Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Τρίτη, 12 Ιουνίου 2012

Εταιρεία λαϊκής βάσης για τα απορρίμματα και στη Μύκονο

http://www.kala-nea.gr/archives/31702




Ιδέες έβαλε στους Κυκλαδίτες η πετυχημένη πορεία της εταιρείας λαϊκής βάσης που έχει δημιουργηθεί στη Σπάρτη με στόχο τη διαλογή και αξιοποίηση των απορριμμάτων. Με αφορμή την τραγική κατάσταση που έχει δημιουργηθεί στο νησί φέτος σε σχέση με τα σκουπίδια, η Κίνηση Ενεργών Πολιτών Μυκόνου κάλεσε τον ιθύνοντα πίσω από τη λακωνική πρωτοβουλία νου, Σταύρο Αργυρόπουλο, προκειμένου να μεταφέρει την εμπειρία από τους πρώτους μήνες λειτουργίας του πρωτοποριακού συστήματος.

Μολονότι υπάρχει και λειτουργεί ΧΥΤΑ, ενώ «τρέχει» και πρόγραμμα ανακύκλωσης, η φετινή καταγράφεται ως μια από τις χειρότερες χρονιές στο νησί όσον αφορά τα απορρίμματα. Η υποστελέχωση των υπηρεσιών του δήμου -και όχι μόνο- είχε ως αποτέλεσμα οι κάδοι να παραμένουν ξέχειλοι για πολλές ημέρες, αρπάζοντας μάλιστα συχνά πυκνά φωτιά, με τις τοξικές στάχτες να αιωρούνται για μέρες πάνω από το νησί.

Μόνη διαφαινόμενη λύση, η ενεργοποίηση των ίδιων των πολιτών και η κατά το δυνατόν ελαχιστοποίηση των απορριμμάτων που καταλήγουν στους κάδους. Γιατί όχι και η αξιοποίησή τους... Οπως εξάλλου συνηθίζει να λέει ο εκ Σπάρτης γεωπόνος κ. Αργυρόπουλος, «τα σύμμεικτα απορρίμματα είναι σκουπίδια, τα διαχωρισμένα είναι προϊόντα». Προϊόντα μάλιστα από τα οποία μπορεί να κερδίζουν όλοι.

Μέτοχοι στην εταιρεία που στήθηκε στη Λακωνία, τη Λακωνική Βιοενεργειακή Α.Ε., είναι περισσότεροι από 8.000 πολίτες του νομού οι οποίοι μοιράζονται και τα κέρδη. Μόνη υποχρέωση, να διαχωρίζουν τα οικιακά τους απορρίμματα. Στόχος είναι τα οργανικά να μετατρέπονται σε κομπόστ ή βιοαέριο, και τα υπόλοιπα -χαρτί, αλουμίνιο, χαλκός, γυαλί- να διατίθενται προς πώληση. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι το χαρτί πωλείται έναντι 50-150 ευρώ ο τόνος, το πλαστικό έναντι 50-350 ευρώ ο τόνος, ο σίδηρος έναντι 260 ευρώ ο τόνος, το αλουμίνιο έναντι 2.500 ο τόνος και ο χαλκός έναντι 4.500-5.000 ευρώ ο τόνος. Οσον αφορά δε στα απορρίμματα που δεν ανήκουν σε κάποια από αυτές τις κατηγορίες, όπως για παράδειγμα τα παλιά έπιπλα, τα ρούχα ή τα παπούτσια, μπορούν να διοχετεύονται σε ανθρώπους που τα έχουν ανάγκη.

«Δεν πουλάω καμιά μέθοδο, δεν είμαι εργολάβος απορριμμάτων, δεν κρύβεται κανένας πίσω μου», τόνισε ο κ. Αργυρόπουλος στην ημερίδα που πραγματοποιήθηκε στη Μύκονο. «Από το 1985 μελετάω το θέμα. Η απλή σκέψη είναι ότι οι πολίτες έχουν δικαίωμα στη διαχείριση των απορριμμάτων τους. Δεν μιλάμε πια για σκουπίδια, γιατί δεν υπάρχουν σκουπίδια. Υπάρχουν υλικά τα οποία μπορούμε να διαχειριστούμε και από τα οποία μπορούμε να έχουμε κέρδος. Ανοίγεις ένα πακέτο ρύζι, χρησιμοποιείς το περιεχόμενο και πετάς τη συσκευασία. Ομως έχεις πληρώσει και για τη συσκευασία, με λίγα λόγια πετάς τα λεφτά σου».

Στο απροχώρητο

Η ιδέα ότι τα απορρίμματα αποτελούν κοινωνικό προϊόν και οι καταναλωτές-παραγωγοί τους μπορούν να τα διαθέσουν όπως επιθυμούν γοήτευσε και τους Μυκονιάτες, που βλέπουν τις υποσχέσεις για ριζική λύση στο πρόβλημα των σκουπιδιών να μη γίνονται πράξη. «Η κατάσταση με τα σκουπίδια στο νησί έχει φτάσει στο απροχώρητο» αναφέρουν τα μέλη της Κίνησης Ενεργών Πολιτών Μυκόνου.

«Ο,τι κι αν είχαμε δει έως τώρα φαντάζει αστείο μπροστά στην απόλυτη ντροπή να καίγονται τα σκουπίδια επί τόπου γύρω από τους κάδους. Πλέον κινδυνεύουμε όχι μόνο εμείς, αλλά και το τουριστικό προϊόν από το οποίο ζούμε όλοι μας».

Και στη Λακωνία, ήταν η ανεξέλεγκτη καύση των απορριμμάτων στις ανοιχτές -παράνομες- χωματερές που οδήγησε στην ανάπτυξη της πρωτοβουλίας για τον διαχωρισμό στην πηγή. Δεν ήταν μόνο το κόστος των προστίμων που βαραίνει τους δήμους για τη διατήρηση των ΧΑΔΑ, είναι κυρίως το κρυφό κόστος της επιμόλυνσης των υπόγειων υδάτων και των καλλιεργειών από τις διοξίνες που παράγονται από τις πυρκαγιές.

Είναι χαρακτηριστικό πάντως ότι 2-3 μέρες μετά την εκδήλωση και λίγο πριν από το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος μια ακόμη φωτιά ξέσπασε σε κάδο στη Μύκονο.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου