμποδίζουν και την επαρκή ενσωμάτωσή τους και την συγχώνευσή τους σε μιά ομοιογενή και συνειδητοποιημένη κοινωνική Ομάδα με επαρκές πολιτικό βάρος. Από την άλλη πλευρά μιά νέα διαδικασία "προλεταριοποίησης" μικροαστικών ομάδων ευρίσκεται σε εξέλιξη, γεγονός που θα εξηγήσουμε παρακάτω.
Στόν αντίποδα αυτών των οιονεί "προλετάριων" βρίσκεται η κοινωνική συνομάδωση που (πολύ απλοποιητικά) ονομάζουμε "αστούς". Αυτοί επίσης δεν συνιστούν μιά συμπαγή και ομοιογενή ομάδα - ποτέ άλλωστε δεν συνιστούσαν μιά τέτοια. Ανέκαθεν ήταν διαχωρισμένοι σε "μεγαλο-αστούς" και "μικρο-, μεσο-αστούς". Ήδη από την Γαλλική Επανάσταση, τα υλικά και ιδεατά συμφέροντά τους συνέπιπταν μόνον οριακά και μόνο στη βάση της κοινής αντιπαλότητας με την αριστοκρατία του ancien regime. Έκτοτε και κάτω από την επίδραση της Βιομηχανικής Επανάστασης , της ανάπτυξης/εξέλιξης του Καπιταλισμού, της οριζόντιας και κάθετης κοινωνικής κινητικότητας , κλπ , τα συμφέροντα αυτών των τριών ομάδων αναδιατάχθηκαν ποικιλοτρόπως.
Εντελώς σχηματικά, μπορούμε να πούμε ότι :
(α) Με την Βιομηχανική Επανάσταση του 19ου αιώνα πολλοί μικρο-αστοί προλεταριοποιήθηκαν και πύκνωσαν τις τάξεις του εργατικού κινήματος στη Δύση. Αυτό ανάγκασε τους μεγαλο-αστούς σε παραχωρήσεις πρός τους μεσο-αστούς προκειμένου να δημιουργηθεί η κρίσιμη πολιτική μάζα γιά την αναχαίτηση του εργατικού κινήματος.
(β) Η ενσάρκωση της Κομμουνιστικής Ουτοπίας από την Εργατική Τάξη και η επικράτησή της στην Ρωσία (1917-1940) εδραίωσε την "συμμαχία" των μεσο-αστών με τους μεγαλο-αστούς στη Δύση. Ωστόσο η νίκη της κομμουνιστικής Ρωσίας (ΕΣΣΔ) επί του Φασιστικού Άξονα και η δημιουργία της Μεγάλης Σοβιετικής Αυτοκρατορίας (με ολόκληρη την Ανατολική Ευρώπη υπό την κατοχή της ), δημιούργησε μιά ασφυκτική πίεση στην μεγαλο-αστική Τάξη της Δύσης, δηλαδή τον φόβο της ολικής πολιτικο-κοινωνικής ανατροπής της.
(γ). Κάτω από αυτή την πίεση/φόβο δημιουργήθηκε στην Δύση η χρυσή ευκαιρία της μικρο-αστικής και εργατικής τάξης. Και κατάφεραν να αποσπάσουν από την μεγαλο- και μεσο-αστική Τάξη όλα εκείνα τις υλικά καί ιδεατά "προνόμια " (παραχωρήσεις) που συνοψίσθηκαν στον όρο " Κοινωνία της Αφθονίας". Η Κοινωνία της Αφθονίας, που χαρακτηρίζει τη Δύση από το 1947 έως το 1990, είναι πράγματι ένα ιστορικό novum. Είναι η εποχή που όχι μόνον υπερβαίνεται η σπάνις των αγαθών για τις μεγάλες μάζες αλλά και αμβλύνονται σημαντικά οι ταξικές ανισότητες - χωρίς βέβαια να καταργηθούν. Το μέγεθος της αναδιανομής του πλούτου που επιτεύχθηκε τότε είναι ενδεικτικό στις ΗΠΑ: το πλουσιότερο 1% του πληθυσμού που στα 1928 κατείχε το 24% του εθνικού πλούτου στα 1980 κατέληξε να κατέχει το 9%. Αντίστοιχα μεγέθη αναδιανομής έχουμε, γιά την ίδια περίοδο, καί στην Ευρωπαϊκή Δύση.
(δ) Από τη δεκαετία του '90, όταν έγινε αντιληπτή αρχικά η δυσλειτουργία της ΕΣΣΔ και μεταγενέστερα η ίδια η κατάρρευσή της, η μεγαλο-αστική τάξη της Δύσης προχωρά σε μιά αντίστροφη αναδιανομή πλούτου. Δίχως ιδεολογικό και, προπάντων, πολιτικο/στρατιωτικό αντίπαλο δέος πλέον , οι μεγαλοαστική Δύση υιοθετεί πολιτικές συρρίκνωσης των εισοδημάτων των μικρομεσαίων. Και επιπλέον "εφησυχάζει " προσωρινά τους μικρομεσαίους από την καθαρή προλεταριοποίηση με την εισαγωγή των εκατομμυρίων "τριτοκοσμικών" μεταναστών. Ήδη το έτος της οικονομικής κρίσης (2008) στις ΗΠΑ το πλουσιότερο 1% του πληθυσμού έφθασε να κατέχει το 24% του εθνικού πλούτου - δηλαδή η συσσώρευση του πλούτου έφθασε ξανά στα επίπεδα του 1928. (Γιά ορισμένα, περισσότερο γενικευμένα στοιχεία, βλέπε εδώ). Αντίστοιχα επίπεδα συσσώρευσης πλούτου έχουμε και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μολονότι εδώ τα στοιχεία είναι εσκεμμένα ποιό θολά. (Γιά τις συνθήκες στην Αγγλία, βλέπε εδώ). Στην ίδια τη "σοσιαλιστική" Σουηδία η συσσώρευση του πλούτου σήμερα υπερβαίνει, σε πραγματικά μεγέθη, την συσσώρευση των ΗΠΑ που προαναφέραμε. (Βλέπε Υποσημείωση 1).
(ε) Αυτή η διαδικασία της αντίστροφης διανομής του πλούτου, παρά την οικονομική κρίση, συνεχίζεται ακάθεκτη. Και μάλιστα με μιά παράλογη εμμονή και σε αντίθεση με την κευνσιανή λογική που επιβάλεται γιά την ίδια την υπέρβαση της Κρίσης. Τούτο έγινε φανερό πρόσφατα στις ΗΠΑ με την άρνηση της πλειοψηφίας της Βουλής γιά
(1) την φορολόγηση των υπερπλουσίων, και
(2) την εξουσιοδότηση της Κυβέρνησης γιά αύξηση του Δημοσίου Χρέους προκειμένου να χρηματοδοτηθούν κευνσιανές πολιτικές αναθέρμανσης της οικονομίας.
Και είναι εξόφθαλμο επίσης στην Ευρώπη - όπου οι "πολιτικές λιτότητας" συρρικνώνουν ακόμα περισσότερο τα εισοδήματα των μικρομεσαίων.
-ΙΙΙ-
Η οικονομική συρρίκνωση των μικρομεσαίων στρωμάτων φαίνεται λοιπόν ότι συνιστά μιά "μονόδρομη λογική" των "μεγαλοαστών" (ή των πολιτικο/οικονομικών ελίτ) της Δύσης. Αν και δεν υπάρχουν ασφαλή στοιχεία γιά τις αναδυόμενες οικονομίες, π.χ. της Βραζιλίας, Ινδίας, κλπ πρέπει να υποθέσουμε οτι κι εκεί ακολουθείται η ίδια "μονόδρομη λογική". Άλλωστε η συνεχιζόμενη διαμαρτυρία των μικρομεσαίων στο Ισραήλ γιά την εντεινόμενη αποδυνάμωσή τους, υποδεικνύει οτι: σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της Γής (και κάτω από την έκλειψη ενός πολιτικο/ιδεολογικού αντιπάλου δέους), η συσσώρευση του πλούτου θα συνεχιστεί και θα διευρύνει την πτωχωποίηση μεγάλων μικρομεσαίων μαζών. ( Για μιά άλλη θεώρηση, βλέπε εδώ).
Ένα μεγάλο ποσοστό αυτών των πτωχοποιημένων (ή και πτωχοποιούμενων) στρωμάτων αρχίζουν να συνειδητοποιούν - και σωστά !- οτι αυτή η πτωχοποίηση δεν είναι μιά παροδική κατάσταση. Και τούτο ισχύει ιδιαίτερα γιά τα Ευρωπαϊκά και Αμερικανικά δεδομένα, όπου το γενικότερο οικονομικό αποτέλεσμα μειώνεται, αφού αντίστοιχα μεγαλώνει η συμμετοχή των αναδυώμενων οικονομικών δυνάμεων, όπως της Κίνας, Ινδίας, Βραζιλίας κλπ. Γιά την μικρομεσαία τάξη της Ευρώπης και των ΗΠΑ η "Κοινωνία της Αφθονίας" πήρε οριστικά τέλος . Μπροστά της πλέον ορθώνεται το φάσμα της πτωχοποίησης που ήδη, σε πολλές περιπτώσεις, μετατρέπεται κυριολεκτικά σε οικονομική εξαθλίωση. Μπροστά σ' αυτό το φάσμα και με τη σύμπραξη του "αυτοσεβασμού" (που είναι μιά πολιτισμική συνιστώσα της Δύσης) το Κοινωνικό Υποκείμενο της Αμεσοδημοκρατικής Ουτοπίας αρχίζει να σχηματίζεται. Ολοένα και περισσότεροι "μικρομεσαίοι", αντιμέτωποι με τον πραγματικό ή ενδεχόμενο κίνδυνο της εξαχρειωμένης προλεταριοποίησης, θα στρέφουν το βλέμμα και το πνεύμα, το αυτί και τη καρδιά, στο Αμεσοδημοκρατικό Πρόταγμα.
Από το: http://amesidemocratia.blogspot.com/2011_09_01_archive.html#8778219422184507436

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου