Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Παρασκευή, 14 Μαΐου 2010

ΤΕΤΟΙΕΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΑΥΤΟΥ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΜΑΣΤΕ ΣΗΜΕΡΑ

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 9 ΜΑΗ 2010

Παίρνουν τα μέτρα τους για τα μέτρα
Της ΝΤΙΝΑΣ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ

«Τους βλέπαμε μεγάλους, γιατί ήμαστε σκυφτοί, σηκώσαμε κεφάλι, θα σκύψουν εαυτοί». Το σύνθημα αυτό ακούγεται τις τελευταίες μέρες στις γειτονιές της Αθήνας. Μετά την προσφυγή στο ΔΝΤ, στους δρόμους και τα στενά των συνοικιών δεν περισσεύει μόνο η οργή. Αλλά ξεκίνησε και η δράση.
«Στόχος μας είναι η αφύπνιση των πολιτών», λένε οι κάτοικοι του Νέου Κόσμου,οι οποίοι προτάσσουν την αλληλεγγύη ως όπλο. Σε πολλές περιοχές της χώρας οργανώνονται καθημερινά γενικές συνελεύσεις κατοίκων. Ο στόχος είναι διπλός:
Να διαλυθεί το επικίνδυνο μείγμα φόβου, σιγής και ανασφάλειας που διακατέχειαρκετούς πολίτες μετά την επιβολή των σκληρών μέτρων και να καλλιεργηθεί ένα κλίμα αλληλεγγύης, ανθρωπιάς και κοινής δράσης.
Το απόγευμα της Δευτέρας ο κόσμος που έφτανε στο δημοτικό καφενείο του Νέου Κόσμου στο λόφο Λαμπράκη κρατούσε φυλλάδιο στο οποίο δέσποζε ένα καυστικό σκίτσο για τα γεγονότα των ημερών: «"Τα λεφτά υπάρχουν" έλεγαν προεκλογικά. Πού να φανταστώ ο μαλάκας ότι εγώ τα είχα!» ομολογεί ο μισθωτός στη συμβία του, δεμένος χειροπόδαρα.
Είναι μία από τις πρώτες συνελεύσεις που πραγματοποιούνται με τη συμμετοχή κατοίκων από τον Νέο Κόσμο, το Παγκράτι και το Μετς. Στην αρχή το κλίμα είναι χλιαρό και ο κόσμος λίγος. Φαίνεται όμως ότι με το πικρό χιούμορ της γελοιογραφίας ταυτίζονται πολλοί.
«Μην ανησυχείτε. Σε λίγο θα γεμίσει», ενθαρρύνει η κυρία Γεωργία όσους ανησυχούν από τη μικρή προσέλευση. Και έχει δίκιο. Σε μισή ώρα, ο χώρος γεμίζει.
«Δεν είναι δα και δύσκολο να βρεις συνοδοιπόρους, που θέλουν να απορρίψουν στην πράξη ένα πακέτο μέτρων που υπόσχεται φτώχεια και ανεργία για τους πολλούς»,συμπληρώνει ο διπλανός της.
Στον Γιώργο, κάτοικο Ν. Κόσμου, δεν περισσεύει το χιούμορ: «Το πολιτικό
σύστημα απέδειξε ειδικά αυτό το διάστημα πόσο αναξιόπιστο είναι. Πώς να τους πιστέψεις; Ξεχνούν τα υπεσχημένα από τη μία μέρα στην άλλη. Τρέφω πολλές
ελπίδες για αυτό που συμβαίνει σήμερα εδώ».
«Σας παρακαλώ μην αναφερθείτε σε κόμματα και κομματικές ταμπέλες»,
συμπληρώνει η Ελπίδα. «Εδώ ήρθαμε ως πολίτες.Το γεγονός βέβαια ότι κάποιοι
από εμάς είναι πολιτικοποιημένοι δεν είναι μεμπτό. Ωστόσο, εδώ δεν
εκπροσωπούμε κανένα κόμμα, κανέναν φορέα».
Η Ελπίδα παίρνει πρώτη το λόγο: «Καταλαβαίνουμε όλοι ότι οι στιγμές είναι
δύσκολες. Στην κατάθλιψη και την απραξία, όμως, μας οδηγούν τρία πράγματα:
Πρώτον, ότι μας έπεισαν από τα τηλεοπτικά παράθυρα ότι είμαστε υπεύθυνοι για
το χρέος. Δεύτερον, ότι ο καθένας μόνος του είναι αδύναμος. Και, τρίτον, μας
έπεισαν ότι η κατάσταση είναι μονόδρομος. Ολα αυτά είναι μεγάλα ψέματα».
Λίγα μέτρα πιο κάτω, η Αργίνη κουνάει το κεφάλι και φαίνεται να συμφωνεί:
«Στόχος των συνελεύσεων είναι η αφύπνιση των πολιτών. Θα επιδιώξουμε να
μάθουν όλοι τι είναι τα μέτρα και πόσο τους θίγουν».
Οι προτάσεις διαδέχονται η μία την άλλη. Αρκετοί πολίτες όχι μόνο δεν είναι
διατεθειμένοι να αποδεχθούν αμαχητί τα νέα μέτρα, αλλά προτείνουν ακόμη και
λύσεις αυτοδιαχείρισης των οικονομικών θεμάτων, αρχικά σε επίπεδο τοπικής
αυτοδιοίκησης: «Δεν θα κατηγορήσω τους κυβερνώντες για κλέφτες, γιατί δεν
έχω αποδείξεις. Μπορώ να πω όμως ότι είναι ανίκανοι. Κι επειδή εγώ, όπως και
χιλιάδες άλλοι Ελληνες, δεν υπήρξαμε ποτέ φοροφυγάδες, καλούμαστε όμως τώρα
να πληρώσουμε τα σπασμένα, σκέφτομαι πως εμείς ως πολίτες μπορούμε να
εμπλακούμε στον έλεγχο των χρημάτων που φεύγουν από τις τσέπες μας», λέει ο
Γιάννης.
Αργά το βράδυ, η συνέλευση καταλήγει σε συγκεκριμένες προτάσεις: Τη
δημιουργία ταμείου ανέργων, τη στήριξη συνοικιακών μαγαζιών και -το
βασικότερο- τη γνωστοποίηση παντού της επόμενης κινητοποίησης.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου