Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Σάββατο, 30 Οκτωβρίου 2010

Ζήτημα DNA οι πολιτικές πεποιθήσεις

Έχουμε ξαναγράψει για την πρακτική των γενετιστών να ανακαλύπτουν ένα γονίδιο υπεύθυνο για το κάθε τι. Έτσι δεν μπορούσε παρά να ανακαλυφθεί και το γονίδιο "προοδευτικότητας" που επηρεάζει τις πολιτικές και κοινωνικές πεποιθήσεις των ανθρώπων.
Αμερικανοί ερευνητές ανακάλυψαν για πρώτη φορά ένα γονίδιο, το οποίο, όπως ισχυρίζονται, ωθεί τους ανθρώπους που το διαθέτουν, να έχουν προοδευτικές πολιτικές πεποιθήσεις και γενικότερα πιο «ανοιχτόμυαλες» κοινωνικές απόψεις, αποφεύγοντας τις συντηρητικές αντιλήψεις, ανεξάρτητα από την ανατροφή που έχουν δεχτεί στο περιβάλλον που μεγάλωσαν και από την εκπαίδευσή τους. Για να δράσει όμως το γονίδιο, πρέπει παράλληλα οι άνθρωποι να έχουν από μικροί ένα ευρύ δίκτυο κοινωνικών επαφών, ώστε να υπάρχει για χρόνια μια γόνιμη αλληλεπίδραση ανάμεσα στον βιολογικό και τον κοινωνικό παράγοντα.
Οι ερευνητές των πανεπιστημίων της Καλιφόρνια-Σαν Ντιέγκο και του Χάρβαρντ, υπό τον καθηγητή πολιτικών επιστημών και ιατρικής γενετικής Τζέημς Φάουλερ, που δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο περιοδικό για θέματα πολιτικής “Journal of Politics”, σύμφωνα με τις βρετανικές «Γκάρντιαν», «Ντέιλι Μέιλ» και «Τέλεγκραφ», ανέλυσαν το DNA 2.000 ανθρώπων. Βρήκαν ότι όσοι διαθέτουν το γονίδιο DRD4, τείνουν ως ενήλικοι να υιοθετούν πολιτικές και κοινωνικές απόψεις που είναι καινοτόμες και αντισυμβατικές (π.χ. να αγοράζουν πρώτοι ένα υβριδικό αυτοκίνητο ή να υιοθετούν την ανακύκλωση), πράγμα που έχει αντίκρισμα και στην κάλπη, όταν φτάνει η στιγμή να ψηφίσουν, προτιμώντας έτσι κόμματα και υποψήφιους αριστερότερα του κέντρου.
Μερικοί άνθρωποι, κατά τους ερευνητές, έχουν μια εγγενή «προκατάληψη» ενάντια στις κατεστημένες και παραδοσιακές αντιλήψεις και προτιμούν τις ανανεωτικές απόψεις. Η επίδραση του γονιδίου γίνεται μέσω της λειτουργίας μιας χημικής ουσίας (ενός νευροδιαβιβαστή) στον εγκέφαλο, που καθορίζει το επίπεδο της ντοπαμίνης (σχετίζεται με το «κέντρο ανταμοιβής» του εγκεφάλου) και επηρεάζει τη συναισθηματική λειτουργία και τον χαρακτήρα του ατόμου. Έτσι, από νεαρή ηλικία οι άνθρωποι με αυτό το γονίδιο, ενστικτωδώς ωθούνται να κάνουν παρέες με άτομα, τα οποία έχουν αντισυμβατικές τάσεις και δραστηριότητες.
Η ηλικία, η εθνικότητα, το φύλο ή το πολιτιστικό υπόβαθρο δεν επηρεάζουν τη λειτουργία του συγκεκριμένου γονιδίου-νευροδιαβιβαστή. «Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι οι πολιτικές πεποιθήσεις δεν βασίζονται αποκλειστικά στο κοινωνικό περιβάλλον που μεγαλώνουν οι άνθρωποι», τόνισε ο Φάουλερ.
Ο Αμερικανός επιστήμων (στενός συνεργάτης του ελληνο-αμερικανού επιστήμονα Νίκολας Χρηστάκη, με τον οποίο έχουν συγγράψει το μπεστ-σέλερ «Συνδεδεμένοι») επεσήμανε ότι η γενετική προδιάθεση παίζει το δικό της ρόλο, πράγμα που ισχύει ιδιαίτερα αν κάποιος που έχει το γονίδιο, παράλληλα είχε πολλούς φίλους στην εφηβεία του, καθώς τότε τείνει να διαμορφώσει πιο προοδευτικές απόψεις μετά την ενηλικίωσή του. Όπως είπε, το γονίδιο αυτό «ανοίγει» ευκολότερα τους ανθρώπους στις απόψεις των άλλων και έτσι τους κάνει πιο ανεκτικούς και λιγότερο «κλειστούς» στις αντιλήψεις τους, στο στιλ ζωής τους γενικότερα και στο πολιτικό πεδίο ειδικότερα.
Ο Φάουλερ τόνισε ότι πρέπει πάντως να γίνουν και άλλες μελέτες πριν επιβεβαιωθεί η δράση του «προοδευτικού» γονιδίου. Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε τη γενικότερη ανάγκη να πραγματοποιηθούν στο μέλλον περισσότερες έρευνες πάνω στην αλληλεξάρτηση της βιολογίας και του περιβάλλοντος.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου