Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Δευτέρα, 11 Ιουνίου 2012

Το χαστούκι του νοικοκυραίου

Του Ριρίκου Μαλατέστα, από το blog Αριστοτέλους 17


Χτες το πρωί, σε όλα τα γραφεία σε όλο το Υπουργείο σταμάτησε για λίγο η δουλειά. Το νέο διαδόθηκε αστραπιαία: Στον Αντ1 ο Κασιδιάρης πέταξε ένα ποτήρι νερό στη Δούρου και χαστούκισε την Κανέλλη. Όλοι στήθηκαν μπροστά στις οθόνες και έψαχναν το βίντεο στο ίντερνετ. Οι πρώτες αντιδράσεις ήταν αναμενόμενες: «Πω πω!», «Κοίτα ποιους βάλανε στη βουλή», «Ρε το κάθαρμα που χτυπάει γυναίκες»… Η μεγάλη πλειοψηφία των εργαζομένων στο Υπουργείο είναι γυναίκες. Το χαστούκι στην Κανέλλη σαν να το ένιωσαν στο δικό τους μάγουλο.

Όσοι συνάδελφοι ανήκουν στην αριστερά ή στον αναρχικό χώρο ή είναι απλά πολιτικά συνειδητοποιημένοι δεν έπεσαν από τα σύννεφα. Ήξεραν τι είναι η Χρυσή Αυγή. Ήξεραν πώς δρουν και πώς συμπεριφέρονται απέναντι στα πιο αδύναμα μέλη μιας κοινωνίας. Κ.Δ.Ο.Α. θα τους έλεγε ο Κουτρουμπούσης, Κτηνώδης Δύναμη – Ογκώδης Άγνοια. Λέγαμε μεταξύ μας ότι ίσως αυτό το περιστατικό λειτουργήσει θετικά. Ίσως συμβάλει στο να μην ξαναμπεί η Χρυσή Αυγή στη Βουλή. Μπορεί στις 10 ημέρες που απομένουν μέχρι τις εκλογές, κάποιοι από τους 450.000 έλληνες που τους ψήφισαν να το ξανασκεφτούν. Μπορεί να τρόμαξαν από όσα έχουν βγει στη δημοσιότητα τον τελευταίο καιρό. Μπορεί τώρα που τα ΜΜΕ και τα κόμματα άρχισαν να φωνάζουν για τη φασιστική συμμορία, να καταλάβουν επιτέλους τί σκατά κουβαλάνε στο μυαλό τους και ποια είναι η ατζέντα των νεοναζί. Δεν μπορεί, λέγαμε, κάπου μέσα τους θα υπάρχει ημιζωντανή η συλλογική μνήμη από όσα υπέφερε αυτός ο λαός από τον ναζισμό. Δεν μπορεί, θα κάνουν επιτέλους τη σύνδεση…

Αυτή η υπόθεση έχει ένα προαπαιτούμενο: Ότι η μεγάλη πλειοψηφία των ψηφοφόρων της Χρυσής Αυγής είναι κατά βάση αγανακτισμένοι, απογοητευμένοι από τη ζωή τους και το πολιτικό σύστημα, αλλά κατά βάση δημοκρατικοί πολίτες που τους ψήφισαν από αντίδραση και άγνοια. Ότι δηλαδή τόσο καιρό που το ίντερνετ βοά για το βίο και την πολιτεία των χρυσαυγιτών, αυτοί δεν είδαν και δεν άκουσαν τίποτα. Ότι τώρα έμαθαν όλη την αλήθεια…

Χτες κάτι τέτοιο φάνταζε (σχετικά) πιθανό στο φτωχό μυαλό μου. Σήμερα δεν το πιστεύω.
Γιατί σήμερα προσγειώθηκα ανώμαλα στην πραγματικότητα.
Σήμερα, από τις συζητήσεις που ακούω παντού γύρω μου και από όσες μου μεταφέρουν οι υπόλοιποι συνάδελφοι συνειδητοποίησα κάτι που βαθιά μέσα μου το ήξερα. Οι ψηφοφόροι της Χρυσής Αυγής (οι περισσότεροι από αυτούς) δεν είναι παραπλανημένοι πολίτες αγαθών – κατά τα άλλα – προθέσεων. Είναι νοικοκυραίοι που η ροπή προς το φασισμό τους καθιστά επικίνδυνους. Είναι η απαραίτητη πρώτη ύλη για την επόμενη εκτροπή. Τη μαγιά που έφτιαξε ο πρώτος παγκόσμιος για τον Χίτλερ, την παρέχει και ο νεοφιλελευθερισμός στον Μιχαλολιάκο. Το μόνο που μένει τώρα είναι να φουσκώσει το τσουρέκι.

Λέει ο πρώτος: «Καλά της έκανε της κάργιας. Να μάθει να έχει περισσότερο σεβασμό». Συνεισφέρει η δίπλα: «Αφού αυτή η μαλακισμένη η Δούρου τον προκάλεσε. Είναι δυνατό να μιλάς επί προσωπικού;». Συμπληρώνει ο τρίτος «Δεν πειράζει. Δεν έγινε και τίποτα για μερικές φάπες. Να μάθουν τί πάει να πει πίεση τα 300 λαμόγια». Από το πρωί, αυτά λέγονται παντού στο Υπουργείο. Με αρκετούς συναδέλφους δεν προλαβαίνουμε να παρεμβαίνουμε.

Προσπαθούμε με φωνές, με επιχειρήματα, με ειρωνεία, όπως μπορούμε, να πείσουμε για την ανάγκη σεβασμού κάποιων βασικών δικαιωμάτων άνδρες που πιστεύουν ότι δεν τρέχει και τίποτα να ρίξεις και κάνα μπουνίδι στη γυναίκα που δεν ξέρει ποιά είναι η θέση της και γυναίκες που είναι έτοιμες να δικαιολογήσουν αυτό το μπουνίδι. «Ναι, αλλά είναι ωραίο παιδί. Κοίτα πόσο γυμνασμένος είναι. Ε, ντάξ’, καμιά σφαλιαρίτσα δε βλάπτει πού και πού». Τους λέμε ότι πάει να γίνει ζούγκλα η κοινωνία, και απαντούν: «Γιατί τώρα τι είναι; Μια βόμβα χρειάζεται»

Προσπαθούμε να τους κάνουμε να καταλάβουν ότι δεν είναι δυνατό να θεωρείς νόμιμο πολιτικό κόμμα μια συμμορία από υπόδικους, κατάδικους, παρανοϊκούς που μαχαιρώνουν τα βράδια μετανάστες και πουλάνε προστασία. «Κάποιος πρέπει να βάλει μία τάξη σε αυτό το μπουρδέλο», λένε και δεν καταλαβαίνουν ότι αυτοί είναι οι επόμενοι που θα κυνηγηθούν.

Τους εξηγούμε ότι δεν είναι αντισυστημικό κόμμα, αλλά μία εγκληματική εταιρία εκτέλεσης συμβολαίων. Δε γίνεται να υποστηρίζεις ότι είναι κατά του συστήματος μια οργάνωση που στελέχη της ήταν έμμισθοι συνεργάτες της ΕΥΠ, που τα φυλλάδιά της τυπώνονταν από τη Νέα Δημοκρατία, που οι θέσεις της ήταν πάντα κατά των εργατών και υπέρ του κεφαλαίου, που η ατζέντα τους έχει υιοθετηθεί από τον Λοβέρδο και τον Χρυσοχοϊδη, που τους ψηφίζει το 50% αστυνομικών και καραβανάδων, που οι στόχοι της δεν είναι ποτέ το πολιτικό καθεστώς, αλλά οι αριστεροί και οι αναρχικοί. «Ε, κι αυτοί οι αριστεροί το έχουν παρακάνει με τις πορείες και τις απεργίες. Και τί καταλάβαμε δηλαδή; Είναι βία ένα χαστούκι και όχι τόσες φορές που κάηκε η Αθήνα;»

Σήμερα δεν έχω καμία αμφιβολία ότι αυτό που είδαν χτες στις τηλεοράσεις τους είναι κάτι που το γουστάρουν. Είναι αυτό που θα ήθελαν και οι ίδιοι να κάνουν. Ή το κάνουν ήδη. Καιρό τώρα το πίστευα, αλλά σήμερα μου έγινε συνείδηση. Ο φασίστας δεν είναι μόνο στις οθόνες μας. Κάθεται στο διπλανό γραφείο. Είναι μαζί μας στο μετρό και βρίζει τους μετανάστες. Κάθεται στο τιμόνι του ταξί και απειλεί με ξύλο όποια γυναίκα οδηγό δεν οδηγεί όπως αυτός θα ήθελε. Κάθεται στον καναπέ του και βρίζει τις πουστάρες που έχουν πιάσει όλα τα πόστα. Μαζεύεται στην πάνω πλευρά του Συντάγματος και μουντζώνει και τραγουδάει τον εθνικό ύμνο και οικειοποιείται το αναρχικό σύνθημα «Να καεί το μπουρδέλο η Βουλή», χωρίς να ξέρει γιατί πρωτοφωνάχτηκε και από ποιους. Και φωνάζει «Η χούντα δεν τελείωσε το 73» και αμέσως μετά λέει στους διπλανούς του «Ε ρε Παπαδόπουλος που μας χρειάζεται».

Δυστυχώς, θεωρώ πιθανό τα ποσοστά της Χρυσής Αυγής, όχι μόνο να μην πέσουν, αλλά να ανέβουν. Και αυτό θα σημαίνει την υιοθέτηση αυτών των απόψεων και πρακτικών από χιλιάδες ψηφοφόρους, που μετατρέπονται σε οπαδούς της. Αυτές τις χιλιάδες θα βρούμε απέναντι μας σε λίγο στο δρόμο.

Και τώρα τι κάνουμε;

Ο καθένας που καταλαβαίνει τη σοβαρότητα όλων των παραπάνω, ψάχνει να βρει πώς πρέπει να αντιδράσουμε απέναντι σε αυτό τον εκφασισμό. Η παλέτα επιλογών είναι μεγάλη: από την έμπρακτη αντιμετώπιση και απομόνωσή των φασιστών, μέχρι τη συνεχή συζήτηση προκειμένου να αλλάξουν απόψεις.
Αλλά πώς το είπε κι αυτός ο Μπρεχτ;
«Ο καλύτερος τρόπος να συνομιλήσεις με ένα φασίστα, είναι να του πετάξεις ένα τούβλο στο κεφάλι»

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου