Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Δευτέρα, 4 Ιουνίου 2012

ΤΟ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ

ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ


Το πρόγραμμα συντάχθηκε συλλογικά και είναι προϊόν μακρόχρονης εμπλοκής των μελών του ΣΥΡΙΖΑ σε κοινωνικά κινήματα και στην παραγωγή σχετικών επιστημονικών μελετών.


1. Η οικολογική θεώρηση της κοινωνικής παραγωγής και της αναπτυξιακής διαδικασίας, σύμφωνα με μια στρατηγική συμβιωτικής προσέγγισης του ανθρώπου με τη φύση και τα άλλα έμβια όντα, αποτελεί υπερκείμενο πρόταγμα της πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ.
2. Η ανάσχεση της κλιματικής αλλαγής πρέπει να συνιστά κριτήριο κάθε ανθρώπινης δραστηριότητας. Η εφαρμογή της διεθνούς συμφωνίας για το κλίμα στην Ελλάδα είναι προτεραιότητα της πολιτικής μας.
3. Οι διεθνείς δυνάμεις του κεφαλαίου και της αγοράς, λεηλατώντας τους φυσικούς πόρους και το περιβάλλον, καταστρέφουν τις προϋποθέσεις επιβίωσης εκατομμυρίων ανθρώπων και τον ίδιο τον πλανήτη. Από την προηγούμενη εποχή της αναιμικής περιβαλλοντικής προστασίας στην Ελλάδα, οδηγούμαστε, με τα μνημόνια, τους εφαρμοστικούς νόμους και τις πραξικοπηματικές ενέργειες των κυβερνήσεων Παπανδρέου και Παπαδήμου, σε δραματική περιβαλλοντική καταστροφή, εκποίηση της δημόσιας περιουσίας και ιδιωτικοποίηση βασικών κοινών αγαθών όπως το νερό και η ενέργεια.
4. Το κυρίαρχο πρότυπο παραγωγής και κατανάλωσης, σε συνθήκες ακραίου νεοφιλελευθερισμού, αδυνατεί να καλύψει βασικές ανάγκες της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας και χρειάζεται ν’ αλλάξει ριζικά.
Οι συντηρητικές δυνάμεις και οι επιχειρηματικοί όμιλοι υπόσχονται επενδύσεις και ανάπτυξη πάνω στα ερείπια της κοινωνίας και της φύσης. Απέναντι στην ανάπτυξη που βασίζεται στη λεηλασία του περιβάλλοντος και της ανθρώπινης εργασίας, που οδηγεί ταυτόχρονα σε περιβαλλοντική καταστροφή και σε μισθούς πείνας - κατάργηση εργασιακών και κοινωνικών δικαιωμάτων, ο ΣΥΡΙΖΑ αντιπαραθέτει ένα ριζικά διαφορετικό παραγωγικό, κοινωνικό και οικολογικό σχέδιο ανάπτυξης. Το σχέδιο αυτό στηρίζεται στις τοπικές παραγωγικές δυνάμεις και τους πόρους κάθε περιοχής, επιδιώκει την ισορροπία και τη συνέργεια μεταξύ των τριών τομέων παραγωγής, διαφυλάσσει το περιβάλλον και επιτρέπει τη διανομή της παραγόμενης αξίας στο σύνολο του πληθυσμού. Για παράδειγμα, δεν χωροθετούμε ανεμογεννήτριες σε προστατευόμενες περιοχές και σε κλίμακα που επιβάλλουν τα επιχειρηματικά συμφέροντα, αντίθετα θα εκπονήσουμε ένα νέο χωροταξικό σχέδιο για τις ΑΠΕ και θα ενεργοποιήσουμε εγχώριες βιομηχανικές μονάδες - π.χ. τα ναυπηγεία Σκαραμαγκά - για την κατασκευή τους.
5. Βασική προϋπόθεση για να ασκηθεί μια πολιτική διεξόδου από την κρίση με οικολογική προσέγγιση είναι η κατάργηση ή αναθεώρηση των νόμων που ψηφίστηκαν από τις μνημονιακές κυβερνήσεις.
Ο ΣΥΡΙΖΑ υποστηρίζει την κατάργηση όλου του πλέγματος των καταστροφικών για το περιβάλλον νόμων αλλά και αυτών που εκποιούν τη δημόσια περιουσία και γενικότερα τη δημόσια γη. Ειδικότερα όσον αφορά τους νόμους που συνδέονται με το μνημόνιο :
- Κατάργηση του ν. 3986/2011 (εφαρμοστικός του μεσοπρόθεσμου προγράμματος) με τον οποίο ιδρύεται «ταμείο αξιοποίησης ιδιωτικής περιουσίας», μέσω του οποίου εκποιείται όλος ο πλούτος της χώρας : ΔΕΚΟ, ακίνητη περιουσία του δημοσίου, δικαιώματα εξόρυξης κ.α. Μαζί με την ιδιωτική εκποιείται και η δημόσια περιουσία του κράτους (αιγιαλός, δάση, αρχαιολογικοί χώροι, σπήλαια, περιοχές οικοανάπτυξης κ.α.), η οποία βάσει του Συντάγματος είναι αναπαλλοτρίωτη.
- Κατάργηση των πάσης φύσης νεοφιλελεύθερων ιδιωτικών εταιριών του δημοσίου οι οποίες εκποιούν δημόσια περιουσία (ΚΕΔ, ΕΤΑ Α.Ε. κ.α.) και της σχετικής νομοθεσίας.
- Αποκατάσταση των ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων του ελληνικού κράτους επί της ακίνητης και μη περιουσίας του. Τα ακίνητα που εμπίπτουν στη δημόσια κτήση αλλά και άλλες οικολογικά ευαίσθητες περιοχές περιέρχονται ιδιοκτησιακά στο ΥΠΕΚΑ
- Κατάργηση των διατάξεων του ν. 3986/2011 αλλά και του ν.3894/2010 (γνωστού ως fast track) που προβλέπουν την εκμετάλλευση της δημόσιας γης καθ’ υπέρβαση της περιβαλλοντικής, χωροταξικής και αρχαιολογικής νομοθεσίας.
- Κατάργηση των διατάξεων του ν. 3986/2011 με τις οποίες παραχωρούνται αιγιαλοί και παραλίες για προσχώσεις προς ανοικοδόμηση (τύπου Ντουμπάι).
- Κατάργηση της υφιστάμενης νομοθεσίας περί τουριστικών κατοικιών (νομοθεσία περί ΕΤΑ Α.Ε., Ειδικό Χωροταξικό για τον Τουρισμό επί υπουργίας Σουφλιά).

Με τη νομοθεσία αυτή κινδυνεύουν να εξαφανιστούν και τα τελευταία ίχνη του εναπομείναντος φυσικού και πολιτιστικού κεφαλαίου της χώρας και να μεταφερθεί στη χώρα μας το οικοδομικό πρότυπο της Ισπανίας (φούσκα ακινήτων), το οποίο και έχει καταρρεύσει.

- Κατάργηση της νομοθετικής ρύθμισης (ν.4062/2012) περί αξιοποίησης του πρώην αεροδρομίου Ελληνικού. Με τις ρυθμίσεις αυτές παραδίδεται στην άγρια ανάπτυξη έκταση 6.204 στρ. που περιλαμβάνει το πρώην αεροδρόμιο, όλη την παραλία Ελληνικού από τον Άλιμο έως τη Γλυφάδα αλλά και τον αιγιαλό και τον υποθαλάσσιο χώρο, καθώς προβλέπονται νέες εκτεταμένες προσχώσεις. Η έκταση αυτή παραχωρείται σε ελληνικά ή ξένα ιδιωτικά συμφέροντα προκειμένου να δομηθούν 3.760.000 τ.μ. κτηρίων, ύψους 16 μ. , στην παραλία., με χρήσεις τουριστικών εγκαταστάσεων, κτηρίων διασκέδασης, καζίνων, διοικητικών και εμπορικών κτηρίων, κατοικιών κ.λπ. Σε αντίθεση με αυτή την πολιτική, ο ΣΥΡΙΖΑ υποστηρίζει τη δημιουργία Μητροπολιτικού Πάρκου υψηλού πρασίνου, πολιτιστικών και αθλητικών δραστηριοτήτων.
- Κατάργηση των νομοθετικών ρυθμίσεων (ν.4014/2011) με τις οποίες ανατίθενται σε ιδιώτες η περιβαλλοντική αδειοδότηση (αξιολόγηση ΜΠΕ, έγκριση περιβαλλοντικών όρων) όπως και σε ιδιώτες ελεγκτές οι τακτικές περιβαλλοντικές επιθεωρήσεις.
- Κατάργηση των νομοθετικών ρυθμίσεων (ν. 4030/2011) με τις οποίες
α) παραχωρείται στον ιδιωτικό τομέα ο έλεγχος των αδειών δόμησης
β) παραδίδεται σε μεγάλους ενεργειακούς παίκτες, εγχώριους και ξένους, γη υψηλής παραγωγικότητας, θαλάσσια αιολικά πάρκα, λατομεία κ.α.
γ) επεκτείνεται η δυνατότητα δόμησης κτηρίων στις εκτός σχεδίου περιοχές
δ) επιτρέπεται η δόμηση αθλητικών και τουριστικών εγκαταστάσεων σε ποσοστό 20% σε δάση και δασικές εκτάσεις.
- Κατάργηση των ρυθμίσεων του ν.4042/2012 που εξαιρούν από την υποχρέωση περιβαλλοντικής αδειοδότησης (κατά τη βούληση του εκάστοτε υπουργού) έργα ανάκτησης ή διάθεσης αποβλήτων, άρα και εργοστάσια καύσης απορριμμάτων.
- Κατάργηση των αποσπασματικών διατάξεων του ν.4042/2012, αλλά και άλλων νόμων που αποδυναμώνουν το πλαίσιο δασοπροστασίας.
- Κατάργηση των διατάξεων του ν.4042/2012 που επιτρέπουν την εξαίρεση από την εισφορά σε γη, όσον αφορά τουριστικές εγκαταστάσεις.
6. Τα κινήματα για την οικολογία, το φυσικό και αστικό περιβάλλον έχουν θέσει, με ολοκληρωμένες προσεγγίσεις και σημαντικούς αγώνες, όλα τα μεγάλα θέματα που αποτελούν προγραμματικές προτεραιότητες του ΣΥΡΙΖΑ. Τα μέλη του ΣΥΡΙΖΑ μετέχουν σ’ αυτές τις υποδειγματικές συλλογικότητες, που εγκατέστησαν την οικολογική προβληματική στην ελληνική κοινωνία, ανέτρεψαν αρνητικές πολιτικές και κατέκτησαν οικολογικές θέσεις στη σύγκρουση με την εξουσία.
Θα βαδίσουμε σταθερά μαζί με τα κινήματα για το περιβάλλον και την οικολογία και θα συνεχίσουμε να δίνουμε από κοινού τη μάχη απέναντι στα κυρίαρχα οικονομικά και κοινωνικά συμφέροντα, για τη θεμελίωση του περιβαλλοντικού δικαίου, την ανατροπή του σημερινού παραγωγικού - καταναλωτικού προτύπου και την ισόρροπη, συμβατή με το περιβάλλον ανάπτυξη υπέρ της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας.
7. Αναφέρουμε επιγραμματικά τις θέσεις μας σε μεγάλες θεματικές ενότητες που συνιστούν τα προγραμματικά θεμέλια του ΣΥΡΙΖΑ.
7.1 Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας
Η ενέργεια είναι κοινό (δημόσιο) αγαθό
Κεντρικός στόχος της ενεργειακής πολιτικής είναι η εξοικονόμηση ενέργειας και η αύξηση της ενεργειακής απόδοσης, σε όλους τους τομείς - βιομηχανία, γεωργία, κτηριακός τομέας, μεταφορές, συγκοινωνίες κ.λπ., με αποτέλεσμα την αύξηση της εγχώριας οικονομικής δραστηριότητας (μετατροπές και συντηρήσεις σε υφιστάμενα κτήρια, βιοκλιματικές αναπλάσεις σε δημόσιους χώρους, ηλιακοί συλλέκτες, διαλογή στην πηγή κ.λπ.), των θέσεων εργασίας και την ελαχιστοποίηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Ενδεικτικά αναφέρουμε τα παρακάτω μέτρα :
Πρόγραμμα εξοικονόμησης σε όλα τα δημόσια κτήρια με αξιοποίηση πόρων του ΕΣΠΑ, πολιτική κινήτρων για τους ιδιώτες, αντικινήτρων για τους μεγάλους καταναλωτές, εξοικονόμηση από τον φωτισμό δρόμων και δημόσιων χώρων, πριμοδότηση πυκνών δικτύων μαζικών μέσων μεταφοράς - ιδιαίτερα αυτών σταθερής τροχιάς- προώθηση μέσων εξοικονόμησης καυσίμων, άμεση εφαρμογή συστημάτων ανακύκλωσης, ευρύτατο πρόγραμμα ενημέρωσης και περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, κυρίως μέσω των σχολείων, των ΑΕΙ, της αυτοδιοίκησης και των ΜΜΕ.
Πέραν των παραπάνω, ο ΣΥΡΙΖΑ δεσμεύεται να εκπονήσει ένα μακροχρόνιο πρόγραμμα ενεργειακού σχεδιασμού για τη μείωση της παραγωγής από ορυκτά καύσιμα και των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, καθώς και για τη διείσδυση των ΑΠΕ, με στόχο τη ριζική διαφοροποίηση του ενεργειακού μοντέλου. Στο πλαίσιο αυτό δεν επιλέγεται το μοντέλο κάθετης συσσώρευσης μεγάλων εγκαταστάσεων ΑΠΕ και μακρών δικτύων μεταφοράς ενέργειας, με βάση το πρότυπο της μεγάλης ενεργειακής βιομηχανίας. Αντίθετα προκρίνεται ένα πρότυπο ενεργειακής αυτάρκειας, ασφάλειας και αποκεντρωμένης διαχείρισης:
Θεσμοθετούνται κανόνες χωροθέτησης των ΑΠΕ με προτεραιότητα τον δομημένο χώρο (οικισμοί, ΒΙΠΕ, κτήρια, αστικό περιβάλλον) και με σεβασμό στη φέρουσα ικανότητα των οικοσυστημάτων, τη διαφύλαξη πολύτιμων φυσικών πόρων, όπως το νερό, τα δάση, η βιοποικιλότητα, η γόνιμη γη και το τοπίο.
Για την ισόρροπη και βιώσιμη αξιοποίηση των ΑΠΕ θα ληφθούν μέτρα όπως :
 επιδότηση της μαζικής εγκατάστασης μικρής κλίμακας ΑΠΕ, από αυτοπαραγωγούς (οικιακοί καταναλωτές, γεωργοί, κτηνοτρόφοι, βιοτεχνίες, βιομηχανίες), συνεταιρισμούς, τοπικά συμβούλια και δήμους, με σκοπό την κάλυψη τοπικών αναγκών. Ενδεικτικά αναφέρουμε : εφαρμογές γεωθερμίας στα κτήρια, εγκατάσταση φωτοβολταϊκών στις στέγες υφιστάμενων δημόσιων και ιδιωτικών κτιρίων, μικρές Α/Γ, ενεργειακή αξιοποίηση βιοαερίου από καθαρή βιομάζα.
 επιδότηση της τοπικής αυτοδιοίκησης για τη δημιουργία μονάδων βιοαέριου, που θα προέρχεται από συστήματα διαλογής στην πηγή των οργανικών οικιακών καταλοίπων, των υπολειμμάτων κήπου και των αγροτοκτηνοτροφικών υπολειμμάτων με αξιοποίηση πόρων του ΕΣΠΑ.
 ακύρωση όλων των επεμβάσεων σε δάση, προστατευόμενες περιοχές.
 ορισμός αντιτίμου για την κατάληψη δημόσιων εκτάσεων και εκμετάλλευσης πόρων (νερού, αιολικού δυναμικού, γης) από υφιστάμενες εγκαταστάσεις ΑΠΕ, για την αποκατάσταση των κοινωνικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
 σταδιακή μείωση του ειδικού τιμολογίου αγοράς ρεύματος από ιδιωτικές εγκαταστάσεις ΑΠΕ με ειδική πρόβλεψη για τους μικρούς παραγωγούς.
 έρευνα και ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών ΑΠΕ, τεχνολογιών και συστημάτων τοπικής αποθήκευσης της ενέργειας που παράγεται από ηλιακά και αιολικά συστήματα.
 ακύρωση του προγράμματος Ηelios που αποτελεί μια επιλογή με υψηλή οικονομική και τεχνική επισφάλεια, με δέσμευση ως και 200 χιλ. στρμ γης.
 ανάπτυξη εγχώριας βιομηχανίας παραγωγής συστημάτων ΑΠΕ που σήμερα είναι σχεδόν εξ’ ολοκλήρου εισαγόμενα.
Στο πλαίσιο των θέσεών μας για μια βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη είμαστε αντίθετοι στα μεγάλα υδροηλεκτρικά έργα.
Είναι προφανές από όλα τα προηγούμενα ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είναι ριζικά αντίθετος στην πυρηνική ενέργεια και θα εργαστεί διεθνώς για να σταματήσει η χρήση της.
7.2 Εξορύξεις ορυκτών και μεταλλευμάτων
Η εξόρυξη ορυκτών και μεταλλευμάτων αποτέλεσε τα τελευταία χρόνια παράδειγμα προς αποφυγήν περιβαλλοντικής λεηλασίας, οικονομικού μαρασμού των τοπικών κοινωνιών και εκχώρησης δημόσιου πλούτου σε μεγαλοεπιχειρηματίες. Χαρακτηριστικές περιπτώσεις είναι η Οίτη (βωξίτης) και η Β.Α. Χαλκιδική (χρυσός), όπου ισχυρά τοπικά κινήματα ανέδειξαν όλες τις διαστάσεις αυτών των παρεμβάσεων, οι οποίες ονομάστηκαν κατ’ ευφημισμόν αναπτυξιακές. Οι εξορύξεις προκαλούν τεράστιες καταστροφές, λόγω μεγέθους και τεχνικών, στο περιβάλλον (δάση, δασικές εκτάσεις, προστατευμένες περιοχές, μόλυνση εδάφους, αέρα, νερών), είναι επικίνδυνες για τη δημόσια υγεία και ανταγωνιστικές με δραστηριότητες όπως η γεωργία, η αλιεία, ο τουρισμός και άλλες που συγκροτούν ένα βιώσιμο, αναπτυξιακό πρότυπο για το σύνολο της τοπικής κοινωνίας. Οι θέσεις εργασίας είναι ελάχιστες και οι εξορύξεις αφήνουν, όπου γίνονται, κρανίου τόπους.
Ο ΣΥΡΙΖΑ δεσμεύεται να υλοποιήσει τις θέσεις που μέχρι σήμερα έχει υποστηρίξει απέναντι στα τοπικά κινήματα για τις συγκεκριμένες δραστηριότητες. Γενικότερα, επειδή στην Ελλάδα υπάρχουν πολλά και ποικίλα κοιτάσματα (και εμφανίσεις) ορυκτών, μεταλλευμάτων και ενεργειακών πεδίων, ο ΣΥΡΙΖΑ θα θέσει ένα πλαίσιο για τον ορισμό των περιπτώσεων που επιτρέπονται εξορύξεις και των προϋποθέσεων που αυτές πρέπει να πληρούν ώστε να προστατεύονται οι φυσικοί πόροι και η ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών
Όσον αφορά τους υδρογονάνθρακες, που προβάλλονται από διάφορους κύκλους ως άμεση λύση για την έξοδο της χώρας από την κρίση, σχετικές επιλογές μπορεί να συζητηθούν μόνο εφ’ όσον εκπονηθεί συνολικό σχέδιο ερευνών (σεισμικές έρευνες, γεωτρήσεις, κ.λπ.) και οι αναγκαίες μελέτες που θα πρέπει να αξιολογηθούν κατάλληλα.
Η όποια αξιοποίηση των κοιτασμάτων, εφ’ όσον υπάρχουν, προϋποθέτει εκπόνηση εθνικού σχεδίου με συνεκτίμηση όλων των παραμέτρων : οικονομικών, γεωπολιτικών, ενεργειακών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών. Η διερεύνηση του θέματος είναι αντικείμενο του δημοσίου και δημόσιων επιστημονικών φορέων, με κοινωνικό έλεγχο και πλήρη διαφάνεια των αποτελεσμάτων.
7.3 Διαχείριση Απορριμμάτων
Το σημερινό αδιέξοδο στη διαχείριση των απορριμμάτων είναι αποτέλεσμα της υποβάθμισης ή ανυπαρξίας πολιτικών πρόληψης, μείωσης του όγκου τους και ανακύκλωσης, η οποία κυμαίνεται σε ποσοστό κάτω του 10% συνολικά στη χώρα μας. Η ανακύκλωση αστικών στερεών αποβλήτων, η οποία εφαρμόζεται σήμερα σε ποσοστό μέχρι και 85-90% σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις, αποτελεί τη μόνη ενδεδειγμένη λύση που είναι περιβαλλοντικά φιλική, ασφαλής από κινδύνους ατυχημάτων, κοινωνικά επωφελής, χαμηλού κόστους και, ταυτόχρονα, ενδεικτική του πολιτισμού μιας κοινωνίας, ιδιαίτερα σε εποχή οικολογικής και οικονομικής κρίσης.
Ο ΣΥΡΙΖΑ απορρίπτει την ιδιωτικοποίηση της διαχείρισης των απορριμμάτων και τη λογική μιας τεχνικής αντιμετώπισης του θέματος. Ειδικότερα απορρίπτουμε την καύση, είτε με τη μορφή της απευθείας καύσης σύμμεικτων απορριμμάτων, είτε με τη μορφή της καύσης δευτερογενών καυσίμων (RDF - SRF), μετά από μηχανική - βιολογική επεξεργασία (π.χ. βιοξήρανση).
Η ιδιωτικοποίηση της διαχείρισης επιβάλλει την παραγωγή μεγάλου όγκου απορριμμάτων, είναι αντίθετη στην ανακύκλωση, επιβλαβής για το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία και έχει υψηλό οικονομικό κόστος (υπολογίζεται πενταπλάσιο του σημερινού) για τους πολίτες.
Ο ΣΥΡΙΖΑ υποστηρίζει Αποκεντρωμένες Υπηρεσίες Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Απορριμμάτων και σχεδιασμό όλης της διαδικασίας από τα αιρετά περιφερειακά όργανα, για τις υποδομές και τις λειτουργίες σε επίπεδο περιφέρειας, και από τους δήμους για τις αντίστοιχες δημοτικές υποδομές και λειτουργίες.

Στο πλαίσιο αυτό είναι αναγκαία η αναθεώρηση του περιφερειακού σχεδιασμού και η ανακοπή της δημοπράτησης με ΣΔΙΤ έργων – όπως οι 4 μονάδες επεξεργασίας στην Αττική – που δεν είναι συμβατά με τη στρατηγική επιλογή της ανακύκλωσης.
Η αυτοδιοίκηση θα ενισχυθεί, με όλες τις απαραίτητες, χαμηλού κόστους και μεγάλης απόδοσης υποδομές, ώστε να προχωρήσει σε ολοκληρωμένες διαδικασίες ανακύκλωσης με τη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών, των εκπαιδευτικών φορέων και των κινημάτων που εφαρμόζουν έμπρακτα τις παραπάνω αρχές και συμβάλλουν στην αντίστοιχη αγωγή του πολίτη.
7.4 Χωροταξικός και πολεοδομικός σχεδιασμός
Νέος Οικοδομικός Κανονισμός
Η παραγωγική, οικονομική και κοινωνική ανασυγκρότηση της χώρας δεν νοείται ανεξάρτητα από τη γεωγραφία των τόπων στους οποίους εγγράφεται, και αναπτύσσεται στο πλαίσιο ρύθμισης του χώρου σε πολλαπλά επίπεδα.
Η γενικευμένη απορρύθμιση ή ρύθμιση του χώρου ώστε να διασφαλίζεται ελευθερία κινήσεων στο μεγάλο κεφάλαιο, αποτέλεσε βασική συνιστώσα της μνημονιακής πολιτικής, παραβιάζοντας τις βασικές αρχές της ισόρροπης ανάπτυξης και της περιβαλλοντικής προστασίας. Αποτυπώθηκε σε νόμους, που ήδη αναφέραμε, και σε άλλους με ειδικότερο περιεχόμενο.
Το Γενικό Χωροταξικό Σχέδιο επί υπουργίας Σουφλιά εκφράζει και θεσμοθετεί τις δομικές οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές παθογένειες του ελληνικού προτύπου ανάπτυξης, τον υπερσυγκεντρωτισμό της περιφέρειας Αττικής και την ανισομέρεια των παραγωγικών τομέων. Ενισχύει την πολιτική των μεγάλων οδικών αξόνων – μεγάλων έργων και τον τουρισμό των ξενοδοχειακών μονάδων χιλιάδων κλινών, με καταστροφικές συνέπειες για το περιβάλλον και τις τοπικές κοινωνίες.
Ο ΣΥΡΙΖΑ θα καταργήσει το νόμο του Γενικού Χωροταξικού Σχεδίου και τους νόμους που αφορούν στα Ειδικά Χωροταξικά για τον Τουρισμό, τις ΑΠΕ και τη Βιομηχανία. Θα ενισχύσει τις καθ’ ύλην αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΕΚΑ, των περιφερειών και των δήμων, ώστε να θέσουν σε εφαρμογή, να αναθεωρήσουν ή να προχωρήσουν σε εκπόνηση νέων σχεδίων ρύθμισης του χώρου στα διάφορα επίπεδα, στο πλαίσιο διεξόδου από την κρίση με παραγωγική και κοινωνική ανασυγκρότηση.
Ο ΣΥΡΙΖΑ θα καταργήσει τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό, ο οποίος προωθεί επιλογές «εκκαθαρίσεων» του υπάρχοντος οικιστικού αποθέματος, δηλαδή σπατάλη πόρων, αντί εκτεταμένων αναπλάσεων με ενεργοποίηση ανενεργών ιστορικών και σύγχρονων κτηρίων, που αναβαθμίζουν περιβαλλοντικά και από πλευράς κοινωνικών υποδομών τον αστικό χώρο. Η ανέγερση κτηρίων – ουρανοξυστών συνιστά αλλαγή παραδείγματος όσον αφορά την πολυλειτουργική ταυτότητα του αστικού ιστού και τη χωρική συνοχή των ελληνικών πόλεων. Ενισχύει τις μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες και τα ολιγοπωλιακά σχήματα σε βάρος ενός πλήθους επαγγελμάτων, αυτοαπασχολούμενων και μικρών επιχειρήσεων, που εργάζονται στον τομέα της οικοδομής και των έργων και μαστίζονται σήμερα από την ανεργία και την υποαπασχόληση. Ο Νέος Οικοδομικός Κανονισμός είναι ταυτόχρονα επιβλαβής για το περιβάλλον και ταξικός, καθώς πριμοδοτεί με συντελεστή δόμησης δυσανάλογα περισσότερο τις μεγάλες ιδιοκτησίες, φωτογραφίζοντας τις εταιρείες real – estate.
7.5 Δάση
Οι αλλεπάλληλες προσπάθειες των κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ και ΝΔ για συνταγματική αναθεώρηση του άρθρου 24 και οι συνεχείς αλλαγές της δασικής νομοθεσίας αποσταθεροποιούν και κάνουν δυσμενέστερο το θεσμικό πλαίσιο προστασίας των δασών και των δασικών εκτάσεων.
Ο ΣΥΡΙΖΑ δεσμεύεται να προχωρήσει σε ορισμό του δάσους και σαφές νομοθετικό πλαίσιο, που θα εγγυώνται την προστασία του. Βασικός φορέας δασικής πολιτικής είναι η Δασική Υπηρεσία - στην αρμοδιότητα της οποίας ανήκουν η ανάπτυξη, η διαχείριση και η προστασία του δάσους - με θεσμικά κατοχυρωμένη τη συμμετοχή της αυτοδιοίκησης και των τοπικών κοινωνιών.
Μεγάλες απειλές για τα δάση αποτελούν οι πυρκαγιές και η ερημοποίηση (10-15%), που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή. Το δάσος είναι κοινό (δημόσιο) αγαθό, με ύψιστη οικολογική αξία, φορέας ανάσχεσης της κλιματικής αλλαγής και ταυτόχρονα αναπτυξιακός πόρος για τις τοπικές κοινωνίες, μέσα σε πλαίσια διαχείρισης συμβατά με την προστασία του (οικοτουρισμός, υλοτομία, κ.λπ.).
Ο ΣΥΡΙΖΑ δεσμεύεται να προχωρήσει στην ψήφιση των δασικών χαρτών που λιμνάζουν και να τους ολοκληρώσει στο σύνολο της χώρας, με φορέα τη δασική υπηρεσία, η οποία θα ενισχυθεί με προσωπικό, μέσα και τεχνολογία, προκειμένου να προστατεύει τα δάση από εμπρησμούς και καταπατήσεις. Για την πρόληψη και καταστολή των πυρκαγιών είναι αναγκαία η συνεργασία δασικής υπηρεσίας, πυροσβεστικής και τοπικής αυτοδιοίκησης.
7.6 Έργα κοινωνικών, πολιτιστικών υποδομών και περιβαλλοντικής αναβάθμισης
Πρόκειται για έργα που υποστηρίζουν το κοινωνικό κράτος μικρής κυρίως κλίμακας (βρεφονηπιακοί σταθμοί, αποκαταστάσεις μνημείων, κ.λπ.), για αστικές αναπλάσεις που αναβαθμίζουν ποιοτικά και περιβαλλοντικά το οικιστικό περιβάλλον, για έργα συναφή με τον πολιτισμό (π.χ. μουσεία, μεγάλα αρχαιολογικά πάρκα) αλλά και για μεγάλα έργα, όπως σιδηροδρομικό δίκτυο, δηλαδή για έργα με άμεσο κοινωνικό όφελος και θέσεις εργασίας κατά την κατασκευή και λειτουργία τους.
Φορείς σχεδιασμού μπορεί να είναι οι δήμοι, οι περιφέρειες και το δημόσιο και να υλοποιούνται με αυτεπιστασία ή από μικρές/μεσαίες τεχνικές επιχειρήσεις.
Τα έργα αυτά χρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκά προγράμματα (ΕΣΠΑ, JESSICA). Για παράδειγμα στο ΕΣΠΑ που αφορά μόνο σε έργα της Αττικής, οι πόροι είναι 2.868.000 € και με την εθνική συμμετοχή, η οποία διευκολύνεται πολύ, φτάνουν περίπου τα 4 δις. Όμως, η εμπλοκή του τραπεζικού τομέα, μέσω εγγυητικών επιστολών ή/και δανείων σε μικρές επιχειρήσεις, έχει μέχρι σήμερα αρνητικά αποτελέσματα, καθώς οι τράπεζες ενδιαφέρονται μόνο για μεγάλες επιχειρήσεις και δεν τίθεται κανένα κοινωνικό κριτήριο (π.χ. θέσεις εργασίας) στη στήριξη μιας επένδυσης. Με την ίδια λογική λειτουργεί και το ΕΤΕΑΝ. Επομένως ο ΣΥΡΙΖΑ θα προχωρήσει σε ριζική αλλαγή του επενδυτικού νόμου Χρυσοχοϊδη και αντιγραφειοκρατική προσέγγιση των διαδικασιών έγκρισης των δημόσιων έργων, καθώς ο σημερινός ν. 33168/2006 για τα δημόσια έργα είναι δυσλειτουργικός. Τα έργα του προγράμματος JESSICA, στα οποία περιλαμβάνονται αστικές αναπλάσεις μεγάλης κλίμακας - θα μπορούσε να ενταχθεί το Μητροπολιτικό Πάρκο Ελληνικού – λιμνάζουν, πάλι εξαιτίας του τραπεζικού τομέα ( Εθνική Τράπεζα) και της απουσίας προκηρύξεων.
Ο ΣΥΡΙΖΑ, μέσω του ελέγχου του τραπεζικού συστήματος, θα ενεργοποιήσει όλα τα κοινοτικά προγράμματα με αντικείμενο την παραγωγή έργων αναγκαίων κοινωνικά που ενισχύουν την απασχόληση.
7.7 Το νερό ως κοινό (δημόσιο) αγαθό
Υπό διαμόρφωση

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου