Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Τρίτη, 13 Απριλίου 2010

Ένοχη σιωπή για ένα εκκολαπτόμενο colpo grosso


Αναδημοσίευση από την εφημερίδα Δρόμος της 10/4

Το «φιλανθρωπικό» μυστήριο του αυστραλο-αμερικανικού επενδυτικού κεφαλαίου που προσφέρεται να δανείσει την Ελλάδα με ευνοϊκό επιτόκιο

Παρ’ ότι οι εξελίξεις στις «ελεύθερες» αγορές του ελληνικού χρέους ακολουθούν το χειρότερο σενάριο και δείχνουν να φέρνουν την κυβέρνηση όλο και πιο κοντά στο ενδεχόμενο προσφυγής στον ευρωπαϊκό μηχανισμό στήριξης, καίριες πληροφορίες που βλέπουν το φως της δημοσιότητας αλλά μένουν αδιάψευστες και ασχολίαστες αποκαλύπτουν ότι στο σκληρό κυβερνητικό πυρήνα εξετάζονται και εναλλακτικά σχέδια δανεισμού.
Την περασμένη εβδομάδα δημοσίευμα της εφημερίδας «Αξία» παρουσίασε σχέδιο αυστραλο- αμερικανικού επενδυτικού κεφαλαίου (private equity fund) που έχει προτείνει εδώ και δύο μήνες στην κυβέρνηση την αγορά ελληνικών ομολόγων ύψους 20 έως 25 δισ. ευρώ με εξαιρετικά ελκυστικούς όρους: spread της τάξης των 125 μονάδων βάσης και τελικό επιτόκιο περίπου 4,40%, έναντι επιτοκίών 6% έως 6,3% με τα οποία έχει μέχρι σήμερα η κυβέρνηση δανειστεί περίπου 17 δισ. ευρώ.
Δεν ήταν η πρώτη φορά που ελληνικό ΜΜΕ είχε αναφερθεί στο θέμα. Η πληροφορία είχε και πάλι αναφερθεί σε δημοσίευμα της 16ης Φεβρουαρίου, αλλά και τότε, όπως και τώρα, η κυβέρνηση αντέδρασε με μια παράδοξη σιγή ιχθύος. Σιωπή που δεν τηρήθηκε ούτε στην περίπτωση του «χαλασμένου» deal με τους Κινέζους ούτε στις άλλες διαρροές «βαθιών λαρυγγιών» που κάρφωναν στις αγορές και «έκαιγαν» κυβερνητικές πρωτοβουλίες πριν καν εκδηλωθούν.
Οι ενδείξεις αλλά και η ανάλυση του αλλοπρόσαλου και φαινομενικά ερασιτεχνικού τρόπου χειρισμού διαφορετικών κυβερνητικών κέντρων επί των θεμάτων του δημόσιου χρέους το τελευταίο δεκαήμερο, καταδεικνύουν ότι η σχετική διαπραγμάτευση είναι προχωρημένη και ότι η ανακοίνωση της συμφωνίας με το συγκεκριμένο αυστραλο-αμερικανικό επενδυτικό κεφάλαιο είναι θέμα ημερών. Το χρονοδιάγραμμα, μάλιστα, αυτής της μυστικής διαπραγμάτευσης είναι αρκετά αποκαλυπτικό της κυβερνητικής υποκρισίας: Η πρώτη κρούση από τους «πρόθυμους» επενδυτές έγινε στα τέλη Ιανουαρίου, στη συμφωνία ενεπλάκησαν (ως undwerwriters, δηλαδή «ασφαλιστές» των υπό έκδοση ομολόγων) μία γερμανική και μια ελληνική τράπεζα και μέχρι τα μέσα Φεβρουαρίου είχε υπογραφεί «μνημόνιο κατανόησης» και ανταλλαγή επιστολών μεταξύ των ενδιαφερομένων μερών. Μια στιγμή αυτής της διαπραγμάτευσης «φωτογραφίζει» και το έγγραφο που δημοσιεύουμε, με ημερομηνία 16 Φεβρουαρίου, στο οποίο μια από τις συμβαλλόμενες τράπεζες ενημερώνει την ελληνική (και κρατική) τράπεζα ότι θα ενεργήσει ως «σύμβουλος έκδοσης» στα νέα ομόλογα.
Στο βαθμό που οι πληροφορίες αυτές επιβεβαιωθούν τις προσεχείς ημέρες, τροφοδοτούν κρίσιμα ερωτήματα για το «παιχνίδι» που παίζεται από τον σκληρό πυρήνα της κυβέρνησης και δη του πρωθυπουργικού επιτελείου.
Πρώτον, όταν ο πρωθυπουργός προειδοποιούσε (και μάλιστα από τις ΗΠΑ, όπου πραγματοποιούσε επίσκεψη) ότι «οι κερδοσκόποι θα χάσουν τα λεφτά τους» είχε στο πίσω μέρος του μυαλού του το εναλλακτικό deal του δανεισμού;
Δεύτερον, όταν με τον εκβιασμό μιας επικείμενης χρεοκοπίας ανακοίνωνε ως αναπόφευκτα (στις 3 Μαρτίου) τα μέτρα σκληρής λιτότητας, εξουθένωσης των μισθωτών και φορολογικής επιβάρυνσης του λαϊκού εισοδήματος, είχε καταλήξει στην εναλλακτική λύση αποφυγής του δανεισμού με ληστρικά επιτόκια;
Τρίτον, γιατί αφού είχε τη δυνατότητα να δανειστεί φθηνότερα προχώρησε σε τρεις δόσεις δανεισμού από τις αγορές, μέσο του παγκόσμιου μονοπωλίου κρατικών ομολόγων που ελέγχει η Goldman Sachs με τις 21 συνεργαζόμενες τράπεζες, επιβαρύνοντας το ελληνικό χρέος με πάνω από 2 δισ. ευρώ «κερατιάτικα»;
Τα παραπάνω ερωτήματα είναι φυσικά ρητορικά, αφού λίγες αμφιβολίες μένουν πια για το γεγονός ότι ο «μονόδρομος» της λιτότητας επιβλήθηκε ανεξαρτήτως του «Αρμαγεδδώνα» του χρέους και της δημοσιονομικής τρομοκρατίας που συστηματικά εξαπέλυε η κυβέρνηση από τον περασμένο Δεκέμβριο. Ήταν μια επιλογή στρατηγικού χαρακτήρα στην οποία διασταυρώθηκαν τα συμφέροντα των «κερδοσκόπων», των αγορών, των ευρωκρατών και της εγχώριας ολιγαρχίας του πλούτου. Ωστόσο, ένας μπαλαντέρ που θα βγει ξαφνικά από το μανίκι προσφέρει στην κυβέρνηση ευκαιρία εκτόνωσης της λαϊκής δυσφορίας (χωρίς να αφαιρεθεί ούτε κεραία από το πακέτο λιτότητας) και πιθανότατα θεαματική αποκλιμάκωση του κόστους δανεισμού.
Υπάρχει, βεβαίως, και μια άλλη κατηγορία ερωτημάτων που αφορά τα κίνητρα των υποψηφίων επενδυτών, τα οποία δεν είναι προφανώς φιλανθρωπικά. Όλες οι ενδείξεις παραπέμπουν στην εκδοχή ότι το συγκεκριμένο αυστραλο-αμερικανικό επενδυτικό κεφάλαιο βρίσκεται σε στενή σχέση με τον Λευκό Οίκο ο οποίος «ευλογεί» πολιτικά μια εναλλακτική και φθηνότερη δανειοδότηση της Ελλάδας. Γιατί; Πρώτον, διότι δεν στοιχηματίζει όλη η πλουτοκρατική ελίτ των ΗΠΑ στην πτώση του ευρώ. Ένα τμήμα του βιομηχανικού κεφαλαίου προσβλέπει στη διατήρηση του υποτιμημένου δολαρίου για να διατηρήσει τις εξαγωγές του, κι αυτό φαίνεται να έχει την εύνοια της κυβέρνησης Ομπάμα που βρίσκεται σε μια ιδιότυπη «βεντέτα» με θύλακες του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου, που ένα μέρος του ενδεχομένως προδιαγράφονται και σαν εναλλακτική πηγή χρηματοδότησης του τεράστιου αμερικανικού χρέους. Δεύτερον, διότι πέρα από το καθαυτό δημοσιονομικό πεδίο, η αμερικανική ηγεσία επενδύει σε γεωπολιτικές «διευθετήσεις» στην περιοχή στις οποίες η Ελλάδα έχει έναν κομβικό ρόλο (βλέπε ελληνοτουρκικά, πετρέλαια νοτιανατολικής Μεσογείου κ.α.). Τρίτον, διότι πολλοί παράγοντες της οικονομικής και πολιτικής ελίτ στις ΗΠΑ προειδοποιούν εδώ και καιρό ότι η κρίση του χρέους δεν είναι «ελληνική ιδιαιτερότητα» αλλά παγκόσμιο πρόβλημα και ενδεχομένως η επόμενη φούσκα που όταν σκάσει δεν θα εξαιρέσει ούτε τον βυθισμένο στο χρέος του παγκόσμιο οικονομικό ηγεμόνα.
Σάιλοκ

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου