Μετά το 3ο και το συνεχές-με "κόφτη"- Μνημόνιο

Τ

Τι περιμένουμε; Δεν υπάρχουν "σωτήρες"
Οι περισσότεροι νεοέλληνες περίμεναν μετέωροι και άπρακτοι την κυβέρνηση "κοινωνικής σωτηρίας" της αριστεράς με κορμό τον ΣΥΡΙΖΑ για να μας λύσει όλα τα προβλήματα! Να συμφωνήσει με τους "θεσμούς", να εξασφαλίσει χρηματοδότηση, να αποτρέψει τη "λιτότητα" και την "ανθρωπιστική κρίση". Και αυτή η Κυβέρνηση κάθε άλλο παρά έλυσε αυτά τα προβλήματα, έφερε ένα σκληρότερο μνημόνιο, σαν αποτέλεσμα της "σθεναράς διαπραγμάτευσης" με τους πιστωτές. Και για να το εφαρμόσει χωρίς τα "βαρίδια" της, έκανε "φαστ τρακ" εκλογές, για μια νέα "ισχυρή εντολή" από το ζαλισμένο "πόπολο". Πριν προλάβει αυτό να αντιληφθεί ότι οι υποσχέσεις των εκλογών, θα ακολουθήσουν το δρόμο των προηγούμενων που δεν κρατήθηκαν παρά το ότι ο Τσίπρας ήθελε να "πρωτοτυπήσει και να τις κρατήσει".
Και πραγματικά: με το 3ο και διαρκές μνημόνιο, που μας έφερε η Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, καταρρέουν και οι τελευταίες ελπίδες του ζαλισμένου "πόπολου".
​Για όσους έχουν αντιληφθεί καθαρά αυτές τις εξελίξεις, δεν μας μένει παρά:
να διαμορφώσουμε «από τα κάτω» ένα απαραίτητο ρεαλιστικό και ελκυστικό πολιτικό πρόγραμμα για το ξεπέρασμα της σημερινής κατάρρευσης και συγχρόνως για τη μετάβαση σε μια μετακαπιταλιστική κοινωνία, που θα στηριχθεί:
-στην οικονομία των βιοτικών αναγκών και στα "κοινά" όσον αφορά στο περιεχόμενο,
-στον συνεργατισμό-συνεταιρισμό όσον αφορά στις σχέσεις παραγωγής,
-στη συλλογική-κοινοτική-δημοτική ιδιοκτησία όσον αφορά στα μέσα παραγωγής,
-στην εγγύτητα, τις μικρές αποστάσεις και την ελεύθερη ενέργεια των ΑΠΕ, όσον αφορά στο μικρότερο δυνατό οικολογικό αποτύπωμα
-Στην άμεση δημοκρατία όσον αφορά στις αποφάσεις και τους πολιτικούς θεσμούς

Δε μας μένει τίποτα άλλο σε αυτή την χώρα, από το να αναζητήσουμε ριζοσπαστικές λύσεις.
Παρακάτω περιγράφουμε τη στρατηγική της Τοπικοποίησης για τη μετάβαση σε μετακαπιταλιστικές κοινωνίες:

Η Στρατηγική της Τοπικοποίησης
1. Το παγκόσμιο πλαίσιο
Η ελληνική κρίση είναι η «εξτρέμ» έκφραση της παγκόσμιας κρίσης, στην οποία βρίσκεται το καπιταλιστικό σύστημα υπό την ηγεσία του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου.
Υπάρχει μια χρηματοπιστωτική φούσκα διογκωμένη τουλάχιστον κατά 10 φορές. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να έχουν αυξηθεί υπέρμετρα οι σημερινές χρηματικές περιουσίες της ελίτ του 1% του παγκόσμιου πληθυσμού. Αυτή η ελίτ διακινώντας και δανείζοντας αυτόν τον τεράστιο χρηματικό όγκο μπορεί και ελέγχει την «ευημερία» του υπόλοιπου 99%. Αυτό είναι δυνατόν γιατί έχει εξαρτήσει από αυτό το χρήμα και τις πλειοψηφίες των «από κάτω».

Πραγματικά, η μεγάλη αύξηση της παγκόσμιας κατανάλωσης τα τελευταία 15-20 χρόνια (βασικά μεταξύ 1990-2007) πυροδοτήθηκε και στηρίχθηκε από την μαζική χορήγηση δανείων από τις τράπεζες. Είχαμε παντού αυξανόμενα επίπεδα χρέους. Των νοικοκυριών, των επιχειρήσεων, των κυβερνήσεων.

Με τη μορφή καταναλωτικών χρεών, χρηματοπιστωτικών επενδύσεων, δημοσίων χρεών, εξωτερικών χρεών σε κάθε χώρα. Στο προηγούμενο της κρίσης διάστημα το χαρακτηριστικό ήταν η αύξηση ιδίως των καταναλωτικών χρεών. Χρησιμοποιήθηκαν σαν μηχανισμός, ώστε η κατανάλωση να γίνει ο βασικός μοχλός της καπιταλιστικής ανάπτυξης. Στην κουλτούρα του «δανείσου και ξόδευε» τα πιο ευάλωτα ήταν τα κοινωνικά στρώματα χαμηλού εισοδήματος, ιδίως της μεσαίας τάξης.
Η «αριστοκρατία» των μεσοστρωμάτων και των μισθωτών εργαζομένων είχαν κατορθώσει να εξασφαλίσουν για τον εαυτό τους σημαντικό μέρος της πίτας και προσπαθούσαν με κάθε τρόπο να μη βρεθούν στη θέση των «από κάτω».
Οι κυρίαρχες ελίτ και τάξεις κατόρθωναν μέχρι τώρα να έχουν την συναίνεση αυτών των στρωμάτων, υποσχόμενες ότι μπορούν να τους αυξάνουν το μερίδιο της πίτας με το να τις βοηθούν να μεγαλώνουν τη συνολική πίτα μέσω της «ανάπτυξης και της προόδου». Κατορθώνοντας δηλαδή να περάσει στη συνείδηση των «από κάτω» της πυραμίδας, σαν υπέρτατη αξία-σχεδόν σα νέα θρησκεία- την «άνετη» ζωή μέσα από την συνεχή αύξηση της κατανάλωσης.
Αυτό λειτουργούσε, όσο οι λαοί πίστευαν ακόμα σε μια «εικόνα» ενός απέραντου και απεριορίστων δυνατοτήτων πλανήτη, και όσο οι οικονομολόγοι μπορούσαν να υποστηρίζουν ότι η καμπύλη της οικονομίας είναι εκθετικά αυξητική.
Όμως και η αυξημένη κατανάλωση υλικών αγαθών και η αυξημένη παραγωγή τους απαιτούν αυξημένη χρήση υλικών και ενέργειας. Περιβαλλοντικοί παράγοντες, ελλείψεις πόρων, η οικονομική διεύρυνση στην Ν.Α. Ασία (αναδυόμενες χώρες) κ.λπ., μειώνουν τη διάρκεια ζωής των πεπερασμένων αποθεμάτων που έχουν απομείνει.
Ο ανταγωνισμός μεταξύ της εξασφάλισης τροφής και της εξασφάλισης της μετακίνησης (τρόφιμα ή βιοκαύσιμα) συμβάλει π.χ. στην αύξηση των τιμών των τροφίμων.
Η αύξηση των εκπομπών του άνθρακα και η συνακόλουθη κλιματική αλλαγή, η μείωση της βιοποικιλότητας, η αποψίλωση και οι πυρκαγιές των δασών, η μείωση των ιχθυαλιευμάτων, η έλλειψη νερού, η υποβάθμιση των καλλιεργούμενων εδαφών συμβάλλουν στην μείωση της αποδοτικότητας και των οικονομικών δραστηριοτήτων των ανθρώπων και διογκώνουν το πρόβλημα της ικανοποίησης των βιοτικών αναγκών τους.
Το τελικό αποτέλεσμα των αυξημένων οικονομικών δραστηριοτήτων του οποιασδήποτε μορφής κεφαλαίου είναι η κατάρρευση των αποθεμάτων των φυσικών πόρων του πλανήτη. Αλλά και του περιβάλλοντός του, γιατί επίσης έχουν αυξημένη παραγωγή αποβλήτων, όσο και να αυξάνεται ο βαθμός απόδοσης της χρησιμοποιημένης τεχνολογίας.
Δεν είναι βασικά η «ανευθυνότητα» ή η «απληστία» των αγορών -αν και έπαιξε σημαντικό ρόλο- η αιτία της συνεχιζόμενης οικονομικής κρίσης και της κρίσης των δημοσιονομικών χρεών. Η βασικότερη αιτία είναι η ίδια η επιδίωξη της οικονομικής ανάπτυξης και της αντίστοιχης ιδεολογίας της.
Αυτή η ιδεολογία, προς το παρόν οδηγεί σε οικονομική και περιβαλλοντική καταστροφή ολόκληρες χώρες και περιοχές, και στο μέλλον σε κατάρρευση ολόκληρο τον πλανήτη: οι υλικές και οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις της επιδιωκόμενης ανάπτυξης μας οδηγεί εκτός της δημιουργίας οικονομικών χρεών και στη δημιουργίαοικολογικών χρεών.
Η ανικανότητά μας να ρυθμίσουμε τις χρηματοοικονομικές αγορές συνδυάζεται με την ανικανότητά μας να προστατέψουμε τους φυσικούς πόρους και να περιορίσουμε τις οικολογικές καταστροφές.
Τα χρέη που αφήνουμε στα παιδιά μας και τις μελλούμενες γενιές δεν θα είναι μόνο οικονομικά προς τους πιστωτές μας. Θα είναι και οικολογικά προς τον πλανήτη και τα οικοσυστήματα, τα οποία ανήκουν σε όλους και δεν έχουν σύνορα. Και αυτά θα πρέπει να τα ξεπληρώσουν –οι νέες γενιές-αποκαθιστώντας ότι έχουμε καταστρέψει οι παλιότερες. Αν θέλουν φυσικά να επιβιώσουν στο μέλλον.
Με το κυρίαρχο σημερινό μοντέλο υπερκατανάλωσης, μέχρι το 2030 θα χρειαζόμασταν έναν δεύτερο πλανήτη σαν τη γη. Ο καπιταλισμός λοιπόν αντιμετωπίζοντας αυτή την πραγματικότητα, από τη μία εξασφαλίζει για τις ελίτ όλο και μεγαλύτερο κομμάτι της υπάρχουσας πεπερασμένης πίτας καταναλώνοντας τους εναπομείναντες πόρους και από την άλλη-για να συνεχίζει να καλλιεργεί τη ψευδαίσθηση της αύξησης της πίτας-την«φουσκώνει», αφού δε μπορεί να την μεγαλώνει.
Αλλά όσο μεγαλώνουν οι φούσκες τόσο πιο εύκολα «σπάνε» και έτσι δε μπορεί πια να εξασφαλίζει εύκολα τη συναίνεση των μεσαίων τάξεων. Αυτή η συναίνεση εξέλεγε μέχρι τώρα τις κυβερνήσεις των κομμάτων εξουσίας παντού. Με την άρση της έχουμε και αμφισβήτηση του πολιτικού συστήματος της κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης και διακυβέρνησης, ιδίως στα κράτη της Ν. Ευρώπης.
2. Όσον αφορά στην Ελλάδα
Η Ελλάδα έγινε ο αδύνατος κρίκος στον παγκόσμιο καπιταλισμό, λόγω της μανίας της πολιτικής και οικονομικής ελίτ, για ανάπτυξη που δεν στηριζόταν στον πρωτογενή- δευτερογενή τομέα (γεωργία, μεταποίηση, καινοτομία κ.λπ.), αλλά στον τριτογενή (κατανάλωση, εμπόριο, τουριστικές υπηρεσίες κ.λπ.) και στις κάθε είδους οικοδόμηση και κατασκευές.
Ο «εκσυγχρονισμός» που υποτίθεται έγινε -χωρίς να υπολογίζεται το οικονομικό και το περιβαλλοντικό κόστος του-στηρίχθηκε σε δάνεια κύρια από το εξωτερικό. Σε αυτό βοήθησε και η είσοδος στην Ευρωζώνη, γιατί αύξησε τη δανειοληπτική πίστη λόγω του κοινού νομίσματος. Όλοι άρχισαν να δανείζονται εύκολα.
Η κυβέρνηση και οι τράπεζες από τις «χρηματοπιστωτικές αγορές», οι επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά από τις τράπεζες. Το Ευρώ και τα δάνεια βοήθησαν ιδιαίτερα στο να ικανοποιείται η μανία της ελληνικής ελίτ για έργα φαραωνικά ( π.χ. των ολυμπιακών του 2004 ), για γέφυρες λιμάνια, δρόμους, αεροδρόμια και στάδια, αλλά και για τη δημιουργία ενός υπερμεγέθους πελατειακού κράτους στην υπηρεσία της.
Σε όλη τη μεταπoλεμική περίoδo μόvo τo 15% τωv συvoλικώv επεvδύσεωv παγίoυ κεφαλαίoυ στρεφόταv στη μεταπoίηση, εvώ τo 42% τωv ιδιωτικώv επεvδύσεωv στρεφόταv στην οικοδομή και τα 2/3 τωv δημoσίωv στηv υπoδoμή.
Ο τουρισμός αναδείχθηκε στη «μεγάλη βιομηχανία» της χώρας και ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού προσπάθησε να επιβιώσει προσφέροντας υπηρεσίες κατά τη «τουριστική σαιζόν», αφήνοντας κατά μέρος τις άλλες δραστηριότητες και τη γεωργία.
Και αυτή η κατεύθυνση -που υλοποιούταν από ένα πολιτικό προσωπικό κάθε άλλο παρά αξιόλογο-κατέρρευσε στα πλαίσια της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης.
Λόγω της άρσης της «εμπιστοσύνης των πιστωτών», η δομική κατά βάση ελληνική κρίση μετατράπηκε σε κρίση των δημοσιονομικών χρεών. Αυτή έφερε και τις πολιτικές της τρόικας και των «μνημονίων».
Και η σημερινή, αλλά και οι επόμενες κυβερνήσεις των κομμάτων εξουσίας, θα είναι υποχρεωμένες –με τη «βοήθεια» της τρόικα ή των θεσμών της ΕΕ στη συνέχεια-να εφαρμόσουν τέτοιες πολιτικές, ώστε να επιστραφούν με ένα τρόπο τα χρέη στους διεθνείς και ντόπιους πιστωτές.
Εξάλλου η ευρωπαϊκή ελίτ δε μπορεί πια να διατηρεί πολυπληθείς μεσαίες τάξεις και θέλει να τις συρρικνώσει, ξεκινώντας από την Ελλάδα και τη Ν. Ευρώπη. Με τα προγράμματα «σωτηρίας» επιδιώκει τη «φτωχοποίησή» τους. Τελικά όχι μόνο των μεσαίων τάξεων.
Όσον αφορά στην Ελλάδα λοιπόν, που υπήρξε ιδιαίτερα επιρρεπής στο «να καταναλώνει περισσότερο από ό,τι παράγει», το «πρόγραμμα αναπροσαρμογής» οδηγεί στη «φτωχοποίηση» ολόκληρης της ελληνικής κοινωνίας και του περιβάλλοντος της χώρας.
Η ζωή θα γίνει για τους περισσότερους Έλληνες –εκτός της τοπικής ελίτ-σε μεγάλο βαθμό αβίωτη. Είναι γενικά φανερό ότι η πολυπληθής ελληνική μεσαία τάξη περνά σε αυτούς που αποκαλούμε «από κάτω».
Παρόλο το αίσθημα ενοχής, που κυριαρχεί σήμερα στα περισσότερα στρώματα λόγω και της προπαγάνδας του «όλοι μαζί τα φάγαμε», κάποια στιγμή, ιδίως τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα των ανειδίκευτων εργαζομένων και των ανέργων δε θα μπορούν να αποδεχθούν άλλο την εξαθλίωσή τους. Μαζί με κάποια μέχρι τώρα βολεμένα, αλλά «νεόπτωχα» πλέον στρώματα, θα πάψουν να συναινούν στην υπάρχουσα Ε.Ε. Δε θα μπορούν να δεχθούν για τη χώρα τον ρόλο που θα της έχει αναθέσει ο παγκόσμιος καπιταλιστικός καταμερισμός της εργασίας. Σαν χώρας δηλαδή που θα έχει χάσει την αυτάρκεια, θα έχει καταστρέψει το περιβάλλον της και θα έχει γίνει περιοχή φθηνών υπηρεσιών και τουρισμού. Σαν χώρας εξαρτημένης πλήρως από τις εισαγωγές για την ικανοποίηση των βιοτικών αναγκών του πληθυσμού με δημιουργία ελλειμμάτων και άρα ανάγκης για συνέχιση της δανειοδότησης από τους «πιστωτές» και της πληρωμής των δανείων από τα σημερινά και αυριανά «υποζύγια». Για να συνεχίζεται η εξάρτησή της για να συνεχίζεται το «πάρτυ» της ντόπιας και διεθνούς κυρίαρχης τάξης.
Αλλά ταυτόχρονα θα καταλάβουν ότι δε μπορούν να γυρίσουν προς τα πίσω, στο προηγούμενο της κρίσης μοντέλο ανάπτυξης που στηριζόταν στον υπερκαταναλωτικό τρόπο ζωής και στο μεγενθυμένο οικολογικό αποτύπωμα. Θα χρειασθεί, μέσα από την όξυνση της κρίσης, να αντιληφθούμε όλοι ότι είναι ψευδαίσθηση η επιθυμία μας να «ανελιχθούμε» κοινωνικά και να επιδιώξουμε την «ευημερία» μας μέσω της αύξησης του κομματιού της πίτας που μας αναλογεί. Θα χρειασθεί να αντιληφθούμε καθαρά ότι η ευζωία μας δε μπορεί να ταυτισθεί με την ατομική κατανάλωση .
Μπορεί να επιτευχθεί αν επιδιώξουμε την ευζωία μέσω της ανάδειξης άλλων σημαντικών αξιών και προτεραιοτήτων: της αλληλεγγύης, της συνεργασίας, της κοινότητας, της φιλίας, της ελευθερίας, του αυτοκαθορισμού, της κοινωνικής-αλληλέγγυας οικονομίας, της στήριξης στην αφθονία των κοινωνικών-συλλογικών αγαθών μας και στους δίκαια κατανεμημένους περιορισμένους φυσικούς πόρους μας.
Να αντιληφθούμε ότι δε μπορεί να συναινούμε πλέον στον μέχρι τώρα τρόπο ανάπτυξης και διακυβέρνησης που μας οδήγησε εδώ.
Πραγματικά, η απομυθοποίηση του καπιταλισμού και της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, μπορεί να μας πείσει πιο εύκολα πια, ότι η εκχώρηση της αντιπροσώπευσης και η διαμεσολάβηση από τους επαγγελματίες πολιτικούς των κομμάτων, δεν είναι ο καλύτερος τρόπος διακυβέρνησης. Ότι θα πρέπει να αναλάβουμε οι ίδιοι τη διαμόρφωση των συνθηκών της ζωής μας, προχωρώντας σε δομές αυτοοργάνωσης και αυτοκυβέρνησης.
Πριν από όλα να μην αισθανόμαστε φτωχοί επειδή πιθανά δεν έχουμε χρήματα, ούτε άχρηστοι επειδή δεν έχουμε κάποια μισθωτή θέση εργασίας στις καπιταλιστικές επιχειρήσεις ή στο κράτος. Να μη αισθανόμαστε αδύναμοι, επειδή το κόμμα που ψηφίζαμε δεν μας εκπροσωπεί τελικά και έτσι να αποσυρόμαστε από τα «κοινά».
Αν σταματήσουμε να συμπεριφερόμαστε σαν καταναλωτές πολιτικών και αποφασίσουμε να συμμετάσχουμε στις διεργασίες διαμόρφωσης της πολιτικής, στις προσπάθειες δημιουργίας συλλογικών μορφών εργασίας και παραγωγής για την ικανοποίηση βιοτικών κατ αρχήν αναγκών, θα αντιληφθούμε, ότι ο καλύτερος διαμεσολαβητής είμαστε οι ίδιοι για τον εαυτό μας.
Ένα κίνημα, που θα ξεκινήσει από την «άμυνα», από τα συνθήματα των «πλατειών»: δεν «πληρώνουμε τα χρέη τους», «δε πουλάμε τα κοινωνικά και δημόσια αγαθά μας, ούτε το περιβάλλον μας», «δε χρειαζόμαστε τα λεφτά τους» κ.λπ., θα πρέπει να προχωρήσει επιθετικά στη δημιουργία εναλλακτικών μορφών ατομικής και κοινωνικής ύπαρξης. Να διαμορφώσει και να βάλει σε εφαρμογή ένα πρόγραμμα από τα κάτω, για τους «από κάτω», που θα δίνει λύσεις στην καθημερινότητά τους,αποτινάζοντας από πάνω τους το καθεστώς της αποικίας χρέους, στο οποίο βρίσκεται η χώρα, αλλά θα αλλάζει και την κυρίαρχη ατομική και κοινωνική συνείδηση του ατομικισμού που έχει διαμορφώσει τονκυρίαρχο σημερινό ανθρωπολογικό τύπο της ελληνικής κοινωνίας, ανεξάρτητα της ταξικής του προέλευσης.
Όσα κόμματα και πολιτικές οργανώσεις θα θέλουν να βοηθήσουν σε αυτό, θα χρειασθεί να ρίξουν το βάρος τους, όχι στις εκλογές, αλλά στην αυτοοργάνωση των πολιτών.
Ένα τέτοιο κίνημα μπορεί να γίνει κάποια στιγμή πλειοψηφικό στην κοινωνία, και να την οδηγήσει σε ένα νέο «κοινωνικό συμβόλαιο» για μετάβαση σε μια μετακαπιταλιστική οργάνωσή της, αν αρνηθεί τη θέση της χώρας στα πλαίσια του παγκοσμιοποιημένου καπιταλιστικού μοντέλου ανάπτυξης και της ευρωζώνης και δε συμμορφωθεί με τα μέτρα που θα προωθήσουν οι επόμενες κυβερνήσεις, για να εξαναγκασθούν να κάνουν στάση πληρωμών τόκων και χρεολυσίων και να στραφούν στη στήριξη των συλλογικών αγαθών και μισθών ικανών να ικανοποιούν τις βιοτικές ανάγκες του πληθυσμού.
Αν διαμορφώσει συνθήκες ενδογενούς και τοπικής παραγωγής και διανομής, ώστε σημαντικές κοινωνικές κατηγορίες να βελτιώσουν τα εισοδήματά τους μέσα από την προώθηση ομάδων παραγωγών, συνεταιρισμών παραγωγών-καταναλωτών για απευθείας διακίνηση τροφίμων και άλλων χρηστικών προϊόντων χωρίς μεσάζοντες, συνεταιριστικών μικρών μαγαζιών, δικτύων διανομής και τοπικών συστημάτων ανταλλαγών με δικό τους νόμισμα κ.λ.π. Αν βοηθήσει να επαναπροσδιορισθούν γενικότερα από την κοινωνία οι βασικές μας ανάγκες και ο τρόπος ικανοποίησή τους-όσο γίνεται λιγότερο μέσω των αγορών και της ατομικής κατανάλωσης- με στήριξη στα συλλογικά αγαθά και με μικρότερο κοινωνικό και οικολογικό αποτύπωμα, επιδιώκοντας την «ευζωία με ατομική εγκράτεια και μέσα από τη συλλογική αφθονία». Επιδιώκοντας περισσότερο την αυτοανάπτυξη-αυτοπραγμάτωσή μας σαν ανθρώπινα όντα μέσα από τη συμμετοχή μας στις δομές αυτοοργάνωσης όλων των επιπέδων (οικονομικών, κοινωνικών, πολιτιστικών, πολιτικών), μέσα από τη κοινωνικοποίηση της εκπαίδευσης και παιδείας και την ενσωμάτωσή της στην κοινωνική ζωή και στην παραγωγική διαδικασία-σε ισορροπία με τη φύση -και κάτω από τον έλεγχο των πολιτών και των άμεσων παραγωγών.
3. Ο ρόλος της Τοπικοποίησης
Η Τοπικοποίηση προτείνεται σαν μια στρατηγική -στα πλαίσια της αποανάπτυξης-για στροφή σε μια αποκεντρωμένη, αυτοδιαχειριζόμενη, οικολογική και αταξική κοινωνία της ισοκατανομής πόρων και εξουσιών.
• Στήριξη όσο γίνεται περισσότερο στους τοπικούς πόρους κάθε περιοχής και όσον αφορά στη Γεωργία στις τοπικές ποικιλίες και ράτσες
• Τοπική ποιοτική παραγωγή για τις ανάγκες κυρίως της αλυσίδας: πολίτης, κοινότητα, δήμος-περιφέρεια και επικράτεια και όχι οπωσδήποτε με κριτήριο το συγκριτικό πλεονέκτημα στη παγκόσμια αγορά
• Δίκτυα Ανταλλαγών-Τοπικά Νομίσματα- Tοπική αγορά των μικρών αποστάσεων
• Μεγαλύτερη δυνατότητα συμμετοχής σε θεσμούς αυτοδιαχείρισης μικρής κλίμακας. Πιο εύκολος ο έλεγχος από την τοπική κοινωνία
Για τη χώρα μας:
Nα αναβιώσουμε το κοινοτικό πνεύμα για να ξεπεράσουμε τη κρίση, αλλά και για να αποχαιρετήσουμε τον καπιταλισμό που μας οδηγεί στη βαρβαρότητα και την οικο-καταστροφή
Θα χρειασθεί να στηριχθούμε στις κοινότητες κάθε είδους- αστικές ή της υπαίθρου, αλλά και επαγγελματικές, κοινωνικής ή συνεργατικής οικονομίας, τις κοινότητες ενδιαφερόντων ή του διαδικτύου(π.χ. κοινότητες «κοινής χρήσης» κατοικιών, αυτοκινήτων κ.λπ) -σαν κύτταρα της νέας κοινωνίας που θα επιδιώξουμε.
Εφαλτήρας για την οικονομία μπορεί να γίνει ο αγροδιατροφικός τομέας, ο τομέας ένδυσης-υπόδησης, ο ενεργειακός τομέας με αιχμή στις ΑΠΕ και ο τομέας του ήπιου οικοτουρισμού για δημιουργία επιπλέον τοπικού εισοδήματος
Εφαλτήρας για τη διαμόρφωση αντίστοιχης πολιτικής οι τοπικές κινήσεις πολιτών που παρεμβαίνοντας στις τοπικές κοινωνίες και συμμετέχοντας στις τοπικές εκλογές θα απαιτήσουν «συμμετοχικούς προϋπολογισμούς» στους δήμους.
4. Ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης
•Τ.Α. θέτει πόρους στη διάθεση συλλογικών δομών εργασίας, με τη μορφή κοινωνικών επιχειρήσεων (συνδυασμός αμειβόμενης εργασίας για ανέργους - εξειδικευμένης από υπαλλήλους του δήμου -εθελοντικής εργασίας από εθελοντές που μαζί με τους υπαλλήλους παίζουν το ρόλο του "εμψυχωτή")
•Δημιουργεί χώρους παραγωγής και αυτοπαραγωγής (π.χ. εργαστηρίων επαναχρησιμοποίησης ηλεκτρικών - ηλεκτρονικών ειδών, επίπλων, ρούχων, κομποστοποίησης -λιπασματοποίησης οργανικών αποβλήτων, δημοτικών λαχανόκηπων, μεταποιητηρίων γεωργικών προϊόντων κ.λπ.)
•Χώρους απασχόλησης παιδιών ,ανταλλαγής ειδών από «δεύτερο χέρι»,γραφείων «συνταξιδιωτών» κ.λπ
•οργάνωση γραφείων-συνεργείων από άνεργους αρχιτέκτονες-οικοδόμους για κατασκευή-μετατροπή κτιρίων σε βιοκλιματικά, συνεργείων για τη δημιουργία «πράσινων στεγών» και «ηλιακών στεγών»
•Ειδική περίπτωση: αυτοδιαχειριζόμενα συνεργεία και όχι ιδιώτες εργολάβοι να αναλαμβάνουν συγκεκριμένες εργασίες του δήμου
5. Ο ρόλος του κοινοτισμού
Ο ρόλος του κοινοτισμού για το ξεπέρασμα της σημερινής κρίσης (αλλά και για το πέρασμα σε μετακαπιταλιστική κοινωνία) θα είναι πολύ σημαντικός:
• Να αναβιώσουμε και σήμερα το κοινοτικό πνεύμα για να ξεπεράσουμε τη κρίση, αλλά και για να αποχαιρετήσουμε τον καπιταλισμό που μας οδηγεί στη βαρβαρότητα και την οικο-καταστροφή
• Να στηριχθούμε στις κοινότητες σαν κύτταρα της νέας κοινωνίας που θα επιδιώξουμε.
• Όχι μόνο στις χωρικές-αστικές ή της υπαίθρου-αλλά και στις επαγγελματικές, τα εγχειρήματα της κοινωνικής-συνεργατικής οικονομίας ή τις κοινότητες ενδιαφερόντων ή του διαδικτύου (π.χ. κοινότητες «κοινής χρήσης» κατοικιών, αυτοκινήτων κ.λπ)
Σήμερα υπάρχουν ήδη πάνω από 2600 εγχειρήματα κοινοτικού χαρακτήρα στη χώρα, που δεν περιμένουν την επανάσταση ή κάποια «κυβέρνηση κοινωνικής σωτηρίας» για να δώσει λύση. Εμφορούνται από την αντίληψη ότι μπορούν να δημιουργήσουν από τώρα στοιχεία «του κόσμου που θέλουν, μέσα στον κόσμο που θέλουν να ανατρέψουν και να αφήσουν πίσω τους».
Η δική μας συνολική πρόταση:
Να διαμορφωθεί «από τα κάτω» και από τους έλληνες «από κάτω» ένα απαραίτητο ρεαλιστικό και ελκυστικό πρόγραμμα για το ξεπέρασμα της κρίσης και συγχρόνως για τη μετάβαση σε μια μετακαπιταλιστική κοινωνία, σε μια κοινωνία δημοκρατικής αυτονομίας που θα στηριχθεί:
• στην οικονομία των βιοτικών αναγκών όσον αφορά στο περιεχόμενο,
• στον συνεργατισμό-συνεταιρισμό όσον αφορά στις σχέσεις παραγωγής,
• στη συλλογική-κοινοτική-δημοτική ιδιοκτησία όσον αφορά στα μέσα παραγωγής,
• στην εγγύτητα και τις μικρές αποστάσεις όσον αφορά στο μικρότερο δυνατό οικολογικό αποτύπωμα,
• στην άμεση δημοκρατία των συνελεύσεων και των ανακλητών εκπροσώπων, όσο αφορά στις διαδικασίες αποφάσεων, πολιτικής θέσμισης και διακυβέρνησης
6. Ο Συνομοσπονδισμός
Εφαλτήρας για τη διαμόρφωση της κοινοτικής πολιτικής θέσμισης οι τοπικές κινήσεις πολιτών για τη δημοκρατική αυτονομία –με τη μορφή της δημοκρατίας εν δράσει και κοινή ονομασία π.χ. Κίνηση για τη "Δημοκρατική Αυτονομία"-που παρεμβαίνοντας στις τοπικές κοινωνίες στη βάση των προβλημάτων της καθημερινότητας και δημιουργώντας θεσμούς άμεσης δημοκρατίας σε όλα τα επίπεδα- θα μπορέσουν-συνδεόμενες και μεταξύ τους- να διαμορφώσουν ένα πρόγραμμα μετάβασης σε ένα σύστημα αποκεντρωμένης δημοκρατικής αυτονομίας και κοινοτισμού, σε μια κοινωνία ελευθερίας, ειρήνης, κοινωνικής και φυλετικής ισότητας, δικαιοσύνης και οικολογικής ισορροπίας.
Αυτές οι Κινήσεις θα απαιτήσουν από τους υπάρχοντες δήμους«συμμετοχικούς προϋπολογισμούς και προγραμματισμούς»(οργανώνοντας π.χ. στις γειτονιές των πόλεων και τα χωριά συνελεύσεις πολιτών όπου θα γίνονται οι προτάσεις και θα αποφασίζονται οι προτεραιότητες και στη συνέχεια Συντονιστικά Συμβούλια με ανακλητούς εκπροσώπους[1] για την προώθηση των λύσεων προς την Τ.Α. Όταν μπορέσουν να αλλάξουν τους πολιτικούς συσχετισμούς και συμμετέχοντας στις τοπικές εκλογές πάρουν την πλειοψηφία σε κάποιους δήμους, τότε τους μετατρέπουν σε θεσμούς πραγματικής αυτοδιοίκησης και αυτοκυβέρνησης (μικραίνοντας το μέγεθός τους-επιστρέφοντας τουλάχιστον στο καποδιστριακό τους μέγεθος- και θεσμοθετώντας τηνκοινότητα δρόμου στις πόλεις και την αγροτική κοινότητα σαν το μικρότερο κύτταρο της δημοκρατικής αυτονομίας, τα Συμβούλια Συνοικιών στη συνέχεια και τα Συμβούλια Πόλης.
Όταν γίνει αυτό σε αρκετούς δήμους τους ομοσπονδοποιούν και λειτουργούν για ένα πιθανά μεγάλο διάστημα σαν αυτόνομη ομοσπονδίασε σχέση συμπλήρωσης, αντιπαράθεσης και ρήξης με το κεντρικό κράτος( ένα είδος δυαδικής αντιεξουσίας) έως ότου καταλήξουμε σε ένα νέο «Κοινωνικό Συμβόλαιο» και μια δημοκρατική συνομοσπονδιακή κοινοπολιτεία στην ελληνική επικράτεια (ελπίζουμε ειρηνικά και αναίμακτα, αλλά και προετοιμαζόμενοι για πιθανές συγκρούσεις με αυτοάμυνα και αντίσταση και μεθόδους που θα έχει αναπτύξει το κίνημα εντωμεταξύ).
Από τον «αδύνατο καπιταλιστικό κρίκο της «Ενωμένης Ευρώπης» να μετατρέψουμε τη χώρα σε κόμβο κοινωνικής, πολιτικής και οικολογικής ανάτασης στα πλαίσια του πραγματικού μας «οίκου» που είναι η Μεσόγειος και τα Βαλκάνια. Όπου ανεξάρτητα των θρησκευτικών και φυλετικών διαφορών, καθώς και συνόρων, μπορούν να δημιουργηθούνσυνομοσπονδισμένες βιοπεριφέρειες, που θα στηρίζονται σε ένα εκτεταμένο δίκτυο συνεργασιών και μεταξύ τους ροών και θα αναπτύσσουν το μοντέλο της ευζωίας χωρίς «ανάπτυξη» και καταναλωτισμό , αλλά με κοινωνική ισότητα και ατομική εγκράτεια, στηριζόμενοι στα κοινωνικά και συλλογικά αγαθά και την άμεση δημοκρατία.
7. Ο ρόλος και η έννοια της Βιο-περιφέρειας στα πλαίσια της στρατηγικής της τοπικοποίησης (Ρεγκιοναλισμού)
Δεν ταυτίζεται με την έννοια της διοικητικής περιφέρειας, όπως εκφράζεται στον «Καλλικράτη», όπου είναι μια δομή του περιφερειακού κράτους. Ούτε 100% με την έννοια της γεωγραφικής περιφέρειας. Το ίδιο δεν ταυτίζεται με την έννοια ενός οικοσυστήματος ή μιας οικοπεριοχής- όπως ορίζονται στην επιστήμη της οικολογίας- γιατί είναι συνήθως μεγαλύτερη. Δεν ταυτίζεται επίσης με μια οικοζώνη, από την οποία είναι μικρότερη. Πρόκειται για μια οικολογική και γεωγραφική ταυτόχρονα περιοχή, που αποτελεί ένα χώρο με κοινές φυσικές και γεωγραφικές συνθήκες, αρκετό για να εξασφαλίζει τους κύκλους της ζωής και των θρεπτικών φυσικών στοιχείων και υλικών, καθώς και την ενσωμάτωση των αποβλήτων, αλλά και κοινές ιστορικές καταβολές και ηθικές αξίες των ανθρώπινων κοινοτήτων της, που της δίνουν μια ταυτότητα.
Χαρακτηρίζεται από τον τρόπο που εντάσσεται η ανθρώπινη κοινωνία της με το φυσικό της περιβάλλον. Από το πως δένονται οι διανθρώπινες σχέσεις με τους τοπικούς φυσικούς πόρους, όπως π.χ με τις λεκάνες απορροής του νερού, με τις άλλες μορφές ζωής και το πλέγμα των οικοσυστημάτων της περιοχής, εξασφαλίζοντας την αρμονική ενότητα του τόπου, της κοινότητας των ανθρώπων που τον κατοικούν και του συνόλου των παραγωγικών τους δραστηριοτήτων. Η εγγύτητα καθορίζει τη διαχείριση των εισροών και των εκροών των παραγωγικών μονάδων και των ανταλλαγών, με βάση τη σχετική αυτάρκεια-αυτοδυναμία της. Μπορεί να είναι μια περιοχή στα πλαίσια μιας νομαρχίας του παρελθόντος (π.χ. Μαγνησίας) με 1-2 αστικούς δήμους και μερικούς περιφερειακούς δήμους και κοινότητες, που μπορεί να εξασφαλίζει αυτοδυναμία πόρων και ενέργειας. Μπορεί βέβαια να επεκταθεί και στα πλαίσια μιας υπάρχουσας περιφέρειας του "Καλλικράτη", όπως η Θεσσαλία, αλλά θα εξαρτάται και από τον ανθρώπινο πληθυσμό της που δε θα πρέπει να υπερβαίνει το 1.000.000. Πολλές φορές θα χρειασθεί να μη ληφθούν υπόψη υπάρχοντα εθνικά σύνορα και να διαμορφωθεί από το διασυνοριακό κίνημα του συνομοσπονδισμού «σκιωδώς» διασυνοριακά!
Για τον καθορισμό της λοιπόν σαν μια δομή στα πλαίσια της ελλαδικής Αυτοδιοίκησης με τα σημερινά δεδομένα του Καλλικράτη, απαιτείται νομική παρέμβαση από τη πλευρά της υπάρχουσας κεντρικής εξουσίας με νέο νόμο για την Τοπική Αυτοδιοίκηση και με μεταφορά πόρων προς αυτήν. Για την ολοκλήρωσή της όμως σαν θεσμός άμεσης δημοκρατίας, θα απαιτηθεί ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο από μια μετακαπιταλιστική κοινωνία μετάβασης στην άμεση δημοκρατία και τον δημοκρατικό συνομοσπονδισμό, και μάλιστα με επέκταση στα Βαλκάνια και τη Μεσόγειο.
Η Αυτοδιοίκηση στα πλαίσια μιας τέτοιας βιοπεριφέρειας μπορεί να στηρίζεται σε δομές σαν τις παρακάτω:
• Πέρα από τη πυρηνική οικογένεια, είναι επιθυμητό να δημιουργηθούν και να επικρατήσουν «διευρυμένες» οικογένειες (όχι γενετικής συγγένειας, αλλά περισσότερο ιδεολογικής συγγένειας και με όλες τις ηλικίες- η τρίτη ηλικία μπορεί να είναι πολύ χρήσιμη , η επιβίωσή της αδύνατη στο μέλλον από ένα καταρρέον συνταξιοδοτικό σύστημα), σαν κύτταρα των μελλοντικών χωρικών κοινοτήτων-δήμων. Το κοινό χαρακτηριστικό τους το «κοινό ταμείο».
• Στην επανασύσταση ως αυτοδιοικητικών μονάδων των υπαρχόντων χωρικών κοινοτήτων της υπαίθρου της.
• Στην επανασύσταση των μικρών δήμων, με το χωρισμό των μεγάλων πόλεων σε δήμους κάτω των 50.000 κατοίκων, οι οποίοι συστήνουν με τη σειρά τους αστικές κοινότητες με βάση τις οδούς στις γειτονιές των πόλεων που δεν ξεπερνούν π.χ. τους 1000-2000 κατοίκους.
8. Η παρέμβαση των Τοπικών Κινήσεων Δημοκρατικής Αυτονομίας με βάση τη Βιοπεριφέρεια:
Έως ότου επιτευχθεί αυτό με νόμο από τη Κεντρική Εξουσία, το κίνημα για την Δημοκρατική Αυτονομία… (και οι αναφερθείσες Τοπικές Κινήσεις Πολιτών που θα έχει δημιουργήσει) λειτουργεί και παρεμβαίνει με βάση τη παραπάνω «σκιώδη»διαμόρφωση της Τ.Α. από τη δική του μεριά (π.χ. τον «Καλλικρατικό Βόλο» θα τον χωρίσει σε Βόλο και Νέα Ιωνία, όπως ήταν πριν το «Καλλικράτη), σε αντιπαράθεση με την υφιστάμενη Τ.Α., όσο αυτή υπάρχει. Συστήνει λοιπόν στα χωριά και στις πόλεις, με βάση την οδό( σε μεγάλη πόλη) ή την μικρή γειτονιά-σαν κοινοτικά κύτταρα- Συνελεύσεις Πολιτών(ΣΠ), όπου συμμετέχουν, συζητούν και αποφασίζουν-όσοι ενεργοί πολίτες ενδιαφέρονται στην αρχή και στη συνέχεια όσοι πείθονται ότι έχει σημασία για αυτούς- για τον προγραμματισμό και τον προϋπολογισμό του δήμου στον οποίο ανήκουν. Συστήνει επακόλουθα με εκλεγμένα και ανακλητά μέλη (με ποσόστωση 50-50 άνδρες γυναίκες και ανεξάρτητα της υπηκοότητας των πολιτών) Συντονιστικά Συμβούλια Κοινοτήτων(ΣΣΚ)- αυτών των υπό διαμόρφωση κοινοτήτων- για την προώθηση των αποφάσεών τους προς τα υπάρχοντα δημοτικά συμβούλια, θέτοντάς τα προ των ευθυνών τους και πιέζοντάς τα να τις λάβουν υπόψη στον προγραμματισμό-προϋπολογισμό του υπάρχοντος δήμου. Καλύτερα θα μπορούσε να συσταθεί μια επιπλέον δομή, δηλαδή από όλα τα ΣΣΚ εκλέγεται ένα ολιγομελές Συντονιστικό Συμβούλιο Πόλης (ΣΣΠ) ήΣυντονιστικό Συμβούλιο Ενότητας Χωριών (ΣΣΕΧ)-όπου με την Ενότητα Χωριών εννοούμε κοντινά χωριά που ανήκαν πριν σε «Καποδιστριακό Δήμο»- που θα αναλάβει την προώθηση των αποφάσεων των υπό διαμόρφωση κοινοτήτων ανάλογα με την προτεραιότητα των αναγκών τους, την οποία προτεραιότητα αποφασίζει δημοκρατικά το ΣΣΠ ή ΣΣΕΧ, προς τους δήμους.
Από όλα τα ΣΣΠ και ΣΣΕΧ εκλέγεται δημοκρατικά με ανακλητά μέλη και την ίδια ποσόστωση το Συντονιστικό Περιφερειακό Συμβούλιο (ΣΠΣ), το οποίο παρεμβαίνει στην υπάρχουσα Περιφέρεια και προωθεί εκείνα τα αιτήματα των κοινοτήτων που αφορούν στην Περιφέρεια.
Ένα τέτοιο Σύστημα Συμβουλίων (ΣΣ), εξελισσόμενο από βαθμίδα σε βαθμίδα, θα αποτελέσει τον πολιτικό κορμό για τη μετάβαση σε μια κοινωνία Δημοκρατικής Αυτονομίας και θα πρέπει να ενεργοποιήσει και να εμπλέξει όσο γίνεται μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού στις διεργασίες του, ώστε το πρόγραμμα μετάβασης που θα αναπτύξει να είναι όσο γίνεται πιο αντιπροσωπευτικό.
Επειδή θεωρούμε τον αγροδιατροφικό τομέα σαν εφαλτήρα για τη μετάβαση προς αυτή την κατεύθυνση θα είναι από την αρχή αναγκαίο να συσταθεί και ιδιαίτερο Συντονιστικό Συμβούλιο Αγροδιατροφικού Τομέα (ΣΣΑΤ), το οποίο με βάση τις διατροφικές ανάγκες που θα έχουν προταθεί από τις υπό διαμόρφωση Κοινότητες και σε συνεργασία με το ΣΣ, θα ολοκληρώσει και ένα πρόγραμμα για τις αγροδιατροφικές οικονομικές δραστηριότητες στα πλαίσια του κάθε δήμου και στη συνέχεια της περιφέρειας. Επίσης θα είναι σημαντικό να γίνει σε κάθε δήμο ένα ιδιαίτερο Συμβούλιο Δημοτικού Τομέα Οικονομίας (ΣΔΤΟ),για τη στήριξη του ιδιαίτερου οικονομικού ρόλου του δήμου που θα αφορά σε όλους τους πολίτες
Το ίδιο θα χρειασθεί να γίνει και για κάθε άλλον τομέα της οικονομικής και κοινωνικής δραστηριότητας-στηριγμένης στη συνεργατική και συνεταιριστική οργάνωσή της- στους δήμους και τις περιφέρειες, όπως για την υγεία, την χειραφετητική παιδεία-εκπαίδευση, τη δικαιοσύνη, τη βιοτεχνική- βιομηχανική παραγωγή, τον ενεργειακό εφοδιασμό, τοπεριβάλλον και την οικολογική ισορροπία, την αυτοάμυνα κ.λπ.
9. Και μια σημείωση σχετικά με την ιδιοκτησία
Το ζήτημα δεν μπορεί να ξεκαθαρισθεί εκ των προτέρων και θα εξαρτηθεί από τις οικονομικές δομές που θα δημιουργήσει κάθε τοπική κοινωνία ισοκατανομής (οικονομικής-κοινωνικής-οικολογικής-πολιτικής). Από τη στιγμή όμως που το βασικό κύτταρό της θα είναι η κοινότητα, είτε χωρική θα είναι αυτή, είτε δραστηριοτήτων, είτε ενδιαφερόντων, είναι προφανές ότι θα προάγεται η συλλογική ιδιοκτησία. Η ατομική δεν θα έχει καμία τύχη, γιατί οι άνθρωποι θα οργανώσουν την καθημερινότητά τους βασισμένοι στις αξίες της συλλογικότητας και της αλληλεγγύης. Μάλλον δεν θα προτιμήσουν την πυρηνική οικογένεια, αλλά τη «διευρυμένη οικογένεια» που θα περιλαμβάνει περισσότερους γονείς καθώς και τις 3 γενιές τους (παππούδες-γιαγιάδες-παιδιά), εκφράζοντας έτσι την αλληλεγγύη των γενιών. Θα είναι η ευνοϊκότερη (σε σχέση με την πυρηνική οικογένεια) εξέλιξη της παλιάς αυτοδύναμης-αυτάρκους πολυπληθούς πατριαρχικής ή μητριαρχικής οικογένειας (Οι υπάρχουσες σήμερα "ομάδες συγγένειας" της καθημερινής ζωής ή οι οικοκοινότητες, μπορούν να δώσουν μια εικόνα της «διευρυμένης οικογένειας»).
Αυτό σημαίνει λοιπόν ότι θα χάσει το έδαφος κάτω από τα πόδια της η ατομική ιδιοκτησία και θα εντάσσεται με τη θέλησή της στη συλλογική-κοινοτική ή ακόμα καλύτερα στη δημοτική ιδιοκτησία, αφού θα δοθεί προτεραιότητα στον δημοτικό τομέα οικονομίας. Δεν θα χρειασθεί να γίνει «δημοτικοποίηση» των μέσων παραγωγής και της γης (με νόμο και με βία), όπως απαίτησε η «κρατικοποίηση», όπου εφαρμόσθηκε μέχρι τώρα.

Τι να κάνουμε: τα πρώτα βήματα, μετά τη κατάρρευση της οικονομίας και της πολιτικής των «μνημονίων»

Περισσότερα στο:
http://topikopoiisi.blogspot.gr/p/blog-page_10.html


Επισκεφθείτε και την νέα ιστοσελίδα μας: http://www.topikopoiisi.eu/






Δευτέρα, 4 Ιουνίου 2012

ΤΟ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ

ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ


Το πρόγραμμα συντάχθηκε συλλογικά και είναι προϊόν μακρόχρονης εμπλοκής των μελών του ΣΥΡΙΖΑ σε κοινωνικά κινήματα και στην παραγωγή σχετικών επιστημονικών μελετών.


1. Η οικολογική θεώρηση της κοινωνικής παραγωγής και της αναπτυξιακής διαδικασίας, σύμφωνα με μια στρατηγική συμβιωτικής προσέγγισης του ανθρώπου με τη φύση και τα άλλα έμβια όντα, αποτελεί υπερκείμενο πρόταγμα της πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ.
2. Η ανάσχεση της κλιματικής αλλαγής πρέπει να συνιστά κριτήριο κάθε ανθρώπινης δραστηριότητας. Η εφαρμογή της διεθνούς συμφωνίας για το κλίμα στην Ελλάδα είναι προτεραιότητα της πολιτικής μας.
3. Οι διεθνείς δυνάμεις του κεφαλαίου και της αγοράς, λεηλατώντας τους φυσικούς πόρους και το περιβάλλον, καταστρέφουν τις προϋποθέσεις επιβίωσης εκατομμυρίων ανθρώπων και τον ίδιο τον πλανήτη. Από την προηγούμενη εποχή της αναιμικής περιβαλλοντικής προστασίας στην Ελλάδα, οδηγούμαστε, με τα μνημόνια, τους εφαρμοστικούς νόμους και τις πραξικοπηματικές ενέργειες των κυβερνήσεων Παπανδρέου και Παπαδήμου, σε δραματική περιβαλλοντική καταστροφή, εκποίηση της δημόσιας περιουσίας και ιδιωτικοποίηση βασικών κοινών αγαθών όπως το νερό και η ενέργεια.
4. Το κυρίαρχο πρότυπο παραγωγής και κατανάλωσης, σε συνθήκες ακραίου νεοφιλελευθερισμού, αδυνατεί να καλύψει βασικές ανάγκες της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας και χρειάζεται ν’ αλλάξει ριζικά.
Οι συντηρητικές δυνάμεις και οι επιχειρηματικοί όμιλοι υπόσχονται επενδύσεις και ανάπτυξη πάνω στα ερείπια της κοινωνίας και της φύσης. Απέναντι στην ανάπτυξη που βασίζεται στη λεηλασία του περιβάλλοντος και της ανθρώπινης εργασίας, που οδηγεί ταυτόχρονα σε περιβαλλοντική καταστροφή και σε μισθούς πείνας - κατάργηση εργασιακών και κοινωνικών δικαιωμάτων, ο ΣΥΡΙΖΑ αντιπαραθέτει ένα ριζικά διαφορετικό παραγωγικό, κοινωνικό και οικολογικό σχέδιο ανάπτυξης. Το σχέδιο αυτό στηρίζεται στις τοπικές παραγωγικές δυνάμεις και τους πόρους κάθε περιοχής, επιδιώκει την ισορροπία και τη συνέργεια μεταξύ των τριών τομέων παραγωγής, διαφυλάσσει το περιβάλλον και επιτρέπει τη διανομή της παραγόμενης αξίας στο σύνολο του πληθυσμού. Για παράδειγμα, δεν χωροθετούμε ανεμογεννήτριες σε προστατευόμενες περιοχές και σε κλίμακα που επιβάλλουν τα επιχειρηματικά συμφέροντα, αντίθετα θα εκπονήσουμε ένα νέο χωροταξικό σχέδιο για τις ΑΠΕ και θα ενεργοποιήσουμε εγχώριες βιομηχανικές μονάδες - π.χ. τα ναυπηγεία Σκαραμαγκά - για την κατασκευή τους.
5. Βασική προϋπόθεση για να ασκηθεί μια πολιτική διεξόδου από την κρίση με οικολογική προσέγγιση είναι η κατάργηση ή αναθεώρηση των νόμων που ψηφίστηκαν από τις μνημονιακές κυβερνήσεις.
Ο ΣΥΡΙΖΑ υποστηρίζει την κατάργηση όλου του πλέγματος των καταστροφικών για το περιβάλλον νόμων αλλά και αυτών που εκποιούν τη δημόσια περιουσία και γενικότερα τη δημόσια γη. Ειδικότερα όσον αφορά τους νόμους που συνδέονται με το μνημόνιο :
- Κατάργηση του ν. 3986/2011 (εφαρμοστικός του μεσοπρόθεσμου προγράμματος) με τον οποίο ιδρύεται «ταμείο αξιοποίησης ιδιωτικής περιουσίας», μέσω του οποίου εκποιείται όλος ο πλούτος της χώρας : ΔΕΚΟ, ακίνητη περιουσία του δημοσίου, δικαιώματα εξόρυξης κ.α. Μαζί με την ιδιωτική εκποιείται και η δημόσια περιουσία του κράτους (αιγιαλός, δάση, αρχαιολογικοί χώροι, σπήλαια, περιοχές οικοανάπτυξης κ.α.), η οποία βάσει του Συντάγματος είναι αναπαλλοτρίωτη.
- Κατάργηση των πάσης φύσης νεοφιλελεύθερων ιδιωτικών εταιριών του δημοσίου οι οποίες εκποιούν δημόσια περιουσία (ΚΕΔ, ΕΤΑ Α.Ε. κ.α.) και της σχετικής νομοθεσίας.
- Αποκατάσταση των ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων του ελληνικού κράτους επί της ακίνητης και μη περιουσίας του. Τα ακίνητα που εμπίπτουν στη δημόσια κτήση αλλά και άλλες οικολογικά ευαίσθητες περιοχές περιέρχονται ιδιοκτησιακά στο ΥΠΕΚΑ
- Κατάργηση των διατάξεων του ν. 3986/2011 αλλά και του ν.3894/2010 (γνωστού ως fast track) που προβλέπουν την εκμετάλλευση της δημόσιας γης καθ’ υπέρβαση της περιβαλλοντικής, χωροταξικής και αρχαιολογικής νομοθεσίας.
- Κατάργηση των διατάξεων του ν. 3986/2011 με τις οποίες παραχωρούνται αιγιαλοί και παραλίες για προσχώσεις προς ανοικοδόμηση (τύπου Ντουμπάι).
- Κατάργηση της υφιστάμενης νομοθεσίας περί τουριστικών κατοικιών (νομοθεσία περί ΕΤΑ Α.Ε., Ειδικό Χωροταξικό για τον Τουρισμό επί υπουργίας Σουφλιά).

Με τη νομοθεσία αυτή κινδυνεύουν να εξαφανιστούν και τα τελευταία ίχνη του εναπομείναντος φυσικού και πολιτιστικού κεφαλαίου της χώρας και να μεταφερθεί στη χώρα μας το οικοδομικό πρότυπο της Ισπανίας (φούσκα ακινήτων), το οποίο και έχει καταρρεύσει.

- Κατάργηση της νομοθετικής ρύθμισης (ν.4062/2012) περί αξιοποίησης του πρώην αεροδρομίου Ελληνικού. Με τις ρυθμίσεις αυτές παραδίδεται στην άγρια ανάπτυξη έκταση 6.204 στρ. που περιλαμβάνει το πρώην αεροδρόμιο, όλη την παραλία Ελληνικού από τον Άλιμο έως τη Γλυφάδα αλλά και τον αιγιαλό και τον υποθαλάσσιο χώρο, καθώς προβλέπονται νέες εκτεταμένες προσχώσεις. Η έκταση αυτή παραχωρείται σε ελληνικά ή ξένα ιδιωτικά συμφέροντα προκειμένου να δομηθούν 3.760.000 τ.μ. κτηρίων, ύψους 16 μ. , στην παραλία., με χρήσεις τουριστικών εγκαταστάσεων, κτηρίων διασκέδασης, καζίνων, διοικητικών και εμπορικών κτηρίων, κατοικιών κ.λπ. Σε αντίθεση με αυτή την πολιτική, ο ΣΥΡΙΖΑ υποστηρίζει τη δημιουργία Μητροπολιτικού Πάρκου υψηλού πρασίνου, πολιτιστικών και αθλητικών δραστηριοτήτων.
- Κατάργηση των νομοθετικών ρυθμίσεων (ν.4014/2011) με τις οποίες ανατίθενται σε ιδιώτες η περιβαλλοντική αδειοδότηση (αξιολόγηση ΜΠΕ, έγκριση περιβαλλοντικών όρων) όπως και σε ιδιώτες ελεγκτές οι τακτικές περιβαλλοντικές επιθεωρήσεις.
- Κατάργηση των νομοθετικών ρυθμίσεων (ν. 4030/2011) με τις οποίες
α) παραχωρείται στον ιδιωτικό τομέα ο έλεγχος των αδειών δόμησης
β) παραδίδεται σε μεγάλους ενεργειακούς παίκτες, εγχώριους και ξένους, γη υψηλής παραγωγικότητας, θαλάσσια αιολικά πάρκα, λατομεία κ.α.
γ) επεκτείνεται η δυνατότητα δόμησης κτηρίων στις εκτός σχεδίου περιοχές
δ) επιτρέπεται η δόμηση αθλητικών και τουριστικών εγκαταστάσεων σε ποσοστό 20% σε δάση και δασικές εκτάσεις.
- Κατάργηση των ρυθμίσεων του ν.4042/2012 που εξαιρούν από την υποχρέωση περιβαλλοντικής αδειοδότησης (κατά τη βούληση του εκάστοτε υπουργού) έργα ανάκτησης ή διάθεσης αποβλήτων, άρα και εργοστάσια καύσης απορριμμάτων.
- Κατάργηση των αποσπασματικών διατάξεων του ν.4042/2012, αλλά και άλλων νόμων που αποδυναμώνουν το πλαίσιο δασοπροστασίας.
- Κατάργηση των διατάξεων του ν.4042/2012 που επιτρέπουν την εξαίρεση από την εισφορά σε γη, όσον αφορά τουριστικές εγκαταστάσεις.
6. Τα κινήματα για την οικολογία, το φυσικό και αστικό περιβάλλον έχουν θέσει, με ολοκληρωμένες προσεγγίσεις και σημαντικούς αγώνες, όλα τα μεγάλα θέματα που αποτελούν προγραμματικές προτεραιότητες του ΣΥΡΙΖΑ. Τα μέλη του ΣΥΡΙΖΑ μετέχουν σ’ αυτές τις υποδειγματικές συλλογικότητες, που εγκατέστησαν την οικολογική προβληματική στην ελληνική κοινωνία, ανέτρεψαν αρνητικές πολιτικές και κατέκτησαν οικολογικές θέσεις στη σύγκρουση με την εξουσία.
Θα βαδίσουμε σταθερά μαζί με τα κινήματα για το περιβάλλον και την οικολογία και θα συνεχίσουμε να δίνουμε από κοινού τη μάχη απέναντι στα κυρίαρχα οικονομικά και κοινωνικά συμφέροντα, για τη θεμελίωση του περιβαλλοντικού δικαίου, την ανατροπή του σημερινού παραγωγικού - καταναλωτικού προτύπου και την ισόρροπη, συμβατή με το περιβάλλον ανάπτυξη υπέρ της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας.
7. Αναφέρουμε επιγραμματικά τις θέσεις μας σε μεγάλες θεματικές ενότητες που συνιστούν τα προγραμματικά θεμέλια του ΣΥΡΙΖΑ.
7.1 Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας
Η ενέργεια είναι κοινό (δημόσιο) αγαθό
Κεντρικός στόχος της ενεργειακής πολιτικής είναι η εξοικονόμηση ενέργειας και η αύξηση της ενεργειακής απόδοσης, σε όλους τους τομείς - βιομηχανία, γεωργία, κτηριακός τομέας, μεταφορές, συγκοινωνίες κ.λπ., με αποτέλεσμα την αύξηση της εγχώριας οικονομικής δραστηριότητας (μετατροπές και συντηρήσεις σε υφιστάμενα κτήρια, βιοκλιματικές αναπλάσεις σε δημόσιους χώρους, ηλιακοί συλλέκτες, διαλογή στην πηγή κ.λπ.), των θέσεων εργασίας και την ελαχιστοποίηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Ενδεικτικά αναφέρουμε τα παρακάτω μέτρα :
Πρόγραμμα εξοικονόμησης σε όλα τα δημόσια κτήρια με αξιοποίηση πόρων του ΕΣΠΑ, πολιτική κινήτρων για τους ιδιώτες, αντικινήτρων για τους μεγάλους καταναλωτές, εξοικονόμηση από τον φωτισμό δρόμων και δημόσιων χώρων, πριμοδότηση πυκνών δικτύων μαζικών μέσων μεταφοράς - ιδιαίτερα αυτών σταθερής τροχιάς- προώθηση μέσων εξοικονόμησης καυσίμων, άμεση εφαρμογή συστημάτων ανακύκλωσης, ευρύτατο πρόγραμμα ενημέρωσης και περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, κυρίως μέσω των σχολείων, των ΑΕΙ, της αυτοδιοίκησης και των ΜΜΕ.
Πέραν των παραπάνω, ο ΣΥΡΙΖΑ δεσμεύεται να εκπονήσει ένα μακροχρόνιο πρόγραμμα ενεργειακού σχεδιασμού για τη μείωση της παραγωγής από ορυκτά καύσιμα και των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, καθώς και για τη διείσδυση των ΑΠΕ, με στόχο τη ριζική διαφοροποίηση του ενεργειακού μοντέλου. Στο πλαίσιο αυτό δεν επιλέγεται το μοντέλο κάθετης συσσώρευσης μεγάλων εγκαταστάσεων ΑΠΕ και μακρών δικτύων μεταφοράς ενέργειας, με βάση το πρότυπο της μεγάλης ενεργειακής βιομηχανίας. Αντίθετα προκρίνεται ένα πρότυπο ενεργειακής αυτάρκειας, ασφάλειας και αποκεντρωμένης διαχείρισης:
Θεσμοθετούνται κανόνες χωροθέτησης των ΑΠΕ με προτεραιότητα τον δομημένο χώρο (οικισμοί, ΒΙΠΕ, κτήρια, αστικό περιβάλλον) και με σεβασμό στη φέρουσα ικανότητα των οικοσυστημάτων, τη διαφύλαξη πολύτιμων φυσικών πόρων, όπως το νερό, τα δάση, η βιοποικιλότητα, η γόνιμη γη και το τοπίο.
Για την ισόρροπη και βιώσιμη αξιοποίηση των ΑΠΕ θα ληφθούν μέτρα όπως :
 επιδότηση της μαζικής εγκατάστασης μικρής κλίμακας ΑΠΕ, από αυτοπαραγωγούς (οικιακοί καταναλωτές, γεωργοί, κτηνοτρόφοι, βιοτεχνίες, βιομηχανίες), συνεταιρισμούς, τοπικά συμβούλια και δήμους, με σκοπό την κάλυψη τοπικών αναγκών. Ενδεικτικά αναφέρουμε : εφαρμογές γεωθερμίας στα κτήρια, εγκατάσταση φωτοβολταϊκών στις στέγες υφιστάμενων δημόσιων και ιδιωτικών κτιρίων, μικρές Α/Γ, ενεργειακή αξιοποίηση βιοαερίου από καθαρή βιομάζα.
 επιδότηση της τοπικής αυτοδιοίκησης για τη δημιουργία μονάδων βιοαέριου, που θα προέρχεται από συστήματα διαλογής στην πηγή των οργανικών οικιακών καταλοίπων, των υπολειμμάτων κήπου και των αγροτοκτηνοτροφικών υπολειμμάτων με αξιοποίηση πόρων του ΕΣΠΑ.
 ακύρωση όλων των επεμβάσεων σε δάση, προστατευόμενες περιοχές.
 ορισμός αντιτίμου για την κατάληψη δημόσιων εκτάσεων και εκμετάλλευσης πόρων (νερού, αιολικού δυναμικού, γης) από υφιστάμενες εγκαταστάσεις ΑΠΕ, για την αποκατάσταση των κοινωνικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
 σταδιακή μείωση του ειδικού τιμολογίου αγοράς ρεύματος από ιδιωτικές εγκαταστάσεις ΑΠΕ με ειδική πρόβλεψη για τους μικρούς παραγωγούς.
 έρευνα και ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών ΑΠΕ, τεχνολογιών και συστημάτων τοπικής αποθήκευσης της ενέργειας που παράγεται από ηλιακά και αιολικά συστήματα.
 ακύρωση του προγράμματος Ηelios που αποτελεί μια επιλογή με υψηλή οικονομική και τεχνική επισφάλεια, με δέσμευση ως και 200 χιλ. στρμ γης.
 ανάπτυξη εγχώριας βιομηχανίας παραγωγής συστημάτων ΑΠΕ που σήμερα είναι σχεδόν εξ’ ολοκλήρου εισαγόμενα.
Στο πλαίσιο των θέσεών μας για μια βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη είμαστε αντίθετοι στα μεγάλα υδροηλεκτρικά έργα.
Είναι προφανές από όλα τα προηγούμενα ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είναι ριζικά αντίθετος στην πυρηνική ενέργεια και θα εργαστεί διεθνώς για να σταματήσει η χρήση της.
7.2 Εξορύξεις ορυκτών και μεταλλευμάτων
Η εξόρυξη ορυκτών και μεταλλευμάτων αποτέλεσε τα τελευταία χρόνια παράδειγμα προς αποφυγήν περιβαλλοντικής λεηλασίας, οικονομικού μαρασμού των τοπικών κοινωνιών και εκχώρησης δημόσιου πλούτου σε μεγαλοεπιχειρηματίες. Χαρακτηριστικές περιπτώσεις είναι η Οίτη (βωξίτης) και η Β.Α. Χαλκιδική (χρυσός), όπου ισχυρά τοπικά κινήματα ανέδειξαν όλες τις διαστάσεις αυτών των παρεμβάσεων, οι οποίες ονομάστηκαν κατ’ ευφημισμόν αναπτυξιακές. Οι εξορύξεις προκαλούν τεράστιες καταστροφές, λόγω μεγέθους και τεχνικών, στο περιβάλλον (δάση, δασικές εκτάσεις, προστατευμένες περιοχές, μόλυνση εδάφους, αέρα, νερών), είναι επικίνδυνες για τη δημόσια υγεία και ανταγωνιστικές με δραστηριότητες όπως η γεωργία, η αλιεία, ο τουρισμός και άλλες που συγκροτούν ένα βιώσιμο, αναπτυξιακό πρότυπο για το σύνολο της τοπικής κοινωνίας. Οι θέσεις εργασίας είναι ελάχιστες και οι εξορύξεις αφήνουν, όπου γίνονται, κρανίου τόπους.
Ο ΣΥΡΙΖΑ δεσμεύεται να υλοποιήσει τις θέσεις που μέχρι σήμερα έχει υποστηρίξει απέναντι στα τοπικά κινήματα για τις συγκεκριμένες δραστηριότητες. Γενικότερα, επειδή στην Ελλάδα υπάρχουν πολλά και ποικίλα κοιτάσματα (και εμφανίσεις) ορυκτών, μεταλλευμάτων και ενεργειακών πεδίων, ο ΣΥΡΙΖΑ θα θέσει ένα πλαίσιο για τον ορισμό των περιπτώσεων που επιτρέπονται εξορύξεις και των προϋποθέσεων που αυτές πρέπει να πληρούν ώστε να προστατεύονται οι φυσικοί πόροι και η ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών
Όσον αφορά τους υδρογονάνθρακες, που προβάλλονται από διάφορους κύκλους ως άμεση λύση για την έξοδο της χώρας από την κρίση, σχετικές επιλογές μπορεί να συζητηθούν μόνο εφ’ όσον εκπονηθεί συνολικό σχέδιο ερευνών (σεισμικές έρευνες, γεωτρήσεις, κ.λπ.) και οι αναγκαίες μελέτες που θα πρέπει να αξιολογηθούν κατάλληλα.
Η όποια αξιοποίηση των κοιτασμάτων, εφ’ όσον υπάρχουν, προϋποθέτει εκπόνηση εθνικού σχεδίου με συνεκτίμηση όλων των παραμέτρων : οικονομικών, γεωπολιτικών, ενεργειακών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών. Η διερεύνηση του θέματος είναι αντικείμενο του δημοσίου και δημόσιων επιστημονικών φορέων, με κοινωνικό έλεγχο και πλήρη διαφάνεια των αποτελεσμάτων.
7.3 Διαχείριση Απορριμμάτων
Το σημερινό αδιέξοδο στη διαχείριση των απορριμμάτων είναι αποτέλεσμα της υποβάθμισης ή ανυπαρξίας πολιτικών πρόληψης, μείωσης του όγκου τους και ανακύκλωσης, η οποία κυμαίνεται σε ποσοστό κάτω του 10% συνολικά στη χώρα μας. Η ανακύκλωση αστικών στερεών αποβλήτων, η οποία εφαρμόζεται σήμερα σε ποσοστό μέχρι και 85-90% σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις, αποτελεί τη μόνη ενδεδειγμένη λύση που είναι περιβαλλοντικά φιλική, ασφαλής από κινδύνους ατυχημάτων, κοινωνικά επωφελής, χαμηλού κόστους και, ταυτόχρονα, ενδεικτική του πολιτισμού μιας κοινωνίας, ιδιαίτερα σε εποχή οικολογικής και οικονομικής κρίσης.
Ο ΣΥΡΙΖΑ απορρίπτει την ιδιωτικοποίηση της διαχείρισης των απορριμμάτων και τη λογική μιας τεχνικής αντιμετώπισης του θέματος. Ειδικότερα απορρίπτουμε την καύση, είτε με τη μορφή της απευθείας καύσης σύμμεικτων απορριμμάτων, είτε με τη μορφή της καύσης δευτερογενών καυσίμων (RDF - SRF), μετά από μηχανική - βιολογική επεξεργασία (π.χ. βιοξήρανση).
Η ιδιωτικοποίηση της διαχείρισης επιβάλλει την παραγωγή μεγάλου όγκου απορριμμάτων, είναι αντίθετη στην ανακύκλωση, επιβλαβής για το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία και έχει υψηλό οικονομικό κόστος (υπολογίζεται πενταπλάσιο του σημερινού) για τους πολίτες.
Ο ΣΥΡΙΖΑ υποστηρίζει Αποκεντρωμένες Υπηρεσίες Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Απορριμμάτων και σχεδιασμό όλης της διαδικασίας από τα αιρετά περιφερειακά όργανα, για τις υποδομές και τις λειτουργίες σε επίπεδο περιφέρειας, και από τους δήμους για τις αντίστοιχες δημοτικές υποδομές και λειτουργίες.

Στο πλαίσιο αυτό είναι αναγκαία η αναθεώρηση του περιφερειακού σχεδιασμού και η ανακοπή της δημοπράτησης με ΣΔΙΤ έργων – όπως οι 4 μονάδες επεξεργασίας στην Αττική – που δεν είναι συμβατά με τη στρατηγική επιλογή της ανακύκλωσης.
Η αυτοδιοίκηση θα ενισχυθεί, με όλες τις απαραίτητες, χαμηλού κόστους και μεγάλης απόδοσης υποδομές, ώστε να προχωρήσει σε ολοκληρωμένες διαδικασίες ανακύκλωσης με τη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών, των εκπαιδευτικών φορέων και των κινημάτων που εφαρμόζουν έμπρακτα τις παραπάνω αρχές και συμβάλλουν στην αντίστοιχη αγωγή του πολίτη.
7.4 Χωροταξικός και πολεοδομικός σχεδιασμός
Νέος Οικοδομικός Κανονισμός
Η παραγωγική, οικονομική και κοινωνική ανασυγκρότηση της χώρας δεν νοείται ανεξάρτητα από τη γεωγραφία των τόπων στους οποίους εγγράφεται, και αναπτύσσεται στο πλαίσιο ρύθμισης του χώρου σε πολλαπλά επίπεδα.
Η γενικευμένη απορρύθμιση ή ρύθμιση του χώρου ώστε να διασφαλίζεται ελευθερία κινήσεων στο μεγάλο κεφάλαιο, αποτέλεσε βασική συνιστώσα της μνημονιακής πολιτικής, παραβιάζοντας τις βασικές αρχές της ισόρροπης ανάπτυξης και της περιβαλλοντικής προστασίας. Αποτυπώθηκε σε νόμους, που ήδη αναφέραμε, και σε άλλους με ειδικότερο περιεχόμενο.
Το Γενικό Χωροταξικό Σχέδιο επί υπουργίας Σουφλιά εκφράζει και θεσμοθετεί τις δομικές οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές παθογένειες του ελληνικού προτύπου ανάπτυξης, τον υπερσυγκεντρωτισμό της περιφέρειας Αττικής και την ανισομέρεια των παραγωγικών τομέων. Ενισχύει την πολιτική των μεγάλων οδικών αξόνων – μεγάλων έργων και τον τουρισμό των ξενοδοχειακών μονάδων χιλιάδων κλινών, με καταστροφικές συνέπειες για το περιβάλλον και τις τοπικές κοινωνίες.
Ο ΣΥΡΙΖΑ θα καταργήσει το νόμο του Γενικού Χωροταξικού Σχεδίου και τους νόμους που αφορούν στα Ειδικά Χωροταξικά για τον Τουρισμό, τις ΑΠΕ και τη Βιομηχανία. Θα ενισχύσει τις καθ’ ύλην αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΕΚΑ, των περιφερειών και των δήμων, ώστε να θέσουν σε εφαρμογή, να αναθεωρήσουν ή να προχωρήσουν σε εκπόνηση νέων σχεδίων ρύθμισης του χώρου στα διάφορα επίπεδα, στο πλαίσιο διεξόδου από την κρίση με παραγωγική και κοινωνική ανασυγκρότηση.
Ο ΣΥΡΙΖΑ θα καταργήσει τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό, ο οποίος προωθεί επιλογές «εκκαθαρίσεων» του υπάρχοντος οικιστικού αποθέματος, δηλαδή σπατάλη πόρων, αντί εκτεταμένων αναπλάσεων με ενεργοποίηση ανενεργών ιστορικών και σύγχρονων κτηρίων, που αναβαθμίζουν περιβαλλοντικά και από πλευράς κοινωνικών υποδομών τον αστικό χώρο. Η ανέγερση κτηρίων – ουρανοξυστών συνιστά αλλαγή παραδείγματος όσον αφορά την πολυλειτουργική ταυτότητα του αστικού ιστού και τη χωρική συνοχή των ελληνικών πόλεων. Ενισχύει τις μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες και τα ολιγοπωλιακά σχήματα σε βάρος ενός πλήθους επαγγελμάτων, αυτοαπασχολούμενων και μικρών επιχειρήσεων, που εργάζονται στον τομέα της οικοδομής και των έργων και μαστίζονται σήμερα από την ανεργία και την υποαπασχόληση. Ο Νέος Οικοδομικός Κανονισμός είναι ταυτόχρονα επιβλαβής για το περιβάλλον και ταξικός, καθώς πριμοδοτεί με συντελεστή δόμησης δυσανάλογα περισσότερο τις μεγάλες ιδιοκτησίες, φωτογραφίζοντας τις εταιρείες real – estate.
7.5 Δάση
Οι αλλεπάλληλες προσπάθειες των κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ και ΝΔ για συνταγματική αναθεώρηση του άρθρου 24 και οι συνεχείς αλλαγές της δασικής νομοθεσίας αποσταθεροποιούν και κάνουν δυσμενέστερο το θεσμικό πλαίσιο προστασίας των δασών και των δασικών εκτάσεων.
Ο ΣΥΡΙΖΑ δεσμεύεται να προχωρήσει σε ορισμό του δάσους και σαφές νομοθετικό πλαίσιο, που θα εγγυώνται την προστασία του. Βασικός φορέας δασικής πολιτικής είναι η Δασική Υπηρεσία - στην αρμοδιότητα της οποίας ανήκουν η ανάπτυξη, η διαχείριση και η προστασία του δάσους - με θεσμικά κατοχυρωμένη τη συμμετοχή της αυτοδιοίκησης και των τοπικών κοινωνιών.
Μεγάλες απειλές για τα δάση αποτελούν οι πυρκαγιές και η ερημοποίηση (10-15%), που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή. Το δάσος είναι κοινό (δημόσιο) αγαθό, με ύψιστη οικολογική αξία, φορέας ανάσχεσης της κλιματικής αλλαγής και ταυτόχρονα αναπτυξιακός πόρος για τις τοπικές κοινωνίες, μέσα σε πλαίσια διαχείρισης συμβατά με την προστασία του (οικοτουρισμός, υλοτομία, κ.λπ.).
Ο ΣΥΡΙΖΑ δεσμεύεται να προχωρήσει στην ψήφιση των δασικών χαρτών που λιμνάζουν και να τους ολοκληρώσει στο σύνολο της χώρας, με φορέα τη δασική υπηρεσία, η οποία θα ενισχυθεί με προσωπικό, μέσα και τεχνολογία, προκειμένου να προστατεύει τα δάση από εμπρησμούς και καταπατήσεις. Για την πρόληψη και καταστολή των πυρκαγιών είναι αναγκαία η συνεργασία δασικής υπηρεσίας, πυροσβεστικής και τοπικής αυτοδιοίκησης.
7.6 Έργα κοινωνικών, πολιτιστικών υποδομών και περιβαλλοντικής αναβάθμισης
Πρόκειται για έργα που υποστηρίζουν το κοινωνικό κράτος μικρής κυρίως κλίμακας (βρεφονηπιακοί σταθμοί, αποκαταστάσεις μνημείων, κ.λπ.), για αστικές αναπλάσεις που αναβαθμίζουν ποιοτικά και περιβαλλοντικά το οικιστικό περιβάλλον, για έργα συναφή με τον πολιτισμό (π.χ. μουσεία, μεγάλα αρχαιολογικά πάρκα) αλλά και για μεγάλα έργα, όπως σιδηροδρομικό δίκτυο, δηλαδή για έργα με άμεσο κοινωνικό όφελος και θέσεις εργασίας κατά την κατασκευή και λειτουργία τους.
Φορείς σχεδιασμού μπορεί να είναι οι δήμοι, οι περιφέρειες και το δημόσιο και να υλοποιούνται με αυτεπιστασία ή από μικρές/μεσαίες τεχνικές επιχειρήσεις.
Τα έργα αυτά χρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκά προγράμματα (ΕΣΠΑ, JESSICA). Για παράδειγμα στο ΕΣΠΑ που αφορά μόνο σε έργα της Αττικής, οι πόροι είναι 2.868.000 € και με την εθνική συμμετοχή, η οποία διευκολύνεται πολύ, φτάνουν περίπου τα 4 δις. Όμως, η εμπλοκή του τραπεζικού τομέα, μέσω εγγυητικών επιστολών ή/και δανείων σε μικρές επιχειρήσεις, έχει μέχρι σήμερα αρνητικά αποτελέσματα, καθώς οι τράπεζες ενδιαφέρονται μόνο για μεγάλες επιχειρήσεις και δεν τίθεται κανένα κοινωνικό κριτήριο (π.χ. θέσεις εργασίας) στη στήριξη μιας επένδυσης. Με την ίδια λογική λειτουργεί και το ΕΤΕΑΝ. Επομένως ο ΣΥΡΙΖΑ θα προχωρήσει σε ριζική αλλαγή του επενδυτικού νόμου Χρυσοχοϊδη και αντιγραφειοκρατική προσέγγιση των διαδικασιών έγκρισης των δημόσιων έργων, καθώς ο σημερινός ν. 33168/2006 για τα δημόσια έργα είναι δυσλειτουργικός. Τα έργα του προγράμματος JESSICA, στα οποία περιλαμβάνονται αστικές αναπλάσεις μεγάλης κλίμακας - θα μπορούσε να ενταχθεί το Μητροπολιτικό Πάρκο Ελληνικού – λιμνάζουν, πάλι εξαιτίας του τραπεζικού τομέα ( Εθνική Τράπεζα) και της απουσίας προκηρύξεων.
Ο ΣΥΡΙΖΑ, μέσω του ελέγχου του τραπεζικού συστήματος, θα ενεργοποιήσει όλα τα κοινοτικά προγράμματα με αντικείμενο την παραγωγή έργων αναγκαίων κοινωνικά που ενισχύουν την απασχόληση.
7.7 Το νερό ως κοινό (δημόσιο) αγαθό
Υπό διαμόρφωση

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου