Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Τρίτη, 11 Ιουνίου 2013

Εκδήλωση: Κοινωνικές αντιστάσεις, αλληλεγγύη και Αριστερά



Σας προσκαλούμε σε εκδήλωση με θέμα «Κοινωνικές αντιστάσεις, αλληλεγγύη και Αριστερά» που θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 13 Ιουνίου στο Εργατικό Κέντρο Θεσσαλονίκης και ώρα 6 μ.μ.
 Οι ομιλητές που θα συμμετάσχουν στην εκδήλωση είναι:
1) Κώστας Νικολάου (μέλος ΠΡΩ.Σ.Κ.ΑΛ.Ο.)
2) Τασούλα Γκενίδου (μέλος ΚΚΕ μ-λ)
3) Εκπρόσωπος εργαζομέμων ΒΙΟ.ΜΕ.
4) Χρήστος Μανούκας (μέλος Κ.Ε.Χ.Α.)
5) Ηρακλής Χριστοφορίδης (μέλος ΟΚΔΕ)

Παρακάτω ακολουθούν το σκεπτικό της εκδήλωσης και ορισμένες ερωτήσεις που έχουν απευθυνθεί ενδεικτικά στους ομιλητές

“Κοινωνικές αντιστάσεις, αλληλεγγύη και Αριστερά”
Το τελευταίο διάστημα ακολουθώντας ένα σταθερό ρυθμό ένα νέο κύμα κοινωνικών αγώνων έχει ξεσπάσει στην Ελλάδα: αγώνες οι οποίοι στηρίζονται στην άμεση δημοκρατία και σε οριζόντιες μορφές οργάνωσης. Αυτοί οι αγώνες δείχνουν μια αποστροφή για τις παραδοσιακές αριστερές πολιτικές ενώ ταυτόχρονα παρουσιάζονται ως κοινωνικά κινήματα που εναντιώνονται στην κρατική διαχείριση και το νεοφιλελευθερισμό. Καταλήψεις πλατειών, τοπικές συνελεύσεις, κολλεκτίβες, συνεταιρισμοί ενάντια στην ιδιωτικοποίηση του νερού, κινήματα καταναλωτών και παραγωγών, απόπειρες εργατικής αυτοδιαχείρισης έχουν γεννηθεί και αναπτυχθεί ενώ η κρίση βαθαίνει. Ακόμα κι αν αυτοί οι αγώνες επιδρούν προς το παρόν σε ένα ελάχιστο ποσοστό των θυμάτων της κρίσης, οι εμπλεκόμενοι-ες σε αυτούς προσδοκούν να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες και την ίδια στιγμή να ξεπεράσουν τις παλιές μορφές πολιτικής και να προτάξουν νέες. Αναδύονται πράγματι νέες μορφές πολιτικής από τους κοινωνικούς αυτούς αγώνες; Αν ναι, είναι εφικτό και επιθυμητό να αντικαταστήσουν τις παλαιότερες; Έχουν ή μπορούν να αποκτήσουν οι αγώνες αυτοί αντικαπιταλιστικό χαρακτήρα, και με ποιους όρους; Πως οι εμπλεκόμενες-οι σε αυτούς τους αγώνες φαντάζονται τη συνέχιση και κλιμάκωση αυτών των αγώνων; Με ποιο τρόπο η Αριστερά στην Ελλάδα σχετίζεται και επηρεάζει αυτούς τους αγώνες; Μπορεί η αλληλεγγύη να καλύψει το κενό μεταξύ πολιτικής “από τα πάνω” και πολιτικής “από τα κάτω”;
  1.       Ποιος είναι κατά τη γνώμη σας ο ρόλος των πολιτικών οργανώσεων σε σχέση με τους κοινωνικούς αγώνες; Υπάρχει διαφορά στη σύλληψη, διεξαγωγή και πορεία των πολιτικών από τους κοινωνικούς αγώνες; 
  2.       Η πολιτικοποίηση των κοινωνικών αγώνων είναι ένας θεμιτός στόχος; Και αν ναι, υπό ποίους όρους μπορεί να είναι εφικτός;
  3.        Πως αντιλαμβάνεστε την έννοια της αλληλεγγύης στους κοινωνικούς αγώνες και στα κοινωνικά εγχειρήματα σαν πολιτικό στόχο; Η αλληλεγγύη είναι πάντα ριζοσπαστική ή μπορεί να είναι και συντηρητική; Υπάρχει κάποια ένταση μεταξύ αλληλεγγύης και κριτικής πολιτικής συνείδησης;
  4.       Κάποιοι κοινωνικοί αγώνες μπορεί να εκφράζουν με “ριζοσπαστικό” τρόπο μεμονωμένα και μερικά συμφέροντα ατόμων ή ομάδων, ιδιαίτερα εντός της δύσκολης οικονομικής και κοινωνικής συγκυρίας, σε πιθανή αντίθεση ή αδιαφορία με τα γενικά κοινωνικά συμφέροντα. Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί γόνιμα η σχέση αυτή μεταξύ μερικού και γενικού και τι σημαίνει ότι ο χαρακτηρισμός ενός αγώνα χωρίς μαζικότητα ως ριζοσπαστικού;
  5.        Θεωρείτε ότι οι κοινωνικοί αγώνες που έχουν ξεσπάσει περιέχουν νέες μορφές και νέα περιεχόμενα και σε τι συνίστανται αυτά;  Αποτελούν οι κοινωνικοί αγώνες συνέχεια κάποιων μορφών πάλης που είχαν υπάρξει στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό; Αποτελούν οι κοινωνικοί αγώνες κομμάτι ενός συνολικότερου εθνικού ή διεθνούς κινήματος και αν ναι ποιο είναι αυτό;
  6.       Νομίζετε ότι μπορεί να υπάρξει μια κοινή βάση που μπορεί να ενώσει αλλά και να ριζοσπαστικοποιήσει αυτούς τους αγώνες; Αν ναι, πως μπορεί να συνδυαστεί η ανάγκη για μια κοινή βάση των αγώνων με το διαφαινόμενο τοπικό χαρακτήρα των αγώνων; Θεωρείτε ότι υπάρχει ανταγωνιστική σχέση μεταξύ των δύο;
  7.       Ποιος είναι ο πραγματικός εχθρός αυτών των κινημάτων; Ενέχουν ρητά ή υπόρρητα αντικαπιταλιστικούς σκοπούς; Μπορούν να πετύχουν τους στόχους τους σε τοπικό ή εθνικό πλαίσιο, εν μέσω μίας διεθνούς οικονομίας;
  8.       Έχουν οι αγώνες αυτοί έναν “προεικονιστικό” χαρακτήρα (πραγματώνουν εν μέρει στο παρόν στοιχεία μιας ελεύθερης μελλοντικής κοινωνίας, προετοιμάζοντας την έλευσή της); Ο χαρακτήρας αυτός μπορεί να έρχεται σε σύγκρουση με την άμεση και επιτακτική ανάγκη για κάλυψη των βασικών αναγκών όσων συμμετέχουν σ’ αυτά;
  9.       Τα εναλλακτικά οικονομικά εγχειρήματα θέλουν να ανταγωνιστούν και αντικαταστήσουν την κυρίαρχη οικονομία (με τις μαζικές βιομηχανικές τεχνολογικές μορφές, τις χρηματοπιστωτικές κλπ); Αυτό είναι μία συνειδητή επιλογή ρήξης με παρελθόντα κινήματα που ήθελαν να “κοινωνικοποιήσουν” την κυρίαρχη οικονομία;

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου