Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Δευτέρα, 18 Οκτωβρίου 2010

Ένα βιβλίο συνταράζει τη Γερμανία

Του Βασίλη Στοϊλόπουλου

Το πόσο ανατρεπτικό δυναμικό μπορεί να εμπεριέχεται σ’ ένα βιβλίο είναι γνωστό σε κάθε μελετητή της Ιστορίας. Βιβλία όπως η Πολιτεία, η Βίβλος, το Κοράνι, ο Ηγεμόνας, ο Πλούτος των Εθνών, το Κοινωνικό Συμβόλαιο, το Κεφάλαιο, η Καταγωγή των Ειδών, η Θεωρία της Σχετικότητας και πολλά άλλα, προκάλεσαν, αργά ή γρήγορα, κοινωνικές αναταράξεις ή και άλλαξαν συθέμελα τον κόσμο.

Υπάρχουν βεβαίως και βιβλία πολύ μικρότερης αξίας και εμβέλειας από τα προαναφερθέντα, που και αυτά προάγουν τον δημόσιο διάλογο, αλλά και γκρεμίζουν στερεότυπα. Ποιος θα μπορούσε ποτέ να φανταστεί, για παράδειγμα, ότι το βιβλίο ενός «προπαγανδιστή της ισλαμοφοβίας και του δημοκρατικού ρατσισμού», όπως ισχυρίζονται οι επικριτές του, το οποίο πραγματεύεται την αποτυχία της ενσωμάτωσης μεγάλου μέρους των μεταναστών στη Γερμανία, στη βάση ενός στοιχειοθετημένου συσχετισμού της διάνοιας και του ανθρώπινου χαρίσματος με την οικονομία, τη θρησκεία, τις μειονότητες και το δημογραφικό, θα προκαλούσε αναταράξεις στο γερμανικό πολιτικό σύστημα;
Το επίμαχο βιβλίο Η Γερμανία Αυτοκαταργείται, δεν είναι υπερβολή να τονιστεί ότι προκάλεσε μια απρόσμενη στην έντασή της δημόσια αντιπαράθεση, στη διάρκεια της οποίας, αντί να έχουμε τη δημόσια διαπόμπευση του «ύποπτου για ρατσισμό», κατά τον αρχηγό των Σοσιαλδημοκρατών Γκάμπριελ, συγγραφέα του βιβλίου, τελικά είδαμε πως καταβαραθρώθηκε η αυτοεκτίμηση και αναιρέθηκε η ιδιότυπη ασυλία της «προοδευτικής» ελίτ της Γερμανίας, που επί πολλές δεκαετίες πίστευε με φανατισμό στο ιδεολόγημα της πολυπολιτισμικότητας, εμποδίζοντας κάθε άλλη προσέγγιση αυτού του πολυσύνθετου θέματος. Μιας ελίτ αυτοαποκαλούμενων «καλών ανθρώπων», που βρέθηκε ξαφνικά μπροστά στα ερείπια του φαντασιακού κοσμοσυστήματός της, που υποχρεώθηκε –από θέση άμυνας– να το υπερασπίσει από τα οργανωμένα πυρά ενός καλά πληροφορημένου αντιπάλου, ο οποίος μπορεί ενίοτε να παρεκτρέπεται, όπως για παράδειγμα σε θέματα ευγονικής, αλλά που χρησιμοποιεί αδιάσειστα τεκμήρια, σαφήνεια και αξιόπιστα στατιστικά στοιχεία για να παρουσιάσει μια σκληρή πραγματικότητα, που αποσιωπούνταν ή ωραιοποιούνταν συστηματικά από το εν λόγω καρτέλ. Μια πραγματικότητα που τη χαρακτηρίζουν οι παράλληλες κοινωνίες και ο εγκλωβισμός χιλιάδων Γερμανών σε υποβαθμισμένα, τεράστια πολυπολιτισμικά γκέτο, η αυξημένη εγκληματικότητα νεαρών κυρίως μουσουλμάνων μεταναστών, οι εξαναγκαστικοί γάμοι, το τέλος της παραδοσιακής γερμανικής γειτονιάς, η άρνηση συμμετοχής στη δημόσια εκπαίδευση και σε προγράμματα ενσωμάτωσης, η συστηματική εκμετάλλευση του κράτους πρόνοιας από ορισμένους μετανάστες και η επαπειλούμενη δημογραφική κατάρρευση της Γερμανίας (1).
Αλώβητη από την αντιπαράθεση δεν έμεινε βεβαίως ούτε η αποκομμένη από τις λαϊκές τάξεις οπορτουνιστική πολιτική ελίτ της Γερμανίας, η οποία σύσσωμη αντέδρασε δυναμικά στις προκλήσεις ενός «σεσημασμένου προβοκάτορα», που τόλμησε να σπάσει τα ταμπού δεκαετιών, διατυπώνοντας, με τον χειρότερο τρόπο, θέσεις ουσίας για την εκπαίδευση, την εξυπνάδα, τον πολιτισμό, την ταυτότητα, τη θρησκεία, την καταγωγή, την κοινωνική πρόνοια, το δημογραφικό και –παρεμπιπτόντως– ακόμη και τον βιολογικό ρατσισμό. Πολύ περισσότερο μάλιστα που ο συγγραφέας του βιβλίου, Σάρατσιν, είναι ένας γνήσιος αστός, εκπρόσωπος της γερμανικής ελίτ: μεγαλοτραπεζίτης, επιφανής σοσιαλδημοκράτης και πρώην υπουργός Οικονομίας στο κρατίδιο του Βερολίνου, που πέρασε και από το ΔΝΤ.
Είναι εντυπωσιακό πάντως το γεγονός ότι, πριν ακόμη βγει το βιβλίο στις βιτρίνες των βιβλιοπωλείων, απ’ άκρου εις άκρον και σε ανώτατο επίπεδο, το πολιτικο-οικονομικό κατεστημένο αποδύθηκε με απίστευτη σφοδρότητα σε ένα κυνήγι μαγισσών έχοντας ως βασικό όπλο, όπως πάντα, την πολιτική ορθότητα, την ηθικολογία και τις αοριστίες περί πολυπολιτισμικότητας. Το βιβλίο-σκάνδαλο αναγορεύθηκε τάχιστα σε εθνικό ζήτημα, όπου τελικά ο μοναχικός συγγραφέας του αναδείχτηκε σε μεφιστοφελική φιγούρα, που «επιδίωκε το κακό, διχάζοντας την κοινωνία», αλλά που τελικά έκανε το καλό.
Γιατί, πέρα από το αν κανείς διαφωνεί με τις επιμέρους ρατσιστικές θέσεις περί «εβραϊκού γονιδίου» ή για τις λεκτικές αναφορές σε «εκτροφεία δημοσιονομικών παρασίτων», ένας ολόκληρος λαός μπήκε, ίσως με τον χειρότερο τρόπο, αλλά σε ελάχιστο χρόνο, στη συζήτηση για όσα αγνοούσε ή προσπερνούσε επί δεκαετίες. Ότι, δηλαδή, μια πολυδάπανη μεταναστευτική πολιτική πενήντα ετών και ένα σύστημα κρατικοδίαιτων «φιλάνθρωπων» απέτυχαν παταγωδώς και ότι τα προβλήματα που έχει, ιδιαίτερα με ένα μεγάλο μέρος μουσουλμάνων μεταναστών που αρνούνται την ενσωμάτωση, θα έχουν σαν αποτέλεσμα, όπως παραδέχτηκε και η καγκελάριος Μέρκελ, να κατασκευάζονται μελλοντικά όλο και περισσότεροι μιναρέδες και ισλαμικά κέντρα, να περιθωριοποιούνται όλο και περισσότεροι άνθρωποι σε νέα γκέτο χωρίς ελπίδα κοινωνικής, πολιτιστικής και οικονομικής ανέλιξης και να ισχυροποιούνται πολιτικά δυναμικές εθνικές μειονότητες που έχουν το βλέμμα στραμμένο στη μητέρα πατρίδα. Το μεφιστοφελικό κακό όμως δεν αποσοβήθηκε τελικά για τα κόμματα, αφού, μετά την έκδοση του βιβλίου, το 18% του γερμανικού λαού δηλώνει ότι θα ψήφιζε ένα κόμμα με αρχηγό τον Σάρατσιν, ενώ ένα 10% θα ψήφιζε σήμερα ένα κόμμα που ιδεολογικά θα ήταν δεξιότερα των Χριστιανοδημοκρατών.
Τα παραδείγματα της Ολλανδίας και πρόσφατα της Σουηδίας δείχνουν, όπως φαίνεται, ότι το μεταναστευτικό αναδεικνύεται σε μετωπικό ζήτημα της Δεξιάς συνολικά. Σημαίνουν όλα αυτά όμως ότι οι ευρωπαϊκές κοινωνίες βρίσκονται μπροστά σε μια «συντηρητική αναγέννηση» ή ακόμη και σε μια «συντηρητική επανάσταση», όπως ισχυρίζονται οι συντηρητικές FAZ και die Welt; Για την κεντροαριστερή Frankfurter Rundschau όλα αυτά είναι ευσεβείς πόθοι, καθώς, όπως διατείνεται, «οι αστοί συντηρητικοί είναι πολύ δειλοί και μοιρολάτρες για να πάρουν ενεργό θέση υπέρ των συντηρητικών θέσεων», και οι «καλοί άνθρωποι» συνεχίζουν να έχουν παντού την πρωτοκαθεδρία. Αυτό βέβαια μένει να φανεί μελλοντικά. Και εξάλλου, σε μια ανάλογη οικονομική συγκυρία, στον μεσοπόλεμο, άλλες θέσεις πήραν τελικά οι συντηρητικοί αστοί. Ο Σάρατσιν πάντως τους έδειξε τον δρόμο και αυτό που του αναγνωρίζουν άπαντες είναι ότι, παρά τη σκληρή πολεμική, κατάφερε όχι μόνο να θέσει στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου το μεταναστευτικό πρόβλημα και να μην απομονωθεί, αλλά και να βρει χιλιάδες υποστηρικτές, απ’ όλο το κομματικό φάσμα της Γερμανίας.
(1) Ενδεικτικό παράδειγμα είναι το γεγονός ότι το ποσοστό των παιδιών ηλικίας κάτω των πέντε ετών, που ανήκουν σε οικογένειες μεταναστών, ξεπέρασε ήδη το 35% και οι τάσεις παραμένουν σταθερά αυξητικές.

Αντί σχολίου:


Μέρκελ: Το πολυπολιτισμικό μοντέλο στη Γερμανία “απέτυχε πλήρως”

Η καγκελάριος της Γερμανίας Αγγελα Μέρκελ δήλωσε ότι το μοντέλο μιας πολυπολιτισμικής Γερμανίας, όπου φέρονται να συμβιώνουν αρμονικά διάφοροι πολιτισμοί “απέτυχε εντελώς”, ενώ η συζήτηση για την κοινωνική ένταξη των μεταναστών έχει ανάψει στη Γερμανία. Ωστόσο η Γερμανία χρειάζεται μετανάστες με εξειδικευμένη επαγγελματική κατάρτιση, καθώς δεν διαθέτει επαρκές εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό, τόνισε η Μέρκελ.

Το “πολυπολιτισμικό” δόγμα, σύμφωνα με το οποίο “Ζούμε ο ένας δίπλα στον άλλον και είμαστε ικανοποιημένοι, απέτυχε πλήρως”, τόνισε η Μέρκελ σε συγκέντρωση τηςνεολαίας του συντηρητικού κόμματός της, της Χριστιανοδημοκρατίας

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου