Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Κυριακή, 18 Απριλίου 2010

Το Μεσολόγγι κινδυνεύει να γίνεi Βενετία


Τι Μαλδίβες, τι Βενετία, τι Μεσολόγγι... Κοινή η μοίρα τους στα σενάρια επί... χάρτου που κάνουν επιστήμονες προβλέποντας τις επιπτώσεις από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας λόγω των κλιματικών αλλαγών. Οι Μαλδίβες είναι το πρώτο νησιωτικό σύμπλεγμα που θα εξαφανιστεί από τον χάρτη, σύμφωνα με τους ειδικούς, κατακλυζόμενο από τη θάλασσα. Στη γειτονιά μας η Βενετία ήδη ζει το μέλλον
Στην Ελλάδα το Μεσολόγγι έχει μπει στο «μικροσκόπιο» των επιστημόνων του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, οι οποίοι προειδοποιούν ότι μέσα στον αιώνα μας η άνοδος της στάθμης της θάλασσας θα σημάνει κατακλυσμό μεγάλων εκτάσεων γης, με επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα, και στην οικονομική και κοινωνική ζωή των κατοίκων. Η άνοδος υπολογίζεται σε τουλάχιστον 0,5 μέτρο και αυτό θα σημάνει άμεσα την κάλυψη με νερό τεράστιων εκτάσεων τόσο της πόλης όσο και καλλιεργειών.
«Ηδη η λιμνοθάλασσα δέχεται πολλές ανθρωπογενείς πιέσεις που δημιουργούν κινδύνους με ή χωρίς κλιματική αλλαγή» τονίζει μιλώντας στο «Βήμα» ο υπεύθυνος της επιστημονικής ομάδας που εκπόνησε την έρευνα, καθηγητής του ΕΜΠ, κ. Γ. Τσακίρης . «Οι αναμενόμενες μεγαλύτερες θερμοκρασίες του καλοκαιριού, οι λιγότερες εισροές γλυκού νερού (λόγω μειωμένων βροχών), αλλά και η άνοδος της στάθμης της θάλασσαςθα αυξήσουν τον κίνδυνο δημιουργίας συνθηκών μειωμένης οξυγόνωσης και αυξημένης αλατότητας, με δυσμενή αποτελέσματα για τους έμβιους οργανισμούς της λιμνοθάλασσας» συμπληρώνει.
Δεν έχουν περάσει ούτε τρεις μήνες που το Μεσολόγγι πλημμύρισε και πάλι, όταν νότιοι άνεμοι συνδυάστηκαν με υψηλές θερμοκρασίες, με αποτέλεσμα να προκληθεί φουσκοθαλασσιά. Είναι μία από τις εικόνες της καθημερινότητας του τόπου αυτού, που δείχνει ότι η περιοχή αποτελεί ένα ευάλωτο οικοσύστημα. Με βάση το ερευνητικό πρόγραμμα, στο μέλλον η λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου- Αιτωλικού δεν απειλείται μόνο από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας.
Περισσότεροι καύσωνες
Εχει υπολογισθεί ότι θα μειωθεί η εισροή γλυκού νερού στη λιμνοθάλασσα κατά μέσον όρο από τα 60 εκατομμύρια κυβικά μέτρα στα 42 εκατ. κυβικά μέτρα, ενώ το κλίμα θα γίνει ξηρότερο. Επιπλέον, η αύξηση της θερμοκρασίας και της αστάθειας του κλίματος (περισσότεροι καύσωνες) συνεπάγεται μείωση του διαλυμένου οξυγόνου, με σημαντική επίπτωση στην επιβίωση και αναπαραγωγή, στην ανάπτυξη και στη μετανάστευση των θαλάσσιων και λιμναίων οργανισμών. Αν και η οξυγόνωση του νερού της λιμνοθάλασσας θεωρείται ικανοποιητική- με εξαίρεση ορισμένα τμήματα τους καλοκαιρινούς μήνες-, δεν πρέπει να λησμονείται το γεγονός ότι οι μικρές τιμές διαλυμένου οξυγόνου ήταν η αιτία μαζικών θανάτων ψαριών τον Ιούλιο του 1999 σε συνθήκες άπνοιας και υψηλών θερμοκρασιών.
Ιδιαίτερη σημασία για την οικολογική κατάσταση της λιμνοθάλασσας έχουν οι ανθρωπογενείς δραστηριότητες στην ευρύτερη περιοχή. Οπως επισημαίνει ο κ. Τσακίρης, οι κυριότερες μεγάλης κλίμακας επεμβάσεις είναι «η ρύθμιση της παροχής του Αχελώου με τα φράγματα της ΔΕΗ Καστράκι και Στράτος, όπως επίσης η εκτροπή του Ευήνου προς τον Μόρνο και την Αθήνα».
Στις ανθρωπογενείς πιέσεις που επιβαρύνουν το οικοσύστημα της λιμνοθάλασσας περιλαμβάνονται οι απορροές από τον βιολογικό καθαρισμό του Μεσολογγίου και ενός χειμάρρου στο βόρειο τμήμα της, η εντατική χρήση φωσφορικών και νιτρικών λιπασμάτων και οι εδαφοβελτιώσεις με αμμωνία στις αγροτικές καλλιέργειες, αλλά και αυτές με εντατική χρήση των οποίων τα στραγγίσματα καταλήγουν μέσω αντλιοστασίων στη λιμνοθάλασσα. Μικρές κτηνοτροφικές μονάδες επιβαρύνουν εξίσου το περιβάλλον της περιοχής, ενώ ορισμένα τεχνητά έργα- αμμολωρίδες που ρυθμίζουν την κυκλοφορία των ρευμάτων στη λιμνοθάλασσα- προκαλούν διακυμάνσεις στα ποιοτικά χαρακτηριστικά του νερού μεταβάλλοντας θερμοκρασία, αλατότητα, οξυγόνο, θολότητα, Ρha κτλ.
Για τον κ. Τσακίρη η λύση είναι συγκεκριμένη: «Πρέπει να συστηματοποιηθούν οι μετρήσεις των βασικών παραμέτρων και δεικτών της κατάστασης της λιμνοθάλασσας. Επίσης, να εκπονηθούν προγράμματα προστασίας από τις ανθρωπογενείς πιέσεις και προγράμματα προσαρμογής-μετριασμού των επιπτώσεων από τους κινδύνους που απειλούν τη λιμνοθάλασσα με την ευθύνη του τοπικού φορέα διαχείρισης».

ΟΙ ΚΑΤΟΙΚΟΙ ΑΝΗΣΥΧΟΥΝ
«Βρήκαμε ακόμη και χέλια στους δρόμους»
Ζει μόνιμα στο Αιτωλικό, ένα νησάκι στο μέσον της λιμνοθάλασσας που ενώνεται με δύο πέτρινα γεφύρια. Ο 49χρονος οικονομολόγος κ. Δ. Μπρούνος (φωτογραφία), ο οποίος διατηρεί λογιστικό γραφείο στην περιοχή, λέει ότι τα περί ανόδου της στάθμης των νερών της λιμνοθάλασσας μελλοντικά είναι μόνιμο θέμα συζήτησης στο χωριό, γιατί έτσι κι αλλιώς σήμερα οι πλημμύρες έχουν πυκνώσει.
«Ηταν αραιά τα πλημμυρικά φαινόμενα-μία φορά τη δεκαετία.Τα τελευταία τρία χρόνια όμως παρατηρούνται κάθε χρόνο και το 2009 δύο φορές ανέβηκε η στάθμη της θάλασσας πάνω από ένα μέτρο, με αποτέλεσμα να καλυφθούν τα στηθαία της παραλίας και το νερό να βγει στον δρόμο. Βρήκαμε ακόμη και χέλια στους δρόμους της παραλίας, ενώ οι καμάρες των γεφυριών είχαν καλυφθεί πλήρως και δεν φαίνονταν καθόλου». Ο δήμος ξεκινά τεχνικό έργο με αντλιοστάσια, μοτέρ και σωληνώσεις για να διώχνει τα νερά όταν πλημμυρίσουν πάλι οι δρόμοι, ενώ ο κ. Μπρούνος υπογραμμίζει: «Οταν έχουμε “μπασά”, όπως λέμε εμείς στην περιοχήτην πλημμυρίδα, εκλύεται υδρόθειο, η περιοχή μυρίζει σαν κλούβιο αβγό και ψοφάνε τα ψάρια».
Το παράπονο των ψαράδων είναι ότι δεν έχουν περιληφθεί ποτέ στις αποζημιώσεις του ΕΛΓΑ, λέει, και συμπληρώνει: «Οταν αυτά συμβαίνουν σήμερα, σκέψου τι θα γίνει αν επιβεβαιωθούν οι δυσοίωνες προβλέψεις για τις κλιματικές αλλαγές. Λένε το Αιτωλικό “μικρή Βενετία”, αλλά τότε θα γίνουμε πραγματική Βενετία και στο Αιτωλικό τις ξύλινες βάρκες θα τις δένουμε έξω από τα σπίτια μας».

Το άρθρο αυτό της Παναγιώτας Μπίτσικα δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Το Βήμα, στις 18 Μαρτίου 2010

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου