Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Παρασκευή, 28 Μαΐου 2010

Πολιτική διακήρυξη για μια πόλη οικολογίας και αλληλεγγύης

Έλαβα τη διακήρυξη ηλεκρονικά και από ότι φαίνεται κυκλοφορεί για συγκέντρωση υπογραφών στη περιοχή του Βόλου. Είναι μια γενική διακήρυξη που δεν λέει κάτι το ουσιαστικό για να εμπνεύσει τον κόσμο για συμμετοχή:

Η επικείμενη διοικητική μεταρρύθμιση του Καλλικράτη αποτελεί αναμφίβολα μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που έχουν να αντιμετωπίσουν οι τοπικές κοινωνίες. Η αναποτελεσματικότητα, η γραφεικρατεία, η ουσιαστική έλλειψη αρμοδιοτήτων, η απουσία στρατηγικού σχεδιασμού και βέβαια η διαχρονική έλλειψη επαρκών πόρων οδήγησαν την ΤΑ σε αδιέξοδα που καλείται να λύσει η υπάρχουσα διοικητική μεταρρύθμιση. Ωστόσο δεν μπορούμε παρά να σταθούμε κριτικά απέναντι σε ένα νομοθέτημα που στο βωμό της εξοικονόμησης πόρων δημιουργεί συνθήκες ακόμη μεγαλύτερης απορύθμισης, με ασάφεια για τους πόρους, τη λειτουργικότητα και αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών της.

Στόχος μας είναι να κάνουμε τη διοικητική αυτή μεταρρύθμιση μια ευκαιρία για την πόλη μας όπως περιγράφεται παρακάτω στο πλαίσιο αρχών και προτάσεων για μια πόλη της οικολογίας και της αλληλεγγύης.

Η πόλη του μέλλοντος που οραματιζόμαστε είναι μια πόλη ευημερίας, ίσων ευκαιριών, δυνατοτήτων για δημιουργική έκφραση και απασχόληση, μια πόλη εξωστρεφής που αξιοποιεί το φυσικό της πλούτο, την ιστορία της και τον πολιτισμό της και κοιτάζει το μέλλον. Όχι πίσω από μίζερη διαχείριση, όχι πίσω από διαπλοκές, όχι πίσω από αναποτελεσματικότητα και αδιαφάνεια, αλλά μια πόλη που επενδύει στις νέες τεχνολογίες, στην εξοικονόμηση ενέργειας, μια πόλη που βάζει σαν πρώτο στόχο τη βιώσιμη τοπική ανάπτυξη μέσα από επενδύσεις που κατευθύνονται και ενθαρρύνουν την ποιότητα. Θέλουμε οι πολίτες να ενθαρρύνονται να επενδύουν στην εξοικονόμηση ενέργειας και ο δήμος θα πρέπει να λειτουργεί παραδειγματικά μειώνοντας τις εκπομπές CO2, επενδύοντας σε ΑΠΕ και στην εξοικονόμηση ενέργειας.

Οραματιζόμαστε μια πόλη ίσων ευκαιριών για όλους τους πολίτες. Μια πόλη προσβάσιμη από ανθρώπους με αναπηρίες, μια πόλη που σέβεται και αναδεικνύει την διαφορετικότητα. Έχουμε μια ριζικά αντίθετη άποψη για την κυκλοφορία, τον πεζό, τα ΜΜΜ από τη σημερινή απορύθμιση και χάος. Βλέπουμε το κέντρο της πόλης να αποτελεί ένα ξεχωριστό χώρο εμπορικής δραστηριότητας προσπελάσιμο από όλους εύκολα, με έμφαση στην πρόσβαση των πεζών και των ποδηλάτων και των πολιτών που θα μετακινούνται με ΜΜΜ. Είμαστε αντίθετοι στην κυριαρχία του αυτοκινήτου και θέλουμε να αποδώσουμε το κέντρο της πόλης στους πολίτες με διαπλάτυνση των πεζοδρομίων παντού, με πρασίνισμα των πλατειών με δημιουργία νέων ελεύθερων χώρων, με το ποδήλατο να μπορεί ελεύθερα να κυκλοφορεί με ασφάλεια παντού στην πόλη και όχι ανάμεσα σε κάδους σκουπιδιών και παρκαρισμένων αυτοκινήτων όπως σήμερα.

Θέλουμε μια πόλη πράσινη και καθαρή, μια πόλη που οι πολίτες συμμετέχουν ενεργά και προστατεύουν τους ελεύθερους χώρους, μια πόλη στην οποία που η ανακύκλωση είναι τρόπος ζωής, προωθείται συστηματικά από τη δημοτική αρχή και δεν αφήνεται στην τύχη του. Μπορεί να υπάρξει μια άλλη διαχείριση των σκουπιδιών με έμφαση στη μείωση, και την παραγωγή κομπόστ. Πιστεύομε ότι η μέχρι τώρα διαχείριση του φυσικού πλούτου της περιοχής μας ήταν καταστροφική με χαρακτηριστικό παράδειγμα το βιότοπο της Μπουρπουλήθρας, αλλά και τις αδυναμίες για ουσιαστική παρέμβαση στην αποτροπή της ατμοσφαιρικής ρύπανσης από το λιμάνι, την ΑΓΕΤ και τη κυκλοφορία. Θέλουμε να αναδειχθούν οι περιοχές φυσικού κάλους, ιδιαίτερα στο μεγάλο Καλλικρατικό δήμο στον οποίο πλέον υπάγονται παραθαλάσσιες, αστικές, ημιορεινές και ορεινές περιοχές με ευαισθησία, με σχεδιασμό που είναι ήπιος και βιώσιμος.

Πιστεύουμε σε μια πόλη που οι πολίτες θα έχουν φωνή, μέσα από επιτροπές, μέσα από διαβούλευση, μέσα από ζωντανό διάλογο και όχι προσχηματικές συναντήσεις και προαποφασισμένες διαδικασίες. Θέλουμε αναβάθμιση της γειτονιάς με έμφαση στις τοπικές πλατείες, στα πολιτιστικά και κοινωνικά κέντρα. Πιστεύουμε ότι οι τοπικές κοινωνίες θα πρέπει να έχουν τον πρώτο λόγο και καμιά απόφαση να μην παίρνεται χωρίς διάλογο και χωρίς να διασφαλίζεται ο τοπικός χαρακτήρας, η ποιότητα, η κοινωνική συνοχή και η αλληλεγγύη.

Εμείς, οι πολίτες του Βόλου που υπογράφουμε το παρόν κείμενο πιστεύουμε ότι πρέπει να αφήσουμε πίσω τη μετριότητα και την αναποτελεσματικότητα, τη μιζέρια και την εσωστρέφεια και θα πρέπει να κοιτάξουμε μπροστά να αναδείξουμε την πόλη μας σε πρότυπο ποιότητας, οικολογικής και πράσινης ανάπτυξης, σε πρότυπο πολιτισμού και αλληλεγγύης.

Οι υπογράφοντες

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου