Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Δευτέρα, 24 Ιουνίου 2013

Βουτιά κάτω από τη βάση

“Πάρε φράγκα, δωσ’ μου κρέας”. Έτσι λέγαν κάποτε οι άνθρωποι όταν θέλαν να δείξουν πως κάποιος είναι ντιπ χαζός και δεν ξέρει ούτε τα στοιχειώδη.
Σήμερα, μετά από τόσην πρόοδο και σπουδή, μετά από τόσα πανεπιστήμια και εργαστήρια, μετά από τόσον εκπολιτισμό και κουλτούρα, μετά από τόση εξέλιξη και ανάπτυξη, μετά από τόση εξειδίκευση και εργασία, σε αυτό ακριβώς το σημείο έχει φτάσει ο καταναλωτής.
Αποβλακώθηκε τελείως.
Γνωρίζει μόνο να κάνει την εργασία, για την οποίαν εκπαιδεύτηκε εντός του συστήματος για να παίρνει έναν μισθό σε χρήμα. Κι από κει και μετά, πάρε φράγκα δωσ’ μου κρέας.
Κυκλοφορεί με την πορτοφόλα στην τσέπη και την φόλα στο κεφάλι.
Τρώει ό,τι του πουλάνε, πίνει ό,τι αγοράζει, ταξιδεύει μαζικά σε όποιο μέρος “πουλάει”, και γενικά ζει δίχως να γνωρίζει τίποτα από τα βασικά, τα βιωματικά. Το βασικότερο που γνωρίζει, η βάση όλων, το πρώτο τουβλάκι για όλα είναι το χρήμα. Είναι ο φυσικός του πόρος και η αρχή των πάντων. Αν έχει χρήμα, λειτουργεί, αν όχι πεθαίνει ως καταναλωτής και επειδή είναι πλέον μολυσμένος και μεταλλαγμένος σε υπερθετικό βαθμό, μπορεί να πεθάνει και ως άνθρωπος, αυτοκτονώντας ή λιμοκτονώντας.
Όλη μας η εξέλιξη, η πρόοδος, η ανάπτυξη και ο πολιτισμός ως “ανθρωπότητα” όχι πλέον ανθρώπων αλλά καταναλωτών, χτίστηκε επί του τρομακτικού αξιώματος να θεωρούμε ως αρχή των πάντων, ως βάση των πάντων το χρήμα. Κι από κει και κάτω να μην έχουμε καμία απολύτως γνώση, ούτε βέβαια και κανένα απολύτως ενδιαφέρον για γνώση. Μόνο από κει και πάνω ενδιαφερόμαστε να σπουδάζουμε, ο καθένας σε όποια ειδικότητα του ταιριάζει, για να βγάλει όσο περισσότερα χρήματα και να έχει έτσι στέρεες βάσεις, κούνια που τον κούναγε.
Η βάση μας λοιπόν ως καταναλωτές είναι το χρήμα αλλά η βάση μας ως ανθρώπινα όντα βρίσκεται πολύ πιο βαθιά από αυτό, όπως όλων των πλασμάτων της φύσης. Κι αυτό δείχνουμε να το έχουμε όχι απλώς ξεχάσει αλλά αποδιώξει εντελώς ως ενδεχόμενο και ως πληροφορία. Διότι έχουμε ξεχάσει εντελώς και το ότι πιο βαθιά και πιο βασικά από καταναλωτές είμαστε άνθρωποι, πλάσματα, όντα. Ότι έχουμε έναν βασικότερο και πρωγενέστερο εαυτό από τον καταναλωτή που κουβαλάμε. Και ότι όταν το βιολογικό αυτό ον πάψει να υπάρχει, αυτόματα παύει και ο καταναλωτής.
Όλα αυτά δεν τα ξέρουμε πια εμείς οι σύγχρονοι και πολιτισμένοι άνθρωποι. Πλήρης η αποβλάκωση του καταναλωτισμού. Πάρε φράγκα δωσ’ μου κρέας, γίναμε όλοι μας μέσα σε πολύ λίγες γενιές.
Το Απλεπιστήμιο, αυτό που ξεκινάει ως πρώτο βήμα εδώ στη Βολισσό και φιλοδοξεί, (όπως και τα Πανεπιστήμια (!)) να εξαπλωθεί σε πολλά μέρη της Ελλάδας, φιλοδοξεί να προσφέρει γνώσεις σε βάθος. Γνώσεις κάτω από τη βάση, κάτω από το χρήμα. Προς τη βάση του εαυτού μας ως πλάσμα βιολογικό και του οικοσυστήματος ως μόνου αληθινού αυθύπαρκτου συστήματος. Να εμβαθύνει και να κάνει βουτιά από τον καταναλωτή στον άνθρωπο, από το χρηματοοικονομικό σύστημα στο οικοσύστημα. Μια βουτιά προς την ελευθερία. Μια βουτιά που συνήθως δεν έχει επιστροφή και που ανοίγει ορίζοντες ξεχασμένους και απείρως ομορφότερους από τους φτιαχτούς και μπιχλιμπιδάτους τους σύγχρονου κόσμου.
Το Απλεπιστήμιο θα ξεκινήσει φέτος στη Βολισσό με τις πρώτες (θεωρητικές και ιδρυτικές) συναντήσεις του τον Αύγουστο (23-26) και θα συνεχίσει κατόπιν, ανακοινώνοντας προγράμματα κατά την διάρκεια του έτους, όχι μόνο στην έδρα του αλλά και σε άλλα μέρη της Ελλάδας, ακόμα και στην Αθήνα. Παντού υπάρχουν άνθρωποι με βιώματα, με γνώσεις κάτω από τη βάση και με διάθεση να τις μοιραστούν, οι οποίοι μπορούν να λάβουν μέρος και να επεκτείνουν το εγχείρημα του Απλεπιστημίου. Η συνεργασία μας θα είναι δεδομένη.
Δηλώστε συμμετοχή στις συναντήσεις του Αυγούστου στη Βολισσό. Ήδη έχουν δηλώσει περίπου 50 άνθρωποι από διάφορα μέρη της Ελλάδας και μάλλον βαδίζουμε προς μια πολυσυμμετοχική έναρξη, γεγονός που μόνο χαρά μας δίνει.
Σας περιμένουμε όλους όσους νιώθετε και ψάχνετε προς αυτές τις κατευθύνσεις της ζωής.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου