Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Τετάρτη, 4 Απριλίου 2012

Προς τους ψυχωμένους της Τέχνης ανοιχτή επιστολή

Του Γιάννη Μακριδάκη
Μέσα στο μούρκι μου (μούρκι=κτήμα), έχει ήδη διαμορφωθεί ένα ταπεινό Μνημείο. Ένα Μνημείο που μαρτυρά την πλήρη αποτυχία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως ιδέα.
Στο νοτιοανατολικό πύλιαστρο του μαγκανοπήγαδου κρέμεται όλη η ψυχή της Ελλάδας, του νοτιοανατολικού άκρου της Ενωμένης Ευρώπης, η οποία αλώθηκε και τώρα καταστρέφεται πλήρως και ανεπίστροφα.
Κρέμονται οι δυο πορτοκαλί χρώματος κολοκύθες, οι σημαδούρες της οικογενειακής μας βάρκας. 34 χρόνια κράτησε ο βίος της, ξύλινο σκαρί, ναυπηγημένο στο νησί από καραβομαραγκούς που σβήσανε κι αυτοί, έπεσε θύμα της Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας, η οποία θυσιάζει και αφανίζει κάθε πολιτισμική ιδιαιτερότητα των χωρών μελών της στο όνομα της ενιαίας αγοράς, της δήθεν ανάπτυξης και του ανταγωνισμού απέναντι στο υπερατλαντικό μοντέλο της ξεφτίλας.
Η Ευρώπη μάς εξανάγκασε, επιδοτώντας μας κιόλας, στο όνομα του εκσυγχρονισμού και της ανάπτυξης, να κόβουμε και να καταστρέφουμε ανάλγητα τις βάρκες μας, τα παραδοσιακά σκαριά που αιώνες αρμένιζαν το Αιγαίο. Μας εξανάγκασε, δωροδοκώντας μας κιόλας, να απαρνηθούμε και να ξεχάσουμε, να χάσουμε δια παντός όλη τη σοφία και την πείρα που μεταφέρθηκαν από γενιά σε γενιά πάνω στην κατασκευή των καϊκιών αλλά και πάνω στη χρήση τους και πάνω στην τέχνη της ψαροσύνης. Kι αυτό δεν συνέβη βέβαια μόνο στον τομέα των ξύλινων τρεχαντηριών.
Η Ευρώπη επενέβη ανάλγητα σε κάθε πτυχή της πολιτισμικής μας παρακαταθήκης, απαίτησε την θάνατό της ή τον εγκλεισμό της σε μουσεία και μας εξανάγκασε να γίνουμε γιαλαντζί Έλληνες, αλλά μοιραία και γιαλαντζί Ευρωπαίοι.
Μας εξανάγκασε η Ευρώπη να χάσουμε την ψυχή μας και μας πλάσαρε τη δική της.
Τώρα βρισκόμαστε στο στάδιο της ψυχικής μετάλλαξης. Στα αστικά κέντρα αυτό έχει σχεδόν επιτευχθεί.
Η ελληνική ψυχή χάθηκε δια παντός από το προσκήνιο και κατάντησε να λογίζεται περιθωριακή.
Η ελληνική ατμόσφαιρα έδωσε τη θέση της σε άψυχα ευρωπαϊκά μοντέλα καθωσπρεπεισμού και αποστείρωσης. Οι παραδοσιακές τέχνες έσβησαν και η Τέχνη παραγκωνίστηκε από προϊόντα λάιφ στάιλ. Όλα όσα προβάλλονται και προτείνονται στον Έλληνα ως πρότυπα προς αφομοίωση, ακολουθούν την παγερή συνταγή του βορειοευρωπαϊκού ψυχισμού.
Τραγούδια άψυχα, δίχως νοήματα, πεζογραφήματα ανιαρά με ισοπεδωμένη γλώσσα, αλλά και καλλιτεχνικές μιμήσεις της μουντής εσπερίας, δίχως τη γλύκα και τη σκληράδα του ελληνικού τοπίου, του φωτός, του κλίματος, της ψυχής που επί αιώνες ζυμώθηκε σ’ αυτή τη γωνιά του πλανήτη.
Η Ευρώπη όχι μόνο δεν ασχολήθηκε ουσιαστικά για να συνθέσει και να προστατέψει τις διαφορετικότητες αλλά ούτε καν αδιαφόρησε γι αυτές. Απεναντίας, έβαλε στόχο και πέτυχε να τις ισοπεδώσει βάναυσα. Η Ευρώπη ενώθηκε με μοναδικό στόχο να αποτελέσει ενιαία αγορά καταναλωτών και όχι ενιαία κοινωνία ανθρώπων. Η ιστορική Ευρώπη των ολιγίστων ηγετών έπεσε θύμα του αμερικανικού πειράματος και κατάφερε να το υιοθετήσει και να το εφαρμόσει στη χείριστη μορφή του.
Και τώρα βιώνουμε τη φάση της κορύφωσης. Οικονομική εξαθλίωση όσων δεν συνεμορφώθησαν με τας υποδείξεις, όσων δεν μπόρεσαν να γίνουν αυθεντικοί Γερμανοί, όσων είχαν άλλην αντίληψη για τη ζωή.
Έπεται η φάση της τελικής καταστροφής, η οποία στην Ελλάδα έχει ξεκινήσει ήδη να διαφαίνεται από τις εξαγγελίες των πολιτικών νάνων που κυβερνούν και παραδίδουν τις πλουτοπαραγωγικές πηγές και το φυσικό περιβάλλον της χώρας βορά στις διαθέσεις της γερμανικής βιομηχανίας με το πρόσχημα της πράσινης παραγωγής ενέργειας κυρίως.
Όσοι άνθρωποι είναι σε θέση να διακρίνουν την επερχόμενη και μη αναστρέψιμη καταστροφή, κυρίως οι πραγματικοί καλλιτέχνες, αυτοί που έχουν αποδείξει με το έργο τους ότι διαθέτουν ψυχή, οι οποίοι υπάρχουν κι ας μην εμφανίζονται στα άθλια τηλεπαράθυρα, έχουν χρέος να δράσουν. Ομαδικές καλλιτεχνικές εξορμήσεις στην Ελλάδα που πληγώνεται και πεθαίνει, αυτό έχουν χρέος να πράξουν.
Να φέρουν τον λόγο, τις μουσικές τους, τις παραστάσεις τους, τις πινελιές τους, σε άμεση σύγκρουση με τα επιχειρήματα και τις μεθόδους της ευρωπαϊκής αναλγησίας που μας επιτίθεται ωσάν όρνεο σε πτώμα.
Να συνεργαστούν με φωτισμένους τεχνοκράτες και να λάβουν θέση μάχης αναλύοντας στους Έλληνες πολίτες, ως περιοδεύον θίασος ψυχής, το μέγεθος της καταστροφής που έρχεται.
Να υπερασπιστούν την Ελλάδα, να υπερασπιστούν την Έμπνευση, να υπερασπιστούν την διαφορετικότητά μας στην Ευρώπη και στον κόσμο, αυτό έχουν χρέος να πράξουν πλέον.
Να βγουν από το καβούκι τους και τους στημένους αστικούς καλλιτεχνικούς χώρους και να μεταβούν στις θέσεις μάχης.
Στο Αποπηγάδι και σε όλη την Κρήτη, στην Ικαρία, στη Μάνη, στην Ευβοια, στη Χίο, στη Χαλκιδική, στο Κιλκίς, στον Εβρο. Εκεί που χιλιάδες πολίτες δίνουν καθημερινά την ψυχή τους υπερασπιζόμενοι με αγώνα μέχρις εσχάτων τους τόπους τους.
Το παιχνίδι στην πρωτεύουσα έχει χαθεί προ πολλού. Η Κατοχή της Αθήνας είναι γεγονός, όπως γεγονός είναι και πως η Αντίσταση θα λάβει χώρα για μιαν ακόμα φορά στα βουνά και στα λαγκάδια αυτής της όμορφης χώρας.
Γιάννης Μακριδάκης



* Έργο με τίτλο “Καϊκια” του Νίκου Γκίκα-Χατζηκυριάκου (1906-1994)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου