Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Τετάρτη, 14 Μαρτίου 2012

ΗΛΙΟΣ: Μεγαλεπήβολα σχέδια σε σαθρά θεμέλια

Το Σ/Ν για το Πρόγραμμα ΗΛΙΟΣ όπως κατατέθηκε στη Βουλή μετά τη συντομότατη περίοδο διαβούλευσης εξακολουθεί να περιέχει τα περισσότερα από τα σημεία εκείνα που δημιουργούν αμφιβολίες για τη σκοπιμότητα του αλλά και τις επιπτώσεις του στην ανάπτυξη των ΑΠΕ. Παρόλα αυτά συμπεριλαμβάνεται στις βασικές πρόνοιες του νέου μνημονίου και σε αυτό τίθενται ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα για την προώθηση του.
Η σαφής αναφορά ότι η ενέργεια που θα παράγεται από το ΗΛΙΟΣ θα είναι πάνω και πέρα από τους εθνικούς στόχους για τις ΑΠΕ αποτελεί το μοναδικό μάλλον θετικό στοιχείο του σ/ν. Από εκεί και πέρα αρνητικά χαρακτηρίζονται τα ακόλουθα.
• Δε διασφαλίζεται ο αποκλειστικά εξαγωγικός χαρακτήρας του καθώς δίνεται η δυνατότητα μέρος τουλάχιστον της παραγόμενης ενέργειας να καταναλώνεται στην Ελλάδα, αλλά να προσμετράται στη Γερμανία μέσω της στατιστικής μεταφοράς και των άλλων μηχανισμών της Οδηγίας 2009/28.
• Δε δίνεται καμία εγγύηση, ούτε λαμβάνεται κάποια μέριμνα ώστε τα έργα του ΗΛΙΟΣ να μη δράσουν ανταγωνιστικά προς τα έργα ΑΠΕ του Εθνικού Σχεδίου Δράσης, ειδικά σε ότι αφορά τον ηλεκτρικό χώρο στο Σύστημα Μεταφοράς και τις εκτάσεις εγκατάστασης των έργων. Αντιθέτως στα έργα του ΗΛΙΟΣ παρέχονται κατά την αδειοδότηση ευνοϊκότεροι όροι και διαδικασίες fast track, που δεν απολαμβάνουν τα υπόλοιπα έργα ΑΠΕ και επιπλέον θέτουν σε αμφιβολία την ορθή εκτίμηση των περιβαλλοντικών και άλλων επιπτώσεων τους. Αν τελικά το ΗΛΙΟΣ επηρεάσει αρνητικά την πορεία της χώρας προς τους δεσμευτικούς στόχους της, αυτό θα έχει σοβαρές συνέπειες στην εθνική οικονομία.
• Εξακολουθεί να παραμένει άγνωστο το εμπορικό καθεστώς υπό το οποίο η ενέργεια του ΗΛΙΟΣ θα εξάγεται στη Γερμανία καθώς και τα τεχνικά και οικονομικά χαρακτηριστικά των έργων μεταφοράς για το σκοπό αυτό. Το ΥΠΕΚΑ στην ανακοίνωση του περιορίζεται στη δήλωση ότι βρίσκεται "σε συνεχή επαφή και συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή", ενώ πληθαίνουν οι φωνές που υποστηρίζουν ότι το όλο εγχείρημα στερείται οικονομικής βάσης. Αυτό υποστηρίζει στην Ελλάδα σχετική μελέτη του Ινστιτούτου Ενέργειας Νοτιοανατολικής Ευρώπης (ΙΕΝΕ), ενώ στη Γερμανία αρνητικά έχουν τοποθετηθεί οι Πράσινοι καθώς και επαγγελματικοί και οικονομικοί παράγοντες. Δεν είναι δυνατόν να συμπεριλαμβάνεται το ΗΛΙΟΣ στη δανειακή σύμβαση και να γίνεται νόμος του κράτους και να είναι άγνωστο τόσους μήνες η οικονομική ουσία του όλου εγχειρήματος τόσο για την Ελλάδα όσο και για τη Γερμανία. Είναι θέμα σοβαρότητας της χώρας αλλά και της τρόικα.

Τις ανησυχίες αυτές τις έχουμε εκφράσει ήδη από την πρώτη τοποθέτηση μας το Σεπτέμβρη του 2011(1) και παρόμοιες αποτυπώθηκαν και στις παρεμβάσεις των φορέων των ΑΠΕ στη δημόσια διαβούλευση. Δυστυχώς το ΥΠΕΚΑ δεν έλαβε καμία υπόψη του. Το να στηρίζεται σε τόσο ασταθή θεμέλια ίσως η μεγαλύτερη επένδυση στην ιστορία της χώρας φοβόμαστε πως θα οδηγήσει σε υπονόμευση και δυσφήμιση των ΑΠΕ. Αν το Πρόγραμμα ΗΛΙΟΣ αποδειχτεί φιάσκο, θα αποτελέσει ένα νέο λόγο έκθεσης της χώρας μας διεθνώς ακόμα κι αν η κύρια ευθύνη για την αποτυχία θα βρίσκεται εκτός των συνόρων.

Ανακοίνωση της Θεματικής Ομάδας Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής



Το σχέδιο της κυβέρνησης για την πώληση ηλιακής ενέργειας

Από άρθρο του Παπακωνσταντίνου σε γερμανική εφημερίδα:
...
"Ο ήλιος και η δύναμή του παίζουν καθοριστικό ρόλο. Η Ελλάδα έχει 300 ημέρες ηλιοφάνειας το χρόνο. Η ηλιακή ακτινοβολία είναι κατά 50% υψηλότερη απ΄ ό,τι στη Γερμανία ή σε άλλες κεντροευρωπαϊκές χώρες", εξηγεί ο κ. Παπακωνσταντίνου και τονίζει ότι αυτό το πλεονέκτημα προσφέρει στη χώρα μας αξιόλογη προοπτική.
"Εισάγουμε πετρέλαιο και φυσικό αέριο, αλλά δεν εξάγουμε ηλιακή ενέργεια", λέει χαρακτηριστικά και αναφέρεται στο πρόγραμμα "Ήλιος", μια πρωτοβουλία της ελληνικής κυβέρνησης που αποσκοπεί στην εκμετάλλευση αυτής της χαμηλού κόστους ανανεώσιμης πηγής ενέργειας.
"Στο πλαίσιο του προγράμματος, θέλουμε να εγκαταστήσουμε μέχρι το 2020, σταδιακά, δέκα γιγαβάτ (GW) στην Ελλάδα και να εξάγουμε την ηλεκτρική ενέργεια σε άλλες χώρες, κυρίως στην Κεντρική Ευρώπη".
"Τα 200.000 στρέμματα που χρειάζονται για την εγκατάσταση των 10 GW αντιστοιχούν μόνο στο 0,1% της συνολικής έκτασης της Ελλάδας", ενώ "υπάρχουν ήδη διαθέσιμες κρατικές και δημοτικές εκτάσεις".
Μέσω του υπάρχοντος δικτύου μπορούν να μεταφερθούν μέχρι και τρία GW στη Βόρεια Ευρώπη.
Επιτάχυνση της έκδοσης αδειών
"Η ελληνική κυβέρνηση επεξεργάζεται το διάστημα αυτό νομοσχέδια για ταχύτερες διαδικασίες παροχής αδειών. Στόχος είναι να προσφέρουμε στους επενδυτές έτοιμες, με το κλειδί στο χέρι, εγκεκριμένες πλατφόρμες σε επιλεγμένες εκτάσεις που ανήκουν στο κράτος", δηλώνει και εκφράζει την πεποίθηση ότι "το σχέδιο είναι για όλους τους εμπλεκόμενους συμφέρον- για τις εν δυνάμει χώρες εισαγωγής ηλιακής ενέργειας, για επενδυτές, για την Ευρώπη συνολικά και, ασφαλώς για την Ελλάδα".
Στο σημείο εκείνο υπενθύμισε το παράδειγμα της Γερμανίας που αποφάσισε να εγκαταλείψει την πυρηνική ενέργεια και να θέσει φιλόδοξους στόχους ώστε να μειώσει τις εκπομπές διοξειδίου άνθρακα.
"Το πρόγραμμα Ήλιος ταιριάζει τέλεια στην Ευρώπη. Είναι ένα συγκεκριμένο αναπτυξιακό πρόγραμμα σε καιρούς περικοπών και μπορεί να επιταχύνει το σχέδιο της ΕΕ για τα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, που σήμερα είναι ακόμα ημιτελή. Είναι το μεγαλύτερο πρόγραμμα με το οποίο υλοποιείται η κοινοτική οδηγία του 2009, η οποία ενθαρρύνει κοινές ευρωπαϊκές παρεμβάσεις στις ΑΠΕ. Ενέργεια πρέπει να παράγεται εκεί όπου είναι φθηνότερη και να μεταφέρεται με κοινές, νέες υποδομές δικτύων", υπογραμμίζει και εμφανίζεται βέβαιος ότι το πρόγραμμα θα φέρει στην Ελλάδα ξένες επενδύσεις, θέσεις εργασίας και σημαντικά οικονομικά οφέλη από τις εξαγωγές που μπορούν να συμβάλουν στη μείωση του χρέους.
"Το σημαντικότερο είναι ότι η Ελλάδα με το πρόγραμμα αυτό, στην παρούσα δύσκολη οικονομικά και κοινωνικά συγκυρία, μπορεί να στείλει ένα ισχυρό μήνυμα εμπιστοσύνης στο εσωτερικό και ένα μήνυμα ανάπτυξης στο εξωτερικό. Ταυτόχρονα το πρόγραμμα "Ήλιος" αποτελεί μήνυμα ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, η οποία στηρίζεται σε μια σταθερή οικονομική βάση", καταλήγει ο κ. Παπακωνσταντίνου.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου