Μετά το 3ο και το συνεχές-με "κόφτη"- Μνημόνιο

Τ

Τι περιμένουμε; Δεν υπάρχουν "σωτήρες"
Οι περισσότεροι νεοέλληνες περίμεναν μετέωροι και άπρακτοι την κυβέρνηση "κοινωνικής σωτηρίας" της αριστεράς με κορμό τον ΣΥΡΙΖΑ για να μας λύσει όλα τα προβλήματα! Να συμφωνήσει με τους "θεσμούς", να εξασφαλίσει χρηματοδότηση, να αποτρέψει τη "λιτότητα" και την "ανθρωπιστική κρίση". Και αυτή η Κυβέρνηση κάθε άλλο παρά έλυσε αυτά τα προβλήματα, έφερε ένα σκληρότερο μνημόνιο, σαν αποτέλεσμα της "σθεναράς διαπραγμάτευσης" με τους πιστωτές. Και για να το εφαρμόσει χωρίς τα "βαρίδια" της, έκανε "φαστ τρακ" εκλογές, για μια νέα "ισχυρή εντολή" από το ζαλισμένο "πόπολο". Πριν προλάβει αυτό να αντιληφθεί ότι οι υποσχέσεις των εκλογών, θα ακολουθήσουν το δρόμο των προηγούμενων που δεν κρατήθηκαν παρά το ότι ο Τσίπρας ήθελε να "πρωτοτυπήσει και να τις κρατήσει".
Και πραγματικά: με το 3ο και διαρκές μνημόνιο, που μας έφερε η Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, καταρρέουν και οι τελευταίες ελπίδες του ζαλισμένου "πόπολου".
​Για όσους έχουν αντιληφθεί καθαρά αυτές τις εξελίξεις, δεν μας μένει παρά:
να διαμορφώσουμε «από τα κάτω» ένα απαραίτητο ρεαλιστικό και ελκυστικό πολιτικό πρόγραμμα για το ξεπέρασμα της σημερινής κατάρρευσης και συγχρόνως για τη μετάβαση σε μια μετακαπιταλιστική κοινωνία, που θα στηριχθεί:
-στην οικονομία των βιοτικών αναγκών και στα "κοινά" όσον αφορά στο περιεχόμενο,
-στον συνεργατισμό-συνεταιρισμό όσον αφορά στις σχέσεις παραγωγής,
-στη συλλογική-κοινοτική-δημοτική ιδιοκτησία όσον αφορά στα μέσα παραγωγής,
-στην εγγύτητα, τις μικρές αποστάσεις και την ελεύθερη ενέργεια των ΑΠΕ, όσον αφορά στο μικρότερο δυνατό οικολογικό αποτύπωμα
-Στην άμεση δημοκρατία όσον αφορά στις αποφάσεις και τους πολιτικούς θεσμούς

Δε μας μένει τίποτα άλλο σε αυτή την χώρα, από το να αναζητήσουμε ριζοσπαστικές λύσεις.
Παρακάτω περιγράφουμε τη στρατηγική της Τοπικοποίησης για τη μετάβαση σε μετακαπιταλιστικές κοινωνίες:

Η Στρατηγική της Τοπικοποίησης
1. Το παγκόσμιο πλαίσιο
Η ελληνική κρίση είναι η «εξτρέμ» έκφραση της παγκόσμιας κρίσης, στην οποία βρίσκεται το καπιταλιστικό σύστημα υπό την ηγεσία του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου.
Υπάρχει μια χρηματοπιστωτική φούσκα διογκωμένη τουλάχιστον κατά 10 φορές. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να έχουν αυξηθεί υπέρμετρα οι σημερινές χρηματικές περιουσίες της ελίτ του 1% του παγκόσμιου πληθυσμού. Αυτή η ελίτ διακινώντας και δανείζοντας αυτόν τον τεράστιο χρηματικό όγκο μπορεί και ελέγχει την «ευημερία» του υπόλοιπου 99%. Αυτό είναι δυνατόν γιατί έχει εξαρτήσει από αυτό το χρήμα και τις πλειοψηφίες των «από κάτω».

Πραγματικά, η μεγάλη αύξηση της παγκόσμιας κατανάλωσης τα τελευταία 15-20 χρόνια (βασικά μεταξύ 1990-2007) πυροδοτήθηκε και στηρίχθηκε από την μαζική χορήγηση δανείων από τις τράπεζες. Είχαμε παντού αυξανόμενα επίπεδα χρέους. Των νοικοκυριών, των επιχειρήσεων, των κυβερνήσεων.

Με τη μορφή καταναλωτικών χρεών, χρηματοπιστωτικών επενδύσεων, δημοσίων χρεών, εξωτερικών χρεών σε κάθε χώρα. Στο προηγούμενο της κρίσης διάστημα το χαρακτηριστικό ήταν η αύξηση ιδίως των καταναλωτικών χρεών. Χρησιμοποιήθηκαν σαν μηχανισμός, ώστε η κατανάλωση να γίνει ο βασικός μοχλός της καπιταλιστικής ανάπτυξης. Στην κουλτούρα του «δανείσου και ξόδευε» τα πιο ευάλωτα ήταν τα κοινωνικά στρώματα χαμηλού εισοδήματος, ιδίως της μεσαίας τάξης.
Η «αριστοκρατία» των μεσοστρωμάτων και των μισθωτών εργαζομένων είχαν κατορθώσει να εξασφαλίσουν για τον εαυτό τους σημαντικό μέρος της πίτας και προσπαθούσαν με κάθε τρόπο να μη βρεθούν στη θέση των «από κάτω».
Οι κυρίαρχες ελίτ και τάξεις κατόρθωναν μέχρι τώρα να έχουν την συναίνεση αυτών των στρωμάτων, υποσχόμενες ότι μπορούν να τους αυξάνουν το μερίδιο της πίτας με το να τις βοηθούν να μεγαλώνουν τη συνολική πίτα μέσω της «ανάπτυξης και της προόδου». Κατορθώνοντας δηλαδή να περάσει στη συνείδηση των «από κάτω» της πυραμίδας, σαν υπέρτατη αξία-σχεδόν σα νέα θρησκεία- την «άνετη» ζωή μέσα από την συνεχή αύξηση της κατανάλωσης.
Αυτό λειτουργούσε, όσο οι λαοί πίστευαν ακόμα σε μια «εικόνα» ενός απέραντου και απεριορίστων δυνατοτήτων πλανήτη, και όσο οι οικονομολόγοι μπορούσαν να υποστηρίζουν ότι η καμπύλη της οικονομίας είναι εκθετικά αυξητική.
Όμως και η αυξημένη κατανάλωση υλικών αγαθών και η αυξημένη παραγωγή τους απαιτούν αυξημένη χρήση υλικών και ενέργειας. Περιβαλλοντικοί παράγοντες, ελλείψεις πόρων, η οικονομική διεύρυνση στην Ν.Α. Ασία (αναδυόμενες χώρες) κ.λπ., μειώνουν τη διάρκεια ζωής των πεπερασμένων αποθεμάτων που έχουν απομείνει.
Ο ανταγωνισμός μεταξύ της εξασφάλισης τροφής και της εξασφάλισης της μετακίνησης (τρόφιμα ή βιοκαύσιμα) συμβάλει π.χ. στην αύξηση των τιμών των τροφίμων.
Η αύξηση των εκπομπών του άνθρακα και η συνακόλουθη κλιματική αλλαγή, η μείωση της βιοποικιλότητας, η αποψίλωση και οι πυρκαγιές των δασών, η μείωση των ιχθυαλιευμάτων, η έλλειψη νερού, η υποβάθμιση των καλλιεργούμενων εδαφών συμβάλλουν στην μείωση της αποδοτικότητας και των οικονομικών δραστηριοτήτων των ανθρώπων και διογκώνουν το πρόβλημα της ικανοποίησης των βιοτικών αναγκών τους.
Το τελικό αποτέλεσμα των αυξημένων οικονομικών δραστηριοτήτων του οποιασδήποτε μορφής κεφαλαίου είναι η κατάρρευση των αποθεμάτων των φυσικών πόρων του πλανήτη. Αλλά και του περιβάλλοντός του, γιατί επίσης έχουν αυξημένη παραγωγή αποβλήτων, όσο και να αυξάνεται ο βαθμός απόδοσης της χρησιμοποιημένης τεχνολογίας.
Δεν είναι βασικά η «ανευθυνότητα» ή η «απληστία» των αγορών -αν και έπαιξε σημαντικό ρόλο- η αιτία της συνεχιζόμενης οικονομικής κρίσης και της κρίσης των δημοσιονομικών χρεών. Η βασικότερη αιτία είναι η ίδια η επιδίωξη της οικονομικής ανάπτυξης και της αντίστοιχης ιδεολογίας της.
Αυτή η ιδεολογία, προς το παρόν οδηγεί σε οικονομική και περιβαλλοντική καταστροφή ολόκληρες χώρες και περιοχές, και στο μέλλον σε κατάρρευση ολόκληρο τον πλανήτη: οι υλικές και οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις της επιδιωκόμενης ανάπτυξης μας οδηγεί εκτός της δημιουργίας οικονομικών χρεών και στη δημιουργίαοικολογικών χρεών.
Η ανικανότητά μας να ρυθμίσουμε τις χρηματοοικονομικές αγορές συνδυάζεται με την ανικανότητά μας να προστατέψουμε τους φυσικούς πόρους και να περιορίσουμε τις οικολογικές καταστροφές.
Τα χρέη που αφήνουμε στα παιδιά μας και τις μελλούμενες γενιές δεν θα είναι μόνο οικονομικά προς τους πιστωτές μας. Θα είναι και οικολογικά προς τον πλανήτη και τα οικοσυστήματα, τα οποία ανήκουν σε όλους και δεν έχουν σύνορα. Και αυτά θα πρέπει να τα ξεπληρώσουν –οι νέες γενιές-αποκαθιστώντας ότι έχουμε καταστρέψει οι παλιότερες. Αν θέλουν φυσικά να επιβιώσουν στο μέλλον.
Με το κυρίαρχο σημερινό μοντέλο υπερκατανάλωσης, μέχρι το 2030 θα χρειαζόμασταν έναν δεύτερο πλανήτη σαν τη γη. Ο καπιταλισμός λοιπόν αντιμετωπίζοντας αυτή την πραγματικότητα, από τη μία εξασφαλίζει για τις ελίτ όλο και μεγαλύτερο κομμάτι της υπάρχουσας πεπερασμένης πίτας καταναλώνοντας τους εναπομείναντες πόρους και από την άλλη-για να συνεχίζει να καλλιεργεί τη ψευδαίσθηση της αύξησης της πίτας-την«φουσκώνει», αφού δε μπορεί να την μεγαλώνει.
Αλλά όσο μεγαλώνουν οι φούσκες τόσο πιο εύκολα «σπάνε» και έτσι δε μπορεί πια να εξασφαλίζει εύκολα τη συναίνεση των μεσαίων τάξεων. Αυτή η συναίνεση εξέλεγε μέχρι τώρα τις κυβερνήσεις των κομμάτων εξουσίας παντού. Με την άρση της έχουμε και αμφισβήτηση του πολιτικού συστήματος της κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης και διακυβέρνησης, ιδίως στα κράτη της Ν. Ευρώπης.
2. Όσον αφορά στην Ελλάδα
Η Ελλάδα έγινε ο αδύνατος κρίκος στον παγκόσμιο καπιταλισμό, λόγω της μανίας της πολιτικής και οικονομικής ελίτ, για ανάπτυξη που δεν στηριζόταν στον πρωτογενή- δευτερογενή τομέα (γεωργία, μεταποίηση, καινοτομία κ.λπ.), αλλά στον τριτογενή (κατανάλωση, εμπόριο, τουριστικές υπηρεσίες κ.λπ.) και στις κάθε είδους οικοδόμηση και κατασκευές.
Ο «εκσυγχρονισμός» που υποτίθεται έγινε -χωρίς να υπολογίζεται το οικονομικό και το περιβαλλοντικό κόστος του-στηρίχθηκε σε δάνεια κύρια από το εξωτερικό. Σε αυτό βοήθησε και η είσοδος στην Ευρωζώνη, γιατί αύξησε τη δανειοληπτική πίστη λόγω του κοινού νομίσματος. Όλοι άρχισαν να δανείζονται εύκολα.
Η κυβέρνηση και οι τράπεζες από τις «χρηματοπιστωτικές αγορές», οι επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά από τις τράπεζες. Το Ευρώ και τα δάνεια βοήθησαν ιδιαίτερα στο να ικανοποιείται η μανία της ελληνικής ελίτ για έργα φαραωνικά ( π.χ. των ολυμπιακών του 2004 ), για γέφυρες λιμάνια, δρόμους, αεροδρόμια και στάδια, αλλά και για τη δημιουργία ενός υπερμεγέθους πελατειακού κράτους στην υπηρεσία της.
Σε όλη τη μεταπoλεμική περίoδo μόvo τo 15% τωv συvoλικώv επεvδύσεωv παγίoυ κεφαλαίoυ στρεφόταv στη μεταπoίηση, εvώ τo 42% τωv ιδιωτικώv επεvδύσεωv στρεφόταv στην οικοδομή και τα 2/3 τωv δημoσίωv στηv υπoδoμή.
Ο τουρισμός αναδείχθηκε στη «μεγάλη βιομηχανία» της χώρας και ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού προσπάθησε να επιβιώσει προσφέροντας υπηρεσίες κατά τη «τουριστική σαιζόν», αφήνοντας κατά μέρος τις άλλες δραστηριότητες και τη γεωργία.
Και αυτή η κατεύθυνση -που υλοποιούταν από ένα πολιτικό προσωπικό κάθε άλλο παρά αξιόλογο-κατέρρευσε στα πλαίσια της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης.
Λόγω της άρσης της «εμπιστοσύνης των πιστωτών», η δομική κατά βάση ελληνική κρίση μετατράπηκε σε κρίση των δημοσιονομικών χρεών. Αυτή έφερε και τις πολιτικές της τρόικας και των «μνημονίων».
Και η σημερινή, αλλά και οι επόμενες κυβερνήσεις των κομμάτων εξουσίας, θα είναι υποχρεωμένες –με τη «βοήθεια» της τρόικα ή των θεσμών της ΕΕ στη συνέχεια-να εφαρμόσουν τέτοιες πολιτικές, ώστε να επιστραφούν με ένα τρόπο τα χρέη στους διεθνείς και ντόπιους πιστωτές.
Εξάλλου η ευρωπαϊκή ελίτ δε μπορεί πια να διατηρεί πολυπληθείς μεσαίες τάξεις και θέλει να τις συρρικνώσει, ξεκινώντας από την Ελλάδα και τη Ν. Ευρώπη. Με τα προγράμματα «σωτηρίας» επιδιώκει τη «φτωχοποίησή» τους. Τελικά όχι μόνο των μεσαίων τάξεων.
Όσον αφορά στην Ελλάδα λοιπόν, που υπήρξε ιδιαίτερα επιρρεπής στο «να καταναλώνει περισσότερο από ό,τι παράγει», το «πρόγραμμα αναπροσαρμογής» οδηγεί στη «φτωχοποίηση» ολόκληρης της ελληνικής κοινωνίας και του περιβάλλοντος της χώρας.
Η ζωή θα γίνει για τους περισσότερους Έλληνες –εκτός της τοπικής ελίτ-σε μεγάλο βαθμό αβίωτη. Είναι γενικά φανερό ότι η πολυπληθής ελληνική μεσαία τάξη περνά σε αυτούς που αποκαλούμε «από κάτω».
Παρόλο το αίσθημα ενοχής, που κυριαρχεί σήμερα στα περισσότερα στρώματα λόγω και της προπαγάνδας του «όλοι μαζί τα φάγαμε», κάποια στιγμή, ιδίως τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα των ανειδίκευτων εργαζομένων και των ανέργων δε θα μπορούν να αποδεχθούν άλλο την εξαθλίωσή τους. Μαζί με κάποια μέχρι τώρα βολεμένα, αλλά «νεόπτωχα» πλέον στρώματα, θα πάψουν να συναινούν στην υπάρχουσα Ε.Ε. Δε θα μπορούν να δεχθούν για τη χώρα τον ρόλο που θα της έχει αναθέσει ο παγκόσμιος καπιταλιστικός καταμερισμός της εργασίας. Σαν χώρας δηλαδή που θα έχει χάσει την αυτάρκεια, θα έχει καταστρέψει το περιβάλλον της και θα έχει γίνει περιοχή φθηνών υπηρεσιών και τουρισμού. Σαν χώρας εξαρτημένης πλήρως από τις εισαγωγές για την ικανοποίηση των βιοτικών αναγκών του πληθυσμού με δημιουργία ελλειμμάτων και άρα ανάγκης για συνέχιση της δανειοδότησης από τους «πιστωτές» και της πληρωμής των δανείων από τα σημερινά και αυριανά «υποζύγια». Για να συνεχίζεται η εξάρτησή της για να συνεχίζεται το «πάρτυ» της ντόπιας και διεθνούς κυρίαρχης τάξης.
Αλλά ταυτόχρονα θα καταλάβουν ότι δε μπορούν να γυρίσουν προς τα πίσω, στο προηγούμενο της κρίσης μοντέλο ανάπτυξης που στηριζόταν στον υπερκαταναλωτικό τρόπο ζωής και στο μεγενθυμένο οικολογικό αποτύπωμα. Θα χρειασθεί, μέσα από την όξυνση της κρίσης, να αντιληφθούμε όλοι ότι είναι ψευδαίσθηση η επιθυμία μας να «ανελιχθούμε» κοινωνικά και να επιδιώξουμε την «ευημερία» μας μέσω της αύξησης του κομματιού της πίτας που μας αναλογεί. Θα χρειασθεί να αντιληφθούμε καθαρά ότι η ευζωία μας δε μπορεί να ταυτισθεί με την ατομική κατανάλωση .
Μπορεί να επιτευχθεί αν επιδιώξουμε την ευζωία μέσω της ανάδειξης άλλων σημαντικών αξιών και προτεραιοτήτων: της αλληλεγγύης, της συνεργασίας, της κοινότητας, της φιλίας, της ελευθερίας, του αυτοκαθορισμού, της κοινωνικής-αλληλέγγυας οικονομίας, της στήριξης στην αφθονία των κοινωνικών-συλλογικών αγαθών μας και στους δίκαια κατανεμημένους περιορισμένους φυσικούς πόρους μας.
Να αντιληφθούμε ότι δε μπορεί να συναινούμε πλέον στον μέχρι τώρα τρόπο ανάπτυξης και διακυβέρνησης που μας οδήγησε εδώ.
Πραγματικά, η απομυθοποίηση του καπιταλισμού και της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, μπορεί να μας πείσει πιο εύκολα πια, ότι η εκχώρηση της αντιπροσώπευσης και η διαμεσολάβηση από τους επαγγελματίες πολιτικούς των κομμάτων, δεν είναι ο καλύτερος τρόπος διακυβέρνησης. Ότι θα πρέπει να αναλάβουμε οι ίδιοι τη διαμόρφωση των συνθηκών της ζωής μας, προχωρώντας σε δομές αυτοοργάνωσης και αυτοκυβέρνησης.
Πριν από όλα να μην αισθανόμαστε φτωχοί επειδή πιθανά δεν έχουμε χρήματα, ούτε άχρηστοι επειδή δεν έχουμε κάποια μισθωτή θέση εργασίας στις καπιταλιστικές επιχειρήσεις ή στο κράτος. Να μη αισθανόμαστε αδύναμοι, επειδή το κόμμα που ψηφίζαμε δεν μας εκπροσωπεί τελικά και έτσι να αποσυρόμαστε από τα «κοινά».
Αν σταματήσουμε να συμπεριφερόμαστε σαν καταναλωτές πολιτικών και αποφασίσουμε να συμμετάσχουμε στις διεργασίες διαμόρφωσης της πολιτικής, στις προσπάθειες δημιουργίας συλλογικών μορφών εργασίας και παραγωγής για την ικανοποίηση βιοτικών κατ αρχήν αναγκών, θα αντιληφθούμε, ότι ο καλύτερος διαμεσολαβητής είμαστε οι ίδιοι για τον εαυτό μας.
Ένα κίνημα, που θα ξεκινήσει από την «άμυνα», από τα συνθήματα των «πλατειών»: δεν «πληρώνουμε τα χρέη τους», «δε πουλάμε τα κοινωνικά και δημόσια αγαθά μας, ούτε το περιβάλλον μας», «δε χρειαζόμαστε τα λεφτά τους» κ.λπ., θα πρέπει να προχωρήσει επιθετικά στη δημιουργία εναλλακτικών μορφών ατομικής και κοινωνικής ύπαρξης. Να διαμορφώσει και να βάλει σε εφαρμογή ένα πρόγραμμα από τα κάτω, για τους «από κάτω», που θα δίνει λύσεις στην καθημερινότητά τους,αποτινάζοντας από πάνω τους το καθεστώς της αποικίας χρέους, στο οποίο βρίσκεται η χώρα, αλλά θα αλλάζει και την κυρίαρχη ατομική και κοινωνική συνείδηση του ατομικισμού που έχει διαμορφώσει τονκυρίαρχο σημερινό ανθρωπολογικό τύπο της ελληνικής κοινωνίας, ανεξάρτητα της ταξικής του προέλευσης.
Όσα κόμματα και πολιτικές οργανώσεις θα θέλουν να βοηθήσουν σε αυτό, θα χρειασθεί να ρίξουν το βάρος τους, όχι στις εκλογές, αλλά στην αυτοοργάνωση των πολιτών.
Ένα τέτοιο κίνημα μπορεί να γίνει κάποια στιγμή πλειοψηφικό στην κοινωνία, και να την οδηγήσει σε ένα νέο «κοινωνικό συμβόλαιο» για μετάβαση σε μια μετακαπιταλιστική οργάνωσή της, αν αρνηθεί τη θέση της χώρας στα πλαίσια του παγκοσμιοποιημένου καπιταλιστικού μοντέλου ανάπτυξης και της ευρωζώνης και δε συμμορφωθεί με τα μέτρα που θα προωθήσουν οι επόμενες κυβερνήσεις, για να εξαναγκασθούν να κάνουν στάση πληρωμών τόκων και χρεολυσίων και να στραφούν στη στήριξη των συλλογικών αγαθών και μισθών ικανών να ικανοποιούν τις βιοτικές ανάγκες του πληθυσμού.
Αν διαμορφώσει συνθήκες ενδογενούς και τοπικής παραγωγής και διανομής, ώστε σημαντικές κοινωνικές κατηγορίες να βελτιώσουν τα εισοδήματά τους μέσα από την προώθηση ομάδων παραγωγών, συνεταιρισμών παραγωγών-καταναλωτών για απευθείας διακίνηση τροφίμων και άλλων χρηστικών προϊόντων χωρίς μεσάζοντες, συνεταιριστικών μικρών μαγαζιών, δικτύων διανομής και τοπικών συστημάτων ανταλλαγών με δικό τους νόμισμα κ.λ.π. Αν βοηθήσει να επαναπροσδιορισθούν γενικότερα από την κοινωνία οι βασικές μας ανάγκες και ο τρόπος ικανοποίησή τους-όσο γίνεται λιγότερο μέσω των αγορών και της ατομικής κατανάλωσης- με στήριξη στα συλλογικά αγαθά και με μικρότερο κοινωνικό και οικολογικό αποτύπωμα, επιδιώκοντας την «ευζωία με ατομική εγκράτεια και μέσα από τη συλλογική αφθονία». Επιδιώκοντας περισσότερο την αυτοανάπτυξη-αυτοπραγμάτωσή μας σαν ανθρώπινα όντα μέσα από τη συμμετοχή μας στις δομές αυτοοργάνωσης όλων των επιπέδων (οικονομικών, κοινωνικών, πολιτιστικών, πολιτικών), μέσα από τη κοινωνικοποίηση της εκπαίδευσης και παιδείας και την ενσωμάτωσή της στην κοινωνική ζωή και στην παραγωγική διαδικασία-σε ισορροπία με τη φύση -και κάτω από τον έλεγχο των πολιτών και των άμεσων παραγωγών.
3. Ο ρόλος της Τοπικοποίησης
Η Τοπικοποίηση προτείνεται σαν μια στρατηγική -στα πλαίσια της αποανάπτυξης-για στροφή σε μια αποκεντρωμένη, αυτοδιαχειριζόμενη, οικολογική και αταξική κοινωνία της ισοκατανομής πόρων και εξουσιών.
• Στήριξη όσο γίνεται περισσότερο στους τοπικούς πόρους κάθε περιοχής και όσον αφορά στη Γεωργία στις τοπικές ποικιλίες και ράτσες
• Τοπική ποιοτική παραγωγή για τις ανάγκες κυρίως της αλυσίδας: πολίτης, κοινότητα, δήμος-περιφέρεια και επικράτεια και όχι οπωσδήποτε με κριτήριο το συγκριτικό πλεονέκτημα στη παγκόσμια αγορά
• Δίκτυα Ανταλλαγών-Τοπικά Νομίσματα- Tοπική αγορά των μικρών αποστάσεων
• Μεγαλύτερη δυνατότητα συμμετοχής σε θεσμούς αυτοδιαχείρισης μικρής κλίμακας. Πιο εύκολος ο έλεγχος από την τοπική κοινωνία
Για τη χώρα μας:
Nα αναβιώσουμε το κοινοτικό πνεύμα για να ξεπεράσουμε τη κρίση, αλλά και για να αποχαιρετήσουμε τον καπιταλισμό που μας οδηγεί στη βαρβαρότητα και την οικο-καταστροφή
Θα χρειασθεί να στηριχθούμε στις κοινότητες κάθε είδους- αστικές ή της υπαίθρου, αλλά και επαγγελματικές, κοινωνικής ή συνεργατικής οικονομίας, τις κοινότητες ενδιαφερόντων ή του διαδικτύου(π.χ. κοινότητες «κοινής χρήσης» κατοικιών, αυτοκινήτων κ.λπ) -σαν κύτταρα της νέας κοινωνίας που θα επιδιώξουμε.
Εφαλτήρας για την οικονομία μπορεί να γίνει ο αγροδιατροφικός τομέας, ο τομέας ένδυσης-υπόδησης, ο ενεργειακός τομέας με αιχμή στις ΑΠΕ και ο τομέας του ήπιου οικοτουρισμού για δημιουργία επιπλέον τοπικού εισοδήματος
Εφαλτήρας για τη διαμόρφωση αντίστοιχης πολιτικής οι τοπικές κινήσεις πολιτών που παρεμβαίνοντας στις τοπικές κοινωνίες και συμμετέχοντας στις τοπικές εκλογές θα απαιτήσουν «συμμετοχικούς προϋπολογισμούς» στους δήμους.
4. Ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης
•Τ.Α. θέτει πόρους στη διάθεση συλλογικών δομών εργασίας, με τη μορφή κοινωνικών επιχειρήσεων (συνδυασμός αμειβόμενης εργασίας για ανέργους - εξειδικευμένης από υπαλλήλους του δήμου -εθελοντικής εργασίας από εθελοντές που μαζί με τους υπαλλήλους παίζουν το ρόλο του "εμψυχωτή")
•Δημιουργεί χώρους παραγωγής και αυτοπαραγωγής (π.χ. εργαστηρίων επαναχρησιμοποίησης ηλεκτρικών - ηλεκτρονικών ειδών, επίπλων, ρούχων, κομποστοποίησης -λιπασματοποίησης οργανικών αποβλήτων, δημοτικών λαχανόκηπων, μεταποιητηρίων γεωργικών προϊόντων κ.λπ.)
•Χώρους απασχόλησης παιδιών ,ανταλλαγής ειδών από «δεύτερο χέρι»,γραφείων «συνταξιδιωτών» κ.λπ
•οργάνωση γραφείων-συνεργείων από άνεργους αρχιτέκτονες-οικοδόμους για κατασκευή-μετατροπή κτιρίων σε βιοκλιματικά, συνεργείων για τη δημιουργία «πράσινων στεγών» και «ηλιακών στεγών»
•Ειδική περίπτωση: αυτοδιαχειριζόμενα συνεργεία και όχι ιδιώτες εργολάβοι να αναλαμβάνουν συγκεκριμένες εργασίες του δήμου
5. Ο ρόλος του κοινοτισμού
Ο ρόλος του κοινοτισμού για το ξεπέρασμα της σημερινής κρίσης (αλλά και για το πέρασμα σε μετακαπιταλιστική κοινωνία) θα είναι πολύ σημαντικός:
• Να αναβιώσουμε και σήμερα το κοινοτικό πνεύμα για να ξεπεράσουμε τη κρίση, αλλά και για να αποχαιρετήσουμε τον καπιταλισμό που μας οδηγεί στη βαρβαρότητα και την οικο-καταστροφή
• Να στηριχθούμε στις κοινότητες σαν κύτταρα της νέας κοινωνίας που θα επιδιώξουμε.
• Όχι μόνο στις χωρικές-αστικές ή της υπαίθρου-αλλά και στις επαγγελματικές, τα εγχειρήματα της κοινωνικής-συνεργατικής οικονομίας ή τις κοινότητες ενδιαφερόντων ή του διαδικτύου (π.χ. κοινότητες «κοινής χρήσης» κατοικιών, αυτοκινήτων κ.λπ)
Σήμερα υπάρχουν ήδη πάνω από 2600 εγχειρήματα κοινοτικού χαρακτήρα στη χώρα, που δεν περιμένουν την επανάσταση ή κάποια «κυβέρνηση κοινωνικής σωτηρίας» για να δώσει λύση. Εμφορούνται από την αντίληψη ότι μπορούν να δημιουργήσουν από τώρα στοιχεία «του κόσμου που θέλουν, μέσα στον κόσμο που θέλουν να ανατρέψουν και να αφήσουν πίσω τους».
Η δική μας συνολική πρόταση:
Να διαμορφωθεί «από τα κάτω» και από τους έλληνες «από κάτω» ένα απαραίτητο ρεαλιστικό και ελκυστικό πρόγραμμα για το ξεπέρασμα της κρίσης και συγχρόνως για τη μετάβαση σε μια μετακαπιταλιστική κοινωνία, σε μια κοινωνία δημοκρατικής αυτονομίας που θα στηριχθεί:
• στην οικονομία των βιοτικών αναγκών όσον αφορά στο περιεχόμενο,
• στον συνεργατισμό-συνεταιρισμό όσον αφορά στις σχέσεις παραγωγής,
• στη συλλογική-κοινοτική-δημοτική ιδιοκτησία όσον αφορά στα μέσα παραγωγής,
• στην εγγύτητα και τις μικρές αποστάσεις όσον αφορά στο μικρότερο δυνατό οικολογικό αποτύπωμα,
• στην άμεση δημοκρατία των συνελεύσεων και των ανακλητών εκπροσώπων, όσο αφορά στις διαδικασίες αποφάσεων, πολιτικής θέσμισης και διακυβέρνησης
6. Ο Συνομοσπονδισμός
Εφαλτήρας για τη διαμόρφωση της κοινοτικής πολιτικής θέσμισης οι τοπικές κινήσεις πολιτών για τη δημοκρατική αυτονομία –με τη μορφή της δημοκρατίας εν δράσει και κοινή ονομασία π.χ. Κίνηση για τη "Δημοκρατική Αυτονομία"-που παρεμβαίνοντας στις τοπικές κοινωνίες στη βάση των προβλημάτων της καθημερινότητας και δημιουργώντας θεσμούς άμεσης δημοκρατίας σε όλα τα επίπεδα- θα μπορέσουν-συνδεόμενες και μεταξύ τους- να διαμορφώσουν ένα πρόγραμμα μετάβασης σε ένα σύστημα αποκεντρωμένης δημοκρατικής αυτονομίας και κοινοτισμού, σε μια κοινωνία ελευθερίας, ειρήνης, κοινωνικής και φυλετικής ισότητας, δικαιοσύνης και οικολογικής ισορροπίας.
Αυτές οι Κινήσεις θα απαιτήσουν από τους υπάρχοντες δήμους«συμμετοχικούς προϋπολογισμούς και προγραμματισμούς»(οργανώνοντας π.χ. στις γειτονιές των πόλεων και τα χωριά συνελεύσεις πολιτών όπου θα γίνονται οι προτάσεις και θα αποφασίζονται οι προτεραιότητες και στη συνέχεια Συντονιστικά Συμβούλια με ανακλητούς εκπροσώπους[1] για την προώθηση των λύσεων προς την Τ.Α. Όταν μπορέσουν να αλλάξουν τους πολιτικούς συσχετισμούς και συμμετέχοντας στις τοπικές εκλογές πάρουν την πλειοψηφία σε κάποιους δήμους, τότε τους μετατρέπουν σε θεσμούς πραγματικής αυτοδιοίκησης και αυτοκυβέρνησης (μικραίνοντας το μέγεθός τους-επιστρέφοντας τουλάχιστον στο καποδιστριακό τους μέγεθος- και θεσμοθετώντας τηνκοινότητα δρόμου στις πόλεις και την αγροτική κοινότητα σαν το μικρότερο κύτταρο της δημοκρατικής αυτονομίας, τα Συμβούλια Συνοικιών στη συνέχεια και τα Συμβούλια Πόλης.
Όταν γίνει αυτό σε αρκετούς δήμους τους ομοσπονδοποιούν και λειτουργούν για ένα πιθανά μεγάλο διάστημα σαν αυτόνομη ομοσπονδίασε σχέση συμπλήρωσης, αντιπαράθεσης και ρήξης με το κεντρικό κράτος( ένα είδος δυαδικής αντιεξουσίας) έως ότου καταλήξουμε σε ένα νέο «Κοινωνικό Συμβόλαιο» και μια δημοκρατική συνομοσπονδιακή κοινοπολιτεία στην ελληνική επικράτεια (ελπίζουμε ειρηνικά και αναίμακτα, αλλά και προετοιμαζόμενοι για πιθανές συγκρούσεις με αυτοάμυνα και αντίσταση και μεθόδους που θα έχει αναπτύξει το κίνημα εντωμεταξύ).
Από τον «αδύνατο καπιταλιστικό κρίκο της «Ενωμένης Ευρώπης» να μετατρέψουμε τη χώρα σε κόμβο κοινωνικής, πολιτικής και οικολογικής ανάτασης στα πλαίσια του πραγματικού μας «οίκου» που είναι η Μεσόγειος και τα Βαλκάνια. Όπου ανεξάρτητα των θρησκευτικών και φυλετικών διαφορών, καθώς και συνόρων, μπορούν να δημιουργηθούνσυνομοσπονδισμένες βιοπεριφέρειες, που θα στηρίζονται σε ένα εκτεταμένο δίκτυο συνεργασιών και μεταξύ τους ροών και θα αναπτύσσουν το μοντέλο της ευζωίας χωρίς «ανάπτυξη» και καταναλωτισμό , αλλά με κοινωνική ισότητα και ατομική εγκράτεια, στηριζόμενοι στα κοινωνικά και συλλογικά αγαθά και την άμεση δημοκρατία.
7. Ο ρόλος και η έννοια της Βιο-περιφέρειας στα πλαίσια της στρατηγικής της τοπικοποίησης (Ρεγκιοναλισμού)
Δεν ταυτίζεται με την έννοια της διοικητικής περιφέρειας, όπως εκφράζεται στον «Καλλικράτη», όπου είναι μια δομή του περιφερειακού κράτους. Ούτε 100% με την έννοια της γεωγραφικής περιφέρειας. Το ίδιο δεν ταυτίζεται με την έννοια ενός οικοσυστήματος ή μιας οικοπεριοχής- όπως ορίζονται στην επιστήμη της οικολογίας- γιατί είναι συνήθως μεγαλύτερη. Δεν ταυτίζεται επίσης με μια οικοζώνη, από την οποία είναι μικρότερη. Πρόκειται για μια οικολογική και γεωγραφική ταυτόχρονα περιοχή, που αποτελεί ένα χώρο με κοινές φυσικές και γεωγραφικές συνθήκες, αρκετό για να εξασφαλίζει τους κύκλους της ζωής και των θρεπτικών φυσικών στοιχείων και υλικών, καθώς και την ενσωμάτωση των αποβλήτων, αλλά και κοινές ιστορικές καταβολές και ηθικές αξίες των ανθρώπινων κοινοτήτων της, που της δίνουν μια ταυτότητα.
Χαρακτηρίζεται από τον τρόπο που εντάσσεται η ανθρώπινη κοινωνία της με το φυσικό της περιβάλλον. Από το πως δένονται οι διανθρώπινες σχέσεις με τους τοπικούς φυσικούς πόρους, όπως π.χ με τις λεκάνες απορροής του νερού, με τις άλλες μορφές ζωής και το πλέγμα των οικοσυστημάτων της περιοχής, εξασφαλίζοντας την αρμονική ενότητα του τόπου, της κοινότητας των ανθρώπων που τον κατοικούν και του συνόλου των παραγωγικών τους δραστηριοτήτων. Η εγγύτητα καθορίζει τη διαχείριση των εισροών και των εκροών των παραγωγικών μονάδων και των ανταλλαγών, με βάση τη σχετική αυτάρκεια-αυτοδυναμία της. Μπορεί να είναι μια περιοχή στα πλαίσια μιας νομαρχίας του παρελθόντος (π.χ. Μαγνησίας) με 1-2 αστικούς δήμους και μερικούς περιφερειακούς δήμους και κοινότητες, που μπορεί να εξασφαλίζει αυτοδυναμία πόρων και ενέργειας. Μπορεί βέβαια να επεκταθεί και στα πλαίσια μιας υπάρχουσας περιφέρειας του "Καλλικράτη", όπως η Θεσσαλία, αλλά θα εξαρτάται και από τον ανθρώπινο πληθυσμό της που δε θα πρέπει να υπερβαίνει το 1.000.000. Πολλές φορές θα χρειασθεί να μη ληφθούν υπόψη υπάρχοντα εθνικά σύνορα και να διαμορφωθεί από το διασυνοριακό κίνημα του συνομοσπονδισμού «σκιωδώς» διασυνοριακά!
Για τον καθορισμό της λοιπόν σαν μια δομή στα πλαίσια της ελλαδικής Αυτοδιοίκησης με τα σημερινά δεδομένα του Καλλικράτη, απαιτείται νομική παρέμβαση από τη πλευρά της υπάρχουσας κεντρικής εξουσίας με νέο νόμο για την Τοπική Αυτοδιοίκηση και με μεταφορά πόρων προς αυτήν. Για την ολοκλήρωσή της όμως σαν θεσμός άμεσης δημοκρατίας, θα απαιτηθεί ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο από μια μετακαπιταλιστική κοινωνία μετάβασης στην άμεση δημοκρατία και τον δημοκρατικό συνομοσπονδισμό, και μάλιστα με επέκταση στα Βαλκάνια και τη Μεσόγειο.
Η Αυτοδιοίκηση στα πλαίσια μιας τέτοιας βιοπεριφέρειας μπορεί να στηρίζεται σε δομές σαν τις παρακάτω:
• Πέρα από τη πυρηνική οικογένεια, είναι επιθυμητό να δημιουργηθούν και να επικρατήσουν «διευρυμένες» οικογένειες (όχι γενετικής συγγένειας, αλλά περισσότερο ιδεολογικής συγγένειας και με όλες τις ηλικίες- η τρίτη ηλικία μπορεί να είναι πολύ χρήσιμη , η επιβίωσή της αδύνατη στο μέλλον από ένα καταρρέον συνταξιοδοτικό σύστημα), σαν κύτταρα των μελλοντικών χωρικών κοινοτήτων-δήμων. Το κοινό χαρακτηριστικό τους το «κοινό ταμείο».
• Στην επανασύσταση ως αυτοδιοικητικών μονάδων των υπαρχόντων χωρικών κοινοτήτων της υπαίθρου της.
• Στην επανασύσταση των μικρών δήμων, με το χωρισμό των μεγάλων πόλεων σε δήμους κάτω των 50.000 κατοίκων, οι οποίοι συστήνουν με τη σειρά τους αστικές κοινότητες με βάση τις οδούς στις γειτονιές των πόλεων που δεν ξεπερνούν π.χ. τους 1000-2000 κατοίκους.
8. Η παρέμβαση των Τοπικών Κινήσεων Δημοκρατικής Αυτονομίας με βάση τη Βιοπεριφέρεια:
Έως ότου επιτευχθεί αυτό με νόμο από τη Κεντρική Εξουσία, το κίνημα για την Δημοκρατική Αυτονομία… (και οι αναφερθείσες Τοπικές Κινήσεις Πολιτών που θα έχει δημιουργήσει) λειτουργεί και παρεμβαίνει με βάση τη παραπάνω «σκιώδη»διαμόρφωση της Τ.Α. από τη δική του μεριά (π.χ. τον «Καλλικρατικό Βόλο» θα τον χωρίσει σε Βόλο και Νέα Ιωνία, όπως ήταν πριν το «Καλλικράτη), σε αντιπαράθεση με την υφιστάμενη Τ.Α., όσο αυτή υπάρχει. Συστήνει λοιπόν στα χωριά και στις πόλεις, με βάση την οδό( σε μεγάλη πόλη) ή την μικρή γειτονιά-σαν κοινοτικά κύτταρα- Συνελεύσεις Πολιτών(ΣΠ), όπου συμμετέχουν, συζητούν και αποφασίζουν-όσοι ενεργοί πολίτες ενδιαφέρονται στην αρχή και στη συνέχεια όσοι πείθονται ότι έχει σημασία για αυτούς- για τον προγραμματισμό και τον προϋπολογισμό του δήμου στον οποίο ανήκουν. Συστήνει επακόλουθα με εκλεγμένα και ανακλητά μέλη (με ποσόστωση 50-50 άνδρες γυναίκες και ανεξάρτητα της υπηκοότητας των πολιτών) Συντονιστικά Συμβούλια Κοινοτήτων(ΣΣΚ)- αυτών των υπό διαμόρφωση κοινοτήτων- για την προώθηση των αποφάσεών τους προς τα υπάρχοντα δημοτικά συμβούλια, θέτοντάς τα προ των ευθυνών τους και πιέζοντάς τα να τις λάβουν υπόψη στον προγραμματισμό-προϋπολογισμό του υπάρχοντος δήμου. Καλύτερα θα μπορούσε να συσταθεί μια επιπλέον δομή, δηλαδή από όλα τα ΣΣΚ εκλέγεται ένα ολιγομελές Συντονιστικό Συμβούλιο Πόλης (ΣΣΠ) ήΣυντονιστικό Συμβούλιο Ενότητας Χωριών (ΣΣΕΧ)-όπου με την Ενότητα Χωριών εννοούμε κοντινά χωριά που ανήκαν πριν σε «Καποδιστριακό Δήμο»- που θα αναλάβει την προώθηση των αποφάσεων των υπό διαμόρφωση κοινοτήτων ανάλογα με την προτεραιότητα των αναγκών τους, την οποία προτεραιότητα αποφασίζει δημοκρατικά το ΣΣΠ ή ΣΣΕΧ, προς τους δήμους.
Από όλα τα ΣΣΠ και ΣΣΕΧ εκλέγεται δημοκρατικά με ανακλητά μέλη και την ίδια ποσόστωση το Συντονιστικό Περιφερειακό Συμβούλιο (ΣΠΣ), το οποίο παρεμβαίνει στην υπάρχουσα Περιφέρεια και προωθεί εκείνα τα αιτήματα των κοινοτήτων που αφορούν στην Περιφέρεια.
Ένα τέτοιο Σύστημα Συμβουλίων (ΣΣ), εξελισσόμενο από βαθμίδα σε βαθμίδα, θα αποτελέσει τον πολιτικό κορμό για τη μετάβαση σε μια κοινωνία Δημοκρατικής Αυτονομίας και θα πρέπει να ενεργοποιήσει και να εμπλέξει όσο γίνεται μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού στις διεργασίες του, ώστε το πρόγραμμα μετάβασης που θα αναπτύξει να είναι όσο γίνεται πιο αντιπροσωπευτικό.
Επειδή θεωρούμε τον αγροδιατροφικό τομέα σαν εφαλτήρα για τη μετάβαση προς αυτή την κατεύθυνση θα είναι από την αρχή αναγκαίο να συσταθεί και ιδιαίτερο Συντονιστικό Συμβούλιο Αγροδιατροφικού Τομέα (ΣΣΑΤ), το οποίο με βάση τις διατροφικές ανάγκες που θα έχουν προταθεί από τις υπό διαμόρφωση Κοινότητες και σε συνεργασία με το ΣΣ, θα ολοκληρώσει και ένα πρόγραμμα για τις αγροδιατροφικές οικονομικές δραστηριότητες στα πλαίσια του κάθε δήμου και στη συνέχεια της περιφέρειας. Επίσης θα είναι σημαντικό να γίνει σε κάθε δήμο ένα ιδιαίτερο Συμβούλιο Δημοτικού Τομέα Οικονομίας (ΣΔΤΟ),για τη στήριξη του ιδιαίτερου οικονομικού ρόλου του δήμου που θα αφορά σε όλους τους πολίτες
Το ίδιο θα χρειασθεί να γίνει και για κάθε άλλον τομέα της οικονομικής και κοινωνικής δραστηριότητας-στηριγμένης στη συνεργατική και συνεταιριστική οργάνωσή της- στους δήμους και τις περιφέρειες, όπως για την υγεία, την χειραφετητική παιδεία-εκπαίδευση, τη δικαιοσύνη, τη βιοτεχνική- βιομηχανική παραγωγή, τον ενεργειακό εφοδιασμό, τοπεριβάλλον και την οικολογική ισορροπία, την αυτοάμυνα κ.λπ.
9. Και μια σημείωση σχετικά με την ιδιοκτησία
Το ζήτημα δεν μπορεί να ξεκαθαρισθεί εκ των προτέρων και θα εξαρτηθεί από τις οικονομικές δομές που θα δημιουργήσει κάθε τοπική κοινωνία ισοκατανομής (οικονομικής-κοινωνικής-οικολογικής-πολιτικής). Από τη στιγμή όμως που το βασικό κύτταρό της θα είναι η κοινότητα, είτε χωρική θα είναι αυτή, είτε δραστηριοτήτων, είτε ενδιαφερόντων, είναι προφανές ότι θα προάγεται η συλλογική ιδιοκτησία. Η ατομική δεν θα έχει καμία τύχη, γιατί οι άνθρωποι θα οργανώσουν την καθημερινότητά τους βασισμένοι στις αξίες της συλλογικότητας και της αλληλεγγύης. Μάλλον δεν θα προτιμήσουν την πυρηνική οικογένεια, αλλά τη «διευρυμένη οικογένεια» που θα περιλαμβάνει περισσότερους γονείς καθώς και τις 3 γενιές τους (παππούδες-γιαγιάδες-παιδιά), εκφράζοντας έτσι την αλληλεγγύη των γενιών. Θα είναι η ευνοϊκότερη (σε σχέση με την πυρηνική οικογένεια) εξέλιξη της παλιάς αυτοδύναμης-αυτάρκους πολυπληθούς πατριαρχικής ή μητριαρχικής οικογένειας (Οι υπάρχουσες σήμερα "ομάδες συγγένειας" της καθημερινής ζωής ή οι οικοκοινότητες, μπορούν να δώσουν μια εικόνα της «διευρυμένης οικογένειας»).
Αυτό σημαίνει λοιπόν ότι θα χάσει το έδαφος κάτω από τα πόδια της η ατομική ιδιοκτησία και θα εντάσσεται με τη θέλησή της στη συλλογική-κοινοτική ή ακόμα καλύτερα στη δημοτική ιδιοκτησία, αφού θα δοθεί προτεραιότητα στον δημοτικό τομέα οικονομίας. Δεν θα χρειασθεί να γίνει «δημοτικοποίηση» των μέσων παραγωγής και της γης (με νόμο και με βία), όπως απαίτησε η «κρατικοποίηση», όπου εφαρμόσθηκε μέχρι τώρα.

Τι να κάνουμε: τα πρώτα βήματα, μετά τη κατάρρευση της οικονομίας και της πολιτικής των «μνημονίων»

Περισσότερα στο:
http://topikopoiisi.blogspot.gr/p/blog-page_10.html


Επισκεφθείτε και την νέα ιστοσελίδα μας: http://www.topikopoiisi.eu/






Σάββατο, 24 Μαρτίου 2012

ΠΕΡΙ (μαθητικών) ΠΑΡΕΛΑΣΕΩΝ, ΖΗΤΩ! και DOMINI CANES (1) (2)

Το κείμενο του φίλου και εκπαιδευτικού-συν τοις άλλοις-Παναγιώτη είναι μεγάλο, αλλά και επίκαιρο. Αξίζει να το μελετήσει κανείς-όχι απλώς να το διαβάσει. Βέβαια δε θα "εξετασθεί σε πρόχειρο διαγώνισμα", όπως μου έγραψε ο ίδιος.

Εγώ πάντως
εξακολουθούσα να βλέπω τον επερχόμενο
μεσαίωνα
με φάλαγγες πιστών
με αργυρά δισκοπότηρα αφρίζοντα αίμα
με σημαιοστολισμούς και παρελάσεις

Μ. Κατσαρός (Κατά Σαδδουκαίων)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

«Η εσωτερική δυναμική του πολέμου, η δυναμική των αγελών, εμφανίζεται αρχικά έτσι: Από τη θρηνητική αγέλη γύρω από ένα νεκρό σχηματίζεται μια πολεμική αγέλη...Από την πολεμική αγέλη, που νίκησε, σχηματίζεται η πολλαπλασιαστική αγέλη του θριάμβου...Οι εξουσιαστές που θέλουν να προκαλέσουν πόλεμο, ξέρουν πολύ καλά ότι πρέπει να βρουν ή να επινοήσουν έναν πρώτο νεκρό. Δεν πρόκειται μόνο για το βάρος του στο εσωτερικό της δικής του ομάδας. Μπορεί να είναι κάποιος που να μην έχει καμιά ιδιαίτερη επιρροή, μερικές φορές μάλιστα είναι ένας άγνωστος. Σημασία έχει ο θάνατός του και τίποτε άλλο· οι άνθρωποι πρέπει να πιστέψουν ότι την ευθύνη γι’ αυτόν το θάνατο την έχουν οι εχθροί... Η πολεμική αγέλη έχει την τάση να διαλύεται μέσα στη λεηλασία, ακριβώς όπως συμβαίνει και με την κυνηγετική αγέλη κατά τη μοιρασιά. Όποτε στην ιστορία δεν ήταν αληθινά αισθητή σε όλους η απειλή, τότε και μόνη η προοπτική της λεηλασίας μπορούσε να ωθήσει τους ανθρώπους σε πόλεμο. Στην περίπτωση αυτή έπρεπε πάντα να τους δίνεται αυτή η δυνατότητα...Όμως ο κίνδυνος μιας ολοκληρωτικής διάλυσης του στρατεύματος με το πλιάτσικο ήταν τόσο μεγάλος, ώστε οι πολέμαρχοι έπρεπε πάντα να σοφίζονται μέσα για ν’ αποκαταστήσουν την πολεμική διάθεση. Το πιο πετυχημένο μέσο γι’ αυτό το σκοπό ήταν οι επινίκιες γιορτές. Η πραγματική έννοια των επινίκιων γιορτών είναι η αντιπαράθεση της μείωσης των εχθρών με την αύξηση των νικητών. Οι νικητές συγκεντρώνουν το λαό, άντρες, γυναίκες και παιδιά. Οι στρατιώτες παρελαύνουν στους ίδιους σχηματισμούς στους οποίους έφυγαν για τον πόλεμο...Όλο και πιο πολλοί άνθρωποι συρρέουν, μέχρι που τελικά παρευρίσκονται όλοι όσοι με οποιονδήποτε τρόπο μπορούν να βγουν από τα σπίτια τους. Όμως οι νικητές δεν επιδεικνύουν μόνο τους εαυτούς τους... επιδεικνύονται κι οι αιχμάλωτοι, κι ο μεγάλος τους αριθμός παραστατικοποιεί τη μείωση των εχθρών. Σε κοινωνίες που θεωρούν τον εαυτό τους εκλεπτυσμένο το πράγμα σταματάει στην επίδειξη των αιχμαλώτων των εχθρών, άλλες...απαιτούν περισσότερα πράγματα: θέλουν να βιώσουν πώς λιγοστεύει ο εχθρός, με το λαό συγκεντρωμένο, κι όχι πια με την αίσθηση της άμεσης απειλής. Έτσι καταλήγουμε στις δημόσιες εκτελέσεις των αιχμαλώτων... Ο βασιλιάς καθόταν στο θρόνο του σε μια εξέδρα ανάμεσα στους αξιωματούχους του. Κάτω βρισκόταν πυκνά συγκεντρωμένος ο λαός. Μ’ ένα νεύμα του βασιλιά οι δήμιοι έπιαναν δουλειά. Τα κεφάλια των εκτελεσμένων ρίχνονταν σ’ ένα σωρό... Γίνονταν παρελάσεις σε δρόμους, που στα πλάγιά τους κρέμονταν από αγχόνες τα γυμνά πτώματα των εκτελεσμένων εχθρών. Για να μην προσβάλλεται η αιδώς των αμέτρητων γυναικών του βασιλιά, τα πτώματα ήταν ακρωτηριασμένα – ευνουχισμένα...Καθένας ήθελε να πάρει ένα κομμάτι από τον σκοτωμένο εχθρό: μπορούμε να μιλήσουμε εδώ για μια μετάληψη του θριάμβου...Ο λαός ήταν συνηθισμένος στην επίδειξη των θυμάτων. Από την επίδειξη της μαζικής μείωσης των εχθρών του αντλούσε τη βεβαιότητα του δικού του πολλαπλασιασμού. Απ’ αυτόν τον πολλαπλασιασμό όμως εξαρτιόταν άμεσα η εξουσία του βασιλιά. Η επίδραση του θεάματος είχε διπλό χαρακτήρα. Ήταν το πιο αλάθητο μέσο για να πείθεται ο λαός για τον πολλαπλασιασμό του κάτω από την κυριαρχία του βασιλιά και να κρατιέται έτσι στην κατάσταση μιας θρησκευτικά αφοσιωμένης μάζας...Διαμορφώνεται ένα είδος κρατικής πολεμικής θρησκείας» [Canetti, E. (1971). Μάζα και εξουσία, μτφρ. Αγγέλα Βερυκοκάκη-Άρτεμη. (σσ. 145-148). Αθήνα: Ηριδανός].
Κατά την εποχή της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας και μετά από νικηφόρα έκβαση πολέμου, ο Αυτοκράτορας (ή ο στρατηγός) οργάνωνε τον θρίαμβό του, που ήταν η θριαμβευτική είσοδος του νικητή στη Ρώμη και στη συνέχεια πορεία προς το Καπιτώλιο σύμφωνα με μια ορισμένη διάταξη (συγκλητικοί και άρχοντες, το άρμα του νικητή-θριαμβευτή, μουσικοί-τραγουδιστές, το στράτευμα, τα λάφυρα και οι αιχμάλωτοι) και ακολουθούσε ορισμένη τελετουργία (θυσίες και προσφορές δώρων στον Δία). [Μεγάλη Σοβιετική Εγκυκλοπαίδεια (1979), λήμμα ¨θρίαμβος¨. Αθήνα: Ακάδημος Α.Ε.]
Οι κάτοικοι της Κωνσταντινούπολης για να τιμήσουν τον Ηράκλειο, μετά τις νικηφόρες εκστρατείες εναντίον των Περσών (¨προαιώνιων εχθρών του Ελληνισμού¨), του ετοίμασαν θρίαμβο. «Την καθορισμένη ημέρα η πόλη σημαιοστολίστηκε, άντρες, γυναίκες και παιδιά πλημμύρισαν τους κεντρικούς δρόμους κρατώντας κλαδιά ελιάς, κεριά, λαμπάδες, βάια, θυμιατά, λουλούδια. ... (Ο Ηράκλειος) Ηλιοκαμένος, με μαλλιά και μεγάλη, σχεδόν κατάλευκη γενειάδα, κρατούσε στο αριστερό του χέρι ένα σταυρό και στο δεξί τη χρυσή λόγχη του. Προπορεύονταν η αυτοκρατορική φρουρά, τα βάνδα, τα λάφυρα του πολέμου, οι ελέφαντες που είχαν αιχμαλωτισθεί στις μάχες και, προπαντός, η εικόνα του Σωτήρος, που είχε πάρει ως λάβαρο όταν ξεκινούσε για την εκστρατεία. Από τη Χρυσή Πύλη και μέσω της μεγάλης λεωφόρου, της «Μέσης», η πομπή κατέληξε τελικά στην Αγία Σοφία, στα σκαλοπάτια της οποίας περίμεναν τον αυτοκράτορα ο πατριάρχης Σέργιος... επικεφαλής όλου του κλήρου, που κρατούσε αναμμένα κεριά. Οι δύο ηγέτες, ο κληρικός και ο πολεμιστής, γονάτισαν μαζί για να ευχαριστήσουν την Παναγία» [Στράτος, Α. (1978). Ηράκλειος (610-642). Στο Ιστορία του ελληνικού έθνους. (Τόμ. Ζ’, σ. 227-243). Αθήνα: Εκδοτική Αθηνών Α.Ε.]
Ο βυζαντινός αυτοκράτορας Βασίλειος ο Β΄ (ο επιλεγόμενος και Βουλγαροκτόνος) πανηγύρισε την νίκη του εναντίον των Βουλγάρων με μια τρομερή πράξη: Διέταξε να τυφλωθούν οι αιχμάλωτοι (περίπου 14.000), να χωριστούν σε ομάδες από 100 άνδρες μ’ έναν μονόφθαλμο ως αρχηγό και να οδηγηθούν ¨εν πομπή στον Τσάρο τους¨. [Ostrogorsky, G. (1979). Ιστορία του Βυζαντινού κράτους, μτφρ. Ιωάννης Παναγόπουλος. (Τόμ. Β, σελ. 173). Αθήνα: Βασιλόπουλος.]
«Οι ρυθμικές τυμπανοκρουσίες οδηγούσαν τον βηματισμό τους. Αγόρια με στολή, χακί πουκάμισα, ζωστήρες, φαιόχρωμες γραβάτες και κοντά πανταλόνια, προχωρούσαν σε πυκνές στρατιωτικές τάξεις. «Χίλιοι πίσω μου, χίλιοι πλάι μου και εγώ να τρέχω πίσω από τις σημαίες», έγραφε ο περίφημος αρχηγός τους, Μπάλντουρ φον Σίραχ. Ήσαν οι νεαροί ναζί της «Hitlerjugend» (Χιτλερική Νεολαία) που παρήλαυναν διασχίζοντας την Γερμανία από άκρη σε άκρη. Εξυμνούσαν τον Χίτλερ, που ο ίδιος ο Σίραχ τούς τον είχε παραστήσει σαν «μεγαλοφυΐα που βρίσκεται ανάμεσα στα αστέρια». Και ήσαν εκατομμύρια, γιατί στο Γ΄ Ράιχ η εγγραφή στην Χιτλερική Νεολαία ήταν υποχρεωτική...Για όποιον δεν εγγραφόταν υπήρχαν κυρώσεις διαφόρων ειδών: από την απαγόρευση να πηγαίνουν στο σχολείο ως την σύλληψη των γονέων, αν ήσαν εκείνοι που εμπόδιζαν στα παιδιά τους την ‘εκλογή’. Έτσι συνέβαινε, όχι σπανίως, να καταγγέλλουν τα παιδιά τον πατέρα και την μητέρα τους, για να απαλλαγούν από αυτούς και να κάνουν την ζωή που ήθελαν, υπό την προστασία της σκιάς του αγκυλωτού σταυρού...Κατά την διάρκεια της εκπαιδεύσεως (ενν. των μελών της «Χιτλερικής Νεολαίας», σ.σ.), η ημέρα των εκπαιδευομένων ακολουθούσε ορισμένο πρόγραμμα. Το πρωί μελέτη και ερωτήσεις γενικής φύσεως, με ύλη που συμπεριελάμβανε: έκθεση, γερμανική γραμματική, ιστορία, γεωγραφία και βιολογία. Το απόγευμα ήταν αφιερωμένο στην άθληση: κολύμπι, γυμναστική, δρόμος μετ’ εμποδίων, παραστρατιωτικές ασκήσεις ακόμη και νυχτερινές και ‘ανάγνωση’ στρατιωτικών χαρτών... Πολλά, πάρα πολλά παιδιά της «Χιτλερικής Νεολαίας» σκοτώθηκαν στο πεδίο της μάχης. Τα άλλα, εκείνα που γλίτωσαν από τον πόλεμο ή που η μοίρα τα προόρισε να εργασθούν για την πατρίδα, συνειδητοποίησαν πάρα πολύ αργά ότι είχαν πιστέψει σε έναν κίβδηλο και επικίνδυνο μύθο, τραγικά καταστροφικό. Και απέμειναν ακόμη πιο μόνα και πιο απελπισμένα ανάμεσα στους σωρούς των ερειπίων που άφησε το Γ΄ Ράιχ» [ Lombardo, M. (1977). Τα παιδιά του ναζισμού, Χιτλερική Νεολαία: ο άλλος στρατός του Γ΄ Ράιχ. Ιστορία Εικονογραφημένη, 109, 27-33].

ΠΑΡΕΛΑΣΗ

Στα μεσαιωνικά και νεότερα χρόνια, αν και δεν γίνονταν θρίαμβοι, δεν έλειπαν ωστόσο οι χαρακτηριστικές πομπές στρατευμάτων που αναχωρούσαν για το μέτωπο, η επίδειξη δύναμης στους δρόμους των πόλεων μετά από νικηφόρες εκβάσεις μαχών και πολέμων και η διαπόμπευση των αιχμαλώτων. Όλα τα παραπάνω, ως κοινό χαρακτηριστικό έχουν αυτό που σήμερα ονομάζουμε παρέλαση και αποτελούν τα στάδια από τα οποία αυτή πέρασε και τις μορφές που πήρε στο διάβα των αιώνων μέχρι να φτάσει στις μέρες μας.
Σύμφωνα με επίσημους ορισμούς, παρέλαση είναι η επιδεικτική διέλευση («κατά φάλαγγας ή κατά παραγωγήν») στρατευμάτων, μαθητών σχολείων και άλλων συντεταγμένων ομάδων από τους κεντρικούς δρόμους (πόλεων και χωριών) και μπροστά από επίσημους, λόγω επετείων και κρατικών ή άλλων εορτών και τελετών. [Επίτομο Ορθογραφικό και Εγκυκλοπαιδικό Λεξικό Ηλίου, σελ. 3427, Μεγάλη Σοβιετική Εγκυκλοπαίδεια (1979). ό.π. (τόμ. 27, σ. 93), Σταματάκος, Ι. (1971). Λεξικόν της νέας ελληνικής γλώσσης. Αθήνα: Φοίνιξ Ε.Π.Ε., Μπαμπινιώτης, Γ. (2002). Λεξικό της νέας ελληνικής γλώσσας ...(2η έκδ.). Αθήνα: Κέντρο Λεξικολογίας Ε.Π.Ε.] και γίνεται σύμφωνα με τους κανόνες των στρατιωτικών σχηματισμών. Σύμφωνα με την στρατιωτική ορολογία, η τοποθέτηση των ανδρών στρατιωτικών τμημάτων με βάση τους στοίχους (γραμμές, σειρές) και με καθορισμένες αποστάσεις, αποτελεί και την στρατιωτική παράταξη. Η παράταξη λοιπόν αυτή είναι τέτοιου είδους γιατί ενισχύει το πνεύμα της στρατιωτικής πειθαρχίας και εξασφαλίζει την οργανωμένη και γοργή κίνηση των στρατευμάτων καθώς και την αποτελεσματική διοίκησή τους. [Μεγάλη Σοβιετική Εγκυκλοπαίδεια (1979). ό.π. (τόμ. 27, σ. 84 )].
Σήμερα, οι παρελάσεις στρατιωτών, μαθητών και λοιπών τμημάτων τηρούν πλήρως τις προδιαγραφές της στρατιωτικής παράταξης (αποστάσεις, βηματισμός, ομοιόμορφη εμφάνιση κλπ). Το γεγονός αυτό έχει άμεση σχέση με τα σχολεία και την εκπαιδευτική διαδικασία εφ’ όσον οι μαθητές είναι ένας από τους κύριους συντελεστές της παρέλασης.
Κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας, οι δάσκαλοι και καθηγητές είναι αναγκασμένοι να ακολουθήσουν διαδικασίες στρατιωτικές. Αν δεν το κάνουν η παρέλαση θα θεωρηθεί αποτυχημένη. Αν δεν επιβάλλουν στους μαθητές “στρατιωτική πειθαρχία” και δεν “ασκήσουν καλή διοίκηση”, που είναι και οι σκοποί της στρατιωτικής παράταξης, τα τμήματα των μαθητών δεν θα παρελάσουν με το πρέπον παράστημα, δεν θα έχουν συγχρονισμένο βηματισμό, δεν θα τηρούν τις κατάλληλες αποστάσεις, δεν θα στρέψουν την κεφαλή προς τους επίσημους την κατάλληλη στιγμή, δηλαδή δεν θα παρελάσουν ως πειθαρχημένα άτομα μιας “συντεταγμένης ομάδας”.
Η “εκμάθηση” του βηματισμού, της τήρησης των αποστάσεων, της ζύγισης και στοίχισης, της στροφής της κεφαλής την κατάλληλη στιγμή, ως ασκήσεις ακριβείας, είναι μέρος του προγράμματος στα κέντρα στρατιωτικής εκπαίδευσης. Παλιότερα ο στρατός (με πρότυπα ολοκληρωτικές πρακτικές και μεθόδους φασιστικών καθεστώτων) είχε εκχωρήσει δικές του αρμοδιότητες και πρακτικές στους δασκάλους και οι ασκήσεις ακριβείας συμπεριλαμβάνονταν στα εκπαιδευτικά προγράμματα των σχολείων, κάποια στιγμή όμως έγινε ακόμη και από τους ‘πατριώτες’ κατανοητό το γεγονός ότι ήταν εμφανέστατα αντιπαιδαγωγικές και καταργήθηκαν. Δεν επιτρέπεται να εκτελούνται ακόμα και στο μάθημα της Φυσικής Αγωγής.
Η συμμετοχή των εκπαιδευτικών στην προετοιμασία και εκτέλεση των μαθητικών παρελάσεων αποτελεί (εκτός από άκρως αντιπαιδαγωγική) και πράξη που αγγίζει τα όρια της κοινωνικής ηθικής (αν και «νόμιμη») και ως εκ τούτου δεν συνάδει προς το ήθος του επαγγέλματός τους, όπως αυτό ορίζεται στα πλαίσια της ευθύνης τους έναντι των μαθητών. Ο ισχυρισμός, άρα, ότι η παρέλαση είναι «ήσσονος σημασίας θέμα» [ Σταυρόπουλος, Σ. (Στάθης). (2007). Στήλη Ναυτίλος. Εφημ. ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, 2 Νοεμβρίου 2007] είναι αστήρικτος και ψευδής. Η παρέλαση έχει όλα τα χαρακτηριστικά των αρνητικών προτύπων (κοινωνικών και ηθικών) και επειδή δεν μπορεί να διδαχθεί (πουθενά και σε κανένα σχολείο) ως μορφωτικό αγαθό και άσκηση παιδείας, επιβάλλεται (και ως προετοιμασία και ως εκτέλεση) ως προπαγάνδα και ιδεολογικός διαποτισμός. Δεν έχει η παρέλαση καμία σχέση με το έθνος και την πατρίδα («... την μνήμη των μόνιμων οδοιπόρων των αιώνων του χώματος που πατώ και πάτησα...», τα «... αγγέλματα από το γενέθλιο τόπο...» και την οσμή «του μαύρου γκόρτσου» και του ... ουρλιαχτού των λύκων) ούτε με αυτήν τιμώνται όσοι αγωνίστηκαν για ελευθερία, και κοινωνική δικαιοσύνη και ισότητα γιατί συγχέεται η συνειδητή και έλλογη απόφαση για επανάσταση και ομαδική ή ατομική αντίσταση και εξέγερση εναντίον των κατά περίπτωση και εποχή καταπιεστών και κατακτητών με την παρέλαση ως παρανοϊκό ρυθμό προετοιμασίας ενός ακήρυκτου πολέμου και ως στοιχείο της μαζικής υστερίας και ψύχωσης της ανθρώπινης μάζας ως αγέλης. Επιπλέον, υπάρχουν τιμώμενα πρόσωπα («εξέδρα επισήμων» - κατά σύμπτωσιν στρατιωτικοί, πολιτικοί, ιερωμένοι κ.λπ., ήτοι εξ ορισμού ‘δημιουργοί’ και ‘οδηγοί’ τυχόν πολέμων) προς τα οποία οι παρελαύνοντες στρέφουν την κεφαλή τους, πράγμα που σημαίνει ότι οι μαθητικές παρελάσεις γίνονται για να τιμήσουν τους επίσημους αυτούς και/ή για να φανεί ότι διαθέτει η πατρίδα κορμιά έτοιμα να θυσιαστούν γι’ αυτήν.

[ «Εμείς, οι ‘άγνωστοι στρατιώτες’, που μας υποχρέωσαν
να γίνουμε δήμιοι των ομοίων μας,
μας έκλεψαν τη ζωή
κ’ ύστερα μας έφτιαξαν κενοτάφια, αγάλματα κι αψίδες,
δ ι α φ ω ν ο ύ μ ε!..
.................................................................
Κανείς δεν μπορεί να εμποδίση τους ‘μεγάλους άνδρες’
νάχουν όποιες ιδέες θέλουν.
Αλλά το να γινόμαστ’ εμείς, οι άσημοι άνθρωποι,
λίπασμα πριν της ώρας μας – όχι !
Βαρεθήκαμε να τρέφουμε κοράκια και σκουλήκια με τα κορμιά μας!..
.................................................................
Μας χρειάζοντ’ αλήθειες που δ ί ν ο υ ν ζωή, κι όχι που παίρνουν»

Χ. Τρύφωνας (Διαφωνούμε!)]

Επιδεικνύονται δηλ. οι μαθητές , αφ’ ενός μεν, με ανεξήγητη αυτοκαταστροφική διάθεση, ως θύματα νικητών σ’ έναν τυχόν μελλοντικό πόλεμο, αφ’ ετέρου δε, κατά μια παράλογη αντιστροφή, ως στοιχείο - στην θέση των εκτελεσθέντων γυμνών αιχμαλώτων- πολλαπλασιασμού ημών των νικητών. [Canetti, E. (1971). ό.π. ].
Ο χαρακτηρισμός της παρέλασης ως πράξης αντιπαιδαγωγικής, ιδεολογικού διαποτισμού και περιφερόμενης στα όρια της κοινωνικής ηθικής δεν βασίζεται στην συχνότητα της εκτέλεσής της, στον τρόπο που την εκλαμβάνουν οι μαθητές, στα «σημαιάκια των πιτσιρικάδων», στον «προσεταιρισμό» των καφενείων, στις ψήφους («όποιος υποτιμάει τα καφενεία, κακό της κεφαλής του») [Σταυρόπουλος, Σ. (Στάθης). (2007). ό.π. ] και στο «μάτι» νέων και γέρων («...Τα σαγόνια του παππού είχαν πιάσει πεζοδρόμιο. Ενενήντα χρονών άνθρωπος, μαθημένος στην φουστανέλα και στην φούστα κάτω από το γόνατο, ήρθε και άνοιξε το μάτι του...» http://www.insomnia. gr/forum/showthread.php?t=71991&page=2 ), αλλά στον ύπουλο τρόπο με τον οποίο εμφυτεύουμε στους μαθητές μιλιταριστικές διαθέσεις (είναι καταφανές ότι οι μαθητές παγιδεύονται προσπαθώντας να ικανοποιήσουν την ανάγκη τους για παιγνίδι, την επιθυμία για αναγνώριση και την επιδίωξη δραπέτευσης από την ανιαρή και αποβλακωτική καθημερινότητα του κρατικοεκκλησιαστικού σχολικού περιβάλλοντος) και στην πλήρη δόλου άποψή μας ότι η παρέλαση δεν βλάπτει τελικά τα παιδιά. Κραυγάζουμε λ.χ., σχίζοντας τα ιμάτιά μας, όταν διαπιστώνουμε την αντιπαιδαγωγικότητα των πολεμικών ή ΄πολεμικών’ παιγνιδιών και ξεκινούμε καμπάνιες για την κατάργησή τους, ενώ συγχρόνως υποχρεώνουμε τους μαθητές να πάρουν μέρος σε μια αληθινή πολεμική τελετή, την παρέλαση. Κραυγάζουμε για ειρήνη και συγχρόνως, σχιζοφρενούντες, οργανώνουμε και εκτελούμε την ανθρωποθυσιαστική ιεροτελεστία της παρέλασης συμμετέχοντας έτσι στην παράφρονα διαδικασία του πολέμου μέσω της ειρηνοκαπηλείας. Επίσης, ενσυνειδήτως αποσιωπάται το γεγονός ότι οι παρελάσεις αποτελούν στοιχείο μιας γενικότερης και μακροχρόνιας διαδικασίας συμμόρφωσης στην υπακοή και την αποδοχή εντολών, είτε αυτές αφορούν το εργασιακό πεδίο, την πολιτική εξουσία, τον συνδικαλιστικό γραφειοκρατικό εργατοπατερισμό είτε άλλες εξουσιαστικές και ιεραρχικές δομές... Μπορεί αρκετοί μαθητές να μην παίρνουν την παρέλαση στα σοβαρά, όμως συμμετέχουν σ’ αυτήν με όλους τους τύπους και τηρώντας απολύτως τις ‘προδιαγραφές’ της...
Δεν λείπουν οι διώξεις και κατηγορίες εναντίον εκπαιδευτικών, οι οποίοι τολμούν με θάρρος, ειλικρίνεια και αξιοπρέπεια να αμφισβητήσουν εμπράκτως τις μαθητικές παρελάσεις, είτε δημοσιεύοντας κείμενα είτε αρνούμενοι να συμμετάσχουν στην προετοιμασία και εκτέλεσή τους. Χαρακτηριστικά παραδείγματα των τελευταίων ετών η Ρ. Φ. και ο Π. Χ... Και οι δύο ένιωσαν στο πετσί τους την «ήσσονα σημασία» των παρελάσεων !
Από το άλλο μέρος εκφράζεται η άποψη ότι η τυχόν κατάργηση των μαθητικών παρελάσεων αποτελεί στοιχείο που οδηγεί μακριά από τον «θρίαμβο του Πνεύματος και του Λόγου» και «μας παρασύρει σε έναν νεωτερικό σωρό ερειπίων» και η διατήρησή τους υπονοείται ως ένας από τους «ελάχιστους κοινούς χαρακτήρες» με τους οποίους οι άνθρωποι «έχουν την ανάγκη να αναγνωρίζονται εντός κάποιας κοινότητας». Γι’ αυτό φταίει το γεγονός ότι «...το σχολείο δεν διδάσκει φρόνημα, εθνικό ή θρησκευτικό... δεν διαμορφώνει φρόνημα, δεν πλάθει χαρακτήρες•...» [ Ξυδάκης, Ν. Γ. (2007). Μετά την αποδόμηση. Εφημ. Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 27 Οκτωβρίου 2007].
Το γεγονός είναι πως το σημερινό υποχρεωτικό κρατικοεκκλησιαστικό εκπαιδευτικό σύστημα προσπαθεί μανιωδώς και φρόνημα («εθνικό ή θρησκευτικό») να διαμορφώσει και χαρακτήρες να πλάσει και κατηχεί ξεδιάντροπα. Προπαγανδίζει ασυστόλως κακοχωνεμένες πολιτικές αριστεροδεξιές «ορθότητες» ( από ‘πολυπολιτισμούς’ και ‘ανεκτικότητες’ των γκέτο μέχρι θρησκευτικοεσχατολογική ‘σωτηρία’ του πλανήτη ) και παρουσιάζει ως ‘νέες’, σκυλευμένες και οικτρά παραμορφωμένες, αφού τις έχει ντύσει με τα κουρέλια, τα απόβλητα και τα περιττώματα της επιλεγόμενης παγκοσμιοποίησης, παλιές ιδέες και εκπαιδευτικές μεθόδους που έχουν δολοφονήσει οι οσφυοκάμπτες και σκιτζήδες ‘προοδευτικοί’ των «ανοησιών γεμάτων χαμόγελα» και «ενός ηλίθιου ψυχολογίζοντος πατερναλισμού».
Ένα σχολείο ελεύθερο και δημόσιο (και όχι υποχρεωτικό και κρατικοεκκλησιαστικό, όπως το σημερινό)
δεν διαμορφώνει φρόνημα
δεν διαπλάθει χαρακτήρες
δεν κατηχεί
δεν προπαγανδίζει και
δεν «προσεταιρίζεται» (‘καφενεία’, επιχειρήσεις, στρατιωτικές και αντιπαιδαγωγικές τακτικές, ψυχοπαθολογικές αγάπες, ιεραπόστολους «λειτουργούς» και «σωτήρες» των παιδιών, του κράτους, της πατρίδας, του έθνους και του κόσμου ολόκληρου...) μέσα από κάποιο συγκεκριμένο σχέδιο και πρόγραμμα.
«...Δεν έδωσα καλούπια σε καμιά περιοχή της ζωής τους και της σκέψης τους...» [ Μίλτος Κουντουράς. (1930). Στο Τιμητική Έκδοση των Μαθητριών του. (1976). Μίλτος Κουντουράς: Διδασκαλείο Θηλέων Θεσσαλονίκης 1927-1930. Αθήνα: Γνώση]
Δεν είναι τυχαίο που όλα τα φασιστικά καθεστώτα (Χίτλερ, Μουσολίνι, Μεταξάς κλπ), στην προσπάθειά τους να καταστήσουν ανελεύθερους τους πολίτες ώστε να τους ελέγχουν πλήρως, φρόντισαν για την δημιουργία οργανώσεων με κύριο χαρακτηριστικό τους την μαζικοποίηση και αγελαία συμπεριφορά και στάση της νεολαίας μέσω της αυστηρής πειθαρχίας, των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών εμφάνισης και συμπεριφοράς και των παρελάσεων σε στρατιωτικούς σχηματισμούς. [Lombardo, M. (1977). ό.π. ]. Αλλά και καθεστώτα ( λ.χ. ΕΣΣΔ, Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, Λαοκρατική Δημοκρατία της Κορέας και πολλών ειδών δικτατορίες) που δεν μπορούν να χαρακτηρισθούν ως φασιστικά, λειτουργούσαν και/ή λειτουργούν όμως με ολοκληρωτικές μεθόδους και τακτικές καταπίεσης, ανελευθερίας, μαζικών δολοφονιών μη ‘πιστών’ και ‘εχθρών του λαού’, τρομοκρατίας και παντοδύναμων μυστικών υπηρεσιών, οργάνωναν και οργανώνουν «τεράστιες σκηνοθεσίες των μαζών». «Η σκηνοθεσία παρελάσεων και εορτών αποτελούσε πάντα συστατικό στοιχείο της θρησκείας και της πολιτικής, όσο και της ρεκλάμας. Οι τεράστιες σκηνοθεσίες των μαζών από τους Mussolini, Hitler, Stalin και Mao έχουν έτσι παραμείνει μοναδικά μνημεία της χειραγώγησης και παραπλάνησης των μαζών (με τη συγκατάθεσή τους) τον 20ό αιώνα» [Λίποβατς, Θ. (1990). Η ψυχοπαθολογία του πολιτικού. (σ. 93) Αθήνα: Οδυσσέας]. Εξαίρεση δεν αποτελεί ούτε η επιλεγόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία (και οι σχετικές παραλλαγές της) «...στο βαθμό που αυτή περιέχει-και περιέχει πάντα-ποσοστά ολοκληρωτισμού». [ Ραυτόπουλος, Δ. (1985). Τέχνη και εξουσία. (σ. 110). Αθήνα: Καστανιώτης].

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

1. Όσοι αγωνίστηκαν για ελευθερία, και κοινωνική δικαιοσύνη και ισότητα είναι άξιοι τιμών μνήμης και πάντως όχι υπό τα βλέμματα «επισήμων», είτε με «εξέδρες» είτε χωρίς «εξέδρες». Η παρέλαση αποτελεί προσβολή για τους αγωνιστές και συμβολική σκύλευση, που γίνεται προς εδραίωση και προώθηση εξουσιαστικών (πολιτικών, στρατιωτικών και εκκλησιαστικών) συμφερόντων.
2. Με την τυχόν κατάργηση των μαθητικών (τουλάχιστον) παρελάσεων δεν θα μεταφερθούμε ξαφνικά σ’ έναν κοινωνικό και εκπαιδευτικό παράδεισο! Θα εκλείψει όμως απ’ το σχολείο (έστω, αυτό το σχολείο) μια οπωσδήποτε αντιπαιδαγωγική και στα όρια της κοινωνικής ηθικής πρακτική.


(1) Πέμπτη ‘εκδοτική’ παρουσίαση ( μη ‘βελτιωμένη’)
(2) Για “Domini canes” ίδετε
a) Drury, S. (2008). Aquinas and modernity, the best promise of natural law. USA: Rowman and Littlefield.
b) Hroch, M., Skybova, A. (1988). Ecclesia militans: the inquisition. (pp. 12-16). G.D.R.: Leipzig.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου