Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Κυριακή, 9 Μαΐου 2010

Ο ρόλος των Μικροοργανισμών(ΜΟ) στους κύκλους της ζωής


Οι ΜΟ έχουν όλες τις δυνατότητες που χαρακτηρίζουν τη ζωή. Αντεπεξέρχονται στις ίδιες απαιτήσεις, στις οποίες οι ανώτεροι οργανισμοί για να τα καταφέρουν, τις κατανέμουν στα διαφορετικά εξειδικευμένα κύτταρά τους.
Ήταν οι πρώτοι οργανισμοί στη γη και έχουν πίσω τους , με απόσταση, την πιό μακροχρόνια περίοδο εξέλιξης. Είναι οι μικρότεροι και πιό πολυάριθμοι οργανισμοί στη βιόσφαιρα. Ο χρόνος αναπαραγωγής τους
είναι πολύ πιό σύντομος απ'ό, τι στους άλλους οργανισμούς.Υπάρχουν MO, οι οποίοι, υπό καλές προϋποθέσεις, μπορούν να διπλασιαστούν κάθε δέκα λεπτά. Οι MO, σε σχέση με τη βιομάζα τους, επιτυγχάνουν κατά 100-1000 φορές υψηλότερες αποδόσεις από τα φυτά και τα ζώα. Αυτό το γεγονός
δείχνει το τεράστιο δυναμικό, το οποίο έχουν οι MO.
Λόγω της δομής κυττάρων τους οι MO διαφοροποιούνται.
Οι μονοκύτταροι οργανισμοί με γνήσιο πυρήνα λέγονται ευκαρυώτες. Εδώ ανήκουν οι άλγες, οι μύκητες και τα πρωτόζωα(βλέπε παρακάτω).
Οι μονοκύτταροι οργανισμοί χωρίς πυρήνα, καλούνται προκαρυώτες. Τέτοιοι είναι τα ευβακτήρια-συνώνυμα (γενικά) των βακτηρίων ή ως "γνήσια βακτήρια" ονομαζόμενα-και τα αρχαΪκά βακτήρια. Κανένας οργανισμός δεν αυξάνεται γρηγορότερα ή μπορεί να περιμένει τόσο πολύ, μέχρι να γίνουν πάλι ευνοϊκές οι συνθήκες, από τους προκαρυώτες. Οι ακραίες θερμοκρασίες, τα οξέα, οι αλισίβες, τα άλατα, τα βαριά μέταλλα ή οι επιθετικές χημικές ουσίες μπορούν πολύ λίγο να επιδράσουν πάνω τους. Οι προκαρυώτες είναι οι μόναδικοί οργανισμοί, οι οποίοι μπορούν να αναπτυχθούν στο σκοτάδι και εν μέρει χωρίς οξυγόνο, με την παρουσία μόνο οργανικών ενώσεων.

Η λειτουργία των ΜΟ:
Οι ΜΟ παίζουν αποφασιστικό ρόλο στους κλυκλους της ύλης στον πλανήτη. Είναι σε θέση να αποδομούν τα πιο διαφορετικά υλικά. Οι μαζικά σημαντικότερες βιολογικές και χημικές μετατροπές στη γη
πραγματοποιούνται από τους MO. Οι κύκλοι του αζώτου, του άνθρακα και του θείου, που λαμβάνουν χώρα στη γη, δεν θα πραγματοποιούνταν χωρίς MO. Κανένας άλλος οργανισμός στον πλανήτη δεν θα μπορούσε να επιτύχει αυτήν την υλική μετατροπή.
Οι MO είναι αποσυνθετικοί και μετατρέπουν τα οργανικά υλικά σε μέταλλα , τα οποία μπορούν να απορροφηθούν από τα φυτά(παραγωγοί) και έτσι ο άνθρωπος και τα ζώα(καταναλωτές), μπορούν στη συνέχεια ξανά να τα έχουν στη διάθεσή τους σαν τροφή.
Είναι επίσης σε θέση να αποδομούν μερικά ή ολικά και συνθετικά υλικά, δηλαδή οργανικές ενώσεις, οι οποίες παράγονται συνθετικά από τους ανθρώπους και δεν υπάρχουν στη φύση(άγνωστα για αυτήν). Με αυτόν τον τρόπο οι ΜΟ συνεισφέρουν σε μεγάλο βαθμό στον τομέα Προστασίας του Περιβάλλοντος. Για να χρησιμοποιηθούν όμως σε αυτόν το τομέα(π.χ. στην επεξεργασία αποβλήτων), πρέπει να είναι με ακρίβεια γνωστές οι μικροβιολογικές αποσυνθετικές τους επιδόσεις. Ξένα προς τη φύση υλικά, των οποίων όμως η δομή έχει ομοιότητες με φυσικά υλικά, μπορούν να αποδομηθούν πλήρως. Αν όμως έχουν πολύ διαφορετικές δομές, τότε αποδομούνται πολύ αργά απο αυτούς και παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα στο περιβάλλον.
Οι περισσότερες διαδικασίες αποδόμησης των υλικών λαμβάνουν χώρα με την παρουσία Οξυγόνου(αερόβια). Οι αερόβιοι ΜΟ λοιπόν χρειάζονται Οξυγόνο, για να κάνουν τη “δουλειά” τους. Άλλες διαδικασίες αποδόμησης επιτυγχάνονται κάτω από αναερόβιες συνθήκες και ονομάζονται ζυμώσεις.

Μικροοργανισμοί και άνθρωπος:
Ο άνθρωπος χρησιμοποιεί τους ΜΟ στοχευμένα, σε διάφορους τομείς της ανθρώπινης κοινωνίας, όπως για παράδειγμα στην Υγεία, στη Διατροφή και στη Προστασία Περιβάλλοντος(Πίν.2). Ο διαχωρισμός των ΜΟ σε χρήσιμους και σε επιζήμιους, έχει να κάνει με την ανθρώπινη οπτική.
ΜΟ οι οποίοι σαπίζουν είδη διατροφής στη κουζίνα μας, αποκαλούνται από την κοινωνία ζημιογόνοι. Στη φύση όμως αυτοί οι ζημιογόνοι ΜΟ, παίζουν πολύ σημαντικό ρόλλο στις διαδικασίες αποδόμησης των οργανικών υλικών.
Η μικροβιολογία ασχολείται με τους τρόπους που δρουν οι ΜΟ. Η θεώρηση ωφέλιμων και ζημιογόνων ΜΟ, θα πρέπει να επαναεξετασθεί και να αντικατασταθεί από μια αντικειμενική οικολογική θεώρηση.
Καταρχήν γίνεται πολύ λίγη χρήση των δυνατοτήτων των ΜΟ. Γιαυτό είναι απαραίτητο ο τομέας της μικροβιολογίας να προχωρήσει παραπέρα. Στους ΜΟ ενυπάρχει ένα τέτοιο μεγάλο δυναμικό, που μπορεί να λύσει παγκόσμια προβλήματα, όπως π.χ. ασθένειες(εμβόλια), ενέργεια(βιοαέριο) και ρύπανση του περιβάλλοντος. Πρέπει να σταθμίσουμε το γεγονός οτι η φύση με τους αφάνταστα μεγάλους αριθμούς ΜΟ μπορεί να είναι τόσο ευέλικτη και να προσαρμόζεται στις υπάρχουσες κάθε φορά συνθήκες.
Ανάλογα με το περιβάλλον και την τροφή, αναλαμβάνουν συγκεκριμένα είδη την αποδόμηση και πολλαπλασιάζονται αντίστοιχα εις βάρος άλλων ειδών.
Η γεωργία είναι μια επέμβαση στους φυσικούς κύκλους. Στη γαλατο-κρεατοπαραγωγή, όπως επίσης στις καλλιέργειες έχουμε να κάνουμε τοπικά, με διεκδίκηση τροφής, με εμπλουτισμό ή μεταφορά της. Αυτό έχει μια επίδραση στους πληθυσμούς των ΜΟ. Στη γεωργία λοιπόν πρόκειται για βελτιστοποίηση των μικροβιολογικών διαδικασιών υπέρ ημών, των ανθρώπων(γονιμότητα εδάφους, αξιοποίηση της τροφής των ωφέλιμωμ ζώων).


Ευκαρυώτες και ο τρόπος δράσης τους:
1.
Άλγες: Περιέχουν χλωροφύλλη και έχουν τη δυνατότητα να κάνουν φωτοσύνθεση. Μαζί με τα κυανοβακτήρια(παλιότερα ονομάζονταν “κυανοπράσινες άλγες”) κάνουν το πρώτο βήμα για το σχηματισμό οργανικών ουσιών, από ανόργανα υλικά(πρωτοπαραγωγή)
2. Μύκητες: Δεν περιέχουν χλωροφύλλη και δεν είναι έτσι σε θέση να κάνουν φωτοσύνθεση. Έχουν ανάγκη από οργανικές ουσίες, σαν τροφή. Η μισή ποσότητα της βιομάζας του εδάφους σχηματίζεται από τους μύκητες. Η περιεκτικότητά τους στο νερό είναι πολύ χαμηλή. Αξιοποιούν σχετικά δύσκολα για επέμβαση υποστρώματα, όπως ξύλο, δέρμα ή υδρογονάνθρακες. Ανώτερα φυτά εξαρτώνται από μύκητες, τα λεγόμενα μυκόριζα. Αυτά βοηθούν τα φυτά να προσλαμβάνουν ανόργανα συστατικά από το έδαφος και αντίστοιχα τροφοδοτούνται από τα φυτά με προϊόντα της φωτοσύνθεσής τους (ριζοσυμβίωση)
3. Πρωτόζωα: Εμφανίζονται σε αερόβια και αναερόβια περιβάλλοντα και μπορούν να ζουν είτε ανεξάρτητα, είτε σαν παράσιτα. Συμμετέχουν στην αποδόμηση των οργανικών ουσιών.

Σύνοψη των δυνατοτήτων εφαρμογών των ΜΟ
(Περιοχή εφαρμογών -Τομέας οικονομίας -Παραδείγματα προϊόντων)
1. Υγεία: στη Φαρμακοβιομηχανία για αντιβιοτικά, στεροειδή, ορμόνες, ρυθμιστές του ανοσιοποιητικού συστήματος, αντισώματα, διαγνωστικά(διαδικασίες ανίχνευσης), ένζυμα π.χ. στον καθορισμό του ζακχάρου του αίματος
2. Διατροφή: στη Βιομηχανία ποτών και τροφίμων, βιομηχανία ζωοτροφών , αγροχημικών-γεωργίας για Ένζυμα (π.χ. ένζυμα ενίσχυσης διάσπασης), αμινοξέα, αρωματικές ουσίες, καλλιέργειες εκκίνησης ζυμώσεων(π.χ στη παραγωγή ψωμιού, κρασιού, γιαουρτιού, ξινολάχανου), πρωτεϊνες, βιοφυτοφάρμακα, φυτικοί ρυθμιστές ανάπτυξης, αζωτοβακτιρίδια
3. Απόκτηση-ανάκτηση υλικών και ενέργειας: στη Χημική βιομηχανία και τηνΑνακύκλωση: Αιθανόλη, οργανικά οξέα(π.χ. κιτρικό οξύ), βιοαέριο
4. Προστασία περιβάλλοντος: στον καθαρισμό αποβλήτων-στην εξυγείανση εδάφους- στον καθαρισμό του αέρα και νερών με ανάκτηση φωσφόρου, ανάκτηση μετάλλων και εξάλειψη νιτρικών. Επίσης στη κομποστοποίηση, ζύμωση σκουπιδιών, εξυγείανση επιβαρυμένων χώρων, εξαερισμός βιομηχανικών χώρων και στάβλων

Για τη πιο σημαντική κατηγορία ΜΟ, τους αναγενητικούς ενεργούς μικροοργανισμούς(ΕΜ), έχουμε γράψει σε προηγούμενη ανάρτηση. Ειδικά για την εφαρμογή τους σε καλλιέργειες, αλλά και σε άλλους τομείς βλέπετε στην ιστοσελίδα της της ΟΙΚΟ-ΕΜ:

http://www.oiko-em.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=104&Itemid=111

1 σχόλιο:

  1. Επειδή οι μικροοργανισμοί παίζουν μεγάλο ρόλο στην καθημερινότητά μας, χωρίς ίσως να το αντιλαμβανόμαστε, αλλά κυρίως επειδή στην οικολογική γεωργία είναι απαραίτητο να γνωρίζουμε τη σημασία τους στους κύκλους της ζωής, έκανα μια περίληψη του αντίστοιχου κεφαλαίου από μια διπλωματική εργασία(στα Γερμανικά), η οποία ασχολείται με τις εφαρμογές των Ενεργών Μικροοργανισμών στη Γεωργία.

    ΑπάντησηΔιαγραφή