Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Σάββατο, 17 Μαρτίου 2012

2ος χρόνος λειτουργίας Σ.πα.με.


Το να προτιμάς ένα προϊόν με μοναδικό κριτήριο την τιμή του, παραβλέποντας ή μη γνωρίζοντας ότι αυτό παράχθηκε 7000 χιλιόμετρα μακριά με παιδική εργασία και τρόπο παραγωγής εχθρικό προς το περιβάλλον είναι σαν να ψηφίζεις σε ένα παγκόσμιο δημοψήφισμα υπέρ της καταστροφής του περιβάλλοντος, υπέρ του να μεγαλώσουν τα εγγόνια σου δουλεύοντας απ' τα 6, υπέρ του να πεθαίνουν από καρκίνο οι άνθρωποι, υπέρ της οικονομικής δουλοποίησης της χώρας σου...
Βλέποντας αυτή τη πραγματικότητα δημιουργήσαμε πριν περίπου ένα χρόνο τη Σ.πα.με. Η Σ.πα.με είναι κατά κάποιο τρόπο ένα κατάστημα στο οποίο οι καταναλωτές ξέρουν πως αγοράζοντας κάτι “ρίχνουν” στο παραπάνω δημοψήφισμα αρνητική ψήφο.
Βασικές αρχές λειτουργίας του εγχειρήματος μας είναι η αλληλεγγύη, η συλλογικότητα, η διαφάνεια και ο εθελοντισμός. Όλες οι αποφάσεις παίρνονται απ' την συνέλευση, οι εργασίες μοιράζονται κατά το δυνατό, τα οικονομικά είναι παντελώς διάφανα όχι μόνο για τα μέλη αλλά και για τους πελάτες.
Αυτό που θέλαμε κατά κάποιο τρόπο να αποδείξουμε είναι ότι μπορούν να λειτουργήσουν σ'αυτόν τον τόπο συλλογικές προσπάθειες – και κυρίως στον πονεμένο τομέα της παραγωγής και διάθεσης των προϊόντων. Βασικός στόχος μας ήταν και είναι να εμπνεύσουμε παραγωγούς να κάνουν κ' αυτοί το ίδιο. Να δημιουργήσουν δηλαδή συλλογικές δομές ώστε καταφέρουν να ελέγχουν όλα τα στάδια της παραγωγής, της μεταποίησης και της διάθεσης των προϊόντων τους.
Για να πετύχουμε τη λειτουργία αυτής της δομής παραμερίσαμε πλήρως το δικό μας οικονομικό συμφέρον. Κοιτάξαμε μόνο το συμφέρον του παραγωγού και του καταναλωτή. Το “κέρδος” από το ποσό της προσαύξησης στα προϊόντα καλύπτει μόνο τα λειτουργικά έξοδα του χώρου. Όλες οι εργασίες μελών τις σπάμε έχουν εθελοντικό χαρακτήρα. Αυτό το κάνουμε όχι γιατί προτείνουμε την απλήρωτη εργασία αλλά γιατί κάθε καινούρια ιδέα για να ριζώσει στην πράξη απαιτεί θυσίες – δεν γίνεται μόνο με θεωρίες. Δική μας θυσία λοιπόν είναι ο χρόνος – το μέρος απ' τις ζωές μας που προσφέρουμε.
Με μεγάλη μας χαρά είδαμε τον κόσμο να αγκαλιάζει την προσπάθεια μας και να τη στηρίζει. Η κίνηση στο “μαγαζί” διαρκώς αυξάνεται. Άτομα από όλες τις μεριές της Θεσσαλονίκης αλλά και από άλλες πόλεις (Καβάλα – Γιάννενα – Σέρρες) έρχονται να μας στηρίξουν αντικαθιστώντας όσο μπορούν τα προϊόντα του σούπερ – μάρκετ με τα αγαθά της Σ.πα.με.. Μετατρέπουν έτσι την απρόσωπη διαδικασία “πάμε για ψώνια” σε μια διαδικασία σχέσης με τον παραγωγό, ανταλλαγής ιδεών και γνώσεων . Οι παραγγελίες από τους παραγωγούς ολοένα πυκνώνουν και μεγαλώνουν σε ποσότητες. Φαντάζεται λοιπόν κανείς ότι αν υπήρχαν 3- 4 ακόμα “Σ.πα.με” σ' όλη την Ελλάδα θα ήταν αρκετές για να απορροφούν ολόκληρες τις παραγωγές κάποιων συνεταιρισμών και μεμονωμένων παραγωγών, να τους βγάλουν από το άγχος του πώς θα διαθέσουν την παραγωγή τους και να τους γλιτώσουν από τα “νύχια” των μεσαζόντων.
Με μεγάλη μας χαρά επίσης είδαμε η πρότασή μας να πιάνει τόπο και στους αγρότες καθώς μεμονωμένοι παραγωγοί της περιοχής Πολύγυρου Χαλκιδικής εμπνευσμένοι από την κίνησή μας ανοίγουν το καλοκαίρι συνεταιριστικό πρατήριο τύπου Σ.πα.με. στην περιοχή.

Ένας από τους παράγοντες που σχεδόν κατέστρεψε τον αγροτικό τομέα της χώρας μας είναι η έλλειψη συνεργασίας, συλλογικότητας και αλληλεγγύης. Αυτή την κατάσταση εκμεταλλεύτηκαν Έλληνες και ξένοι έμποροι και με τα χρόνια φτάσαμε στο σημείο να αγοράζουμε πανάκριβα ένα προϊόν το οποίο αγοράστηκε από τον παραγωγό σε εξευτελιστικά χαμηλή τιμή. Επίσης φτάσαμε στο σημείο να εισάγουμε λεμόνια και οι λεμονιές στην Άρτα να γίνονται ζούγκλες, να αγοράζουμε στη Θεσσαλονίκη λάδι Χαλκιδικής που έχει τυποποιηθεί στην Ισπανία και σ'άλλα πολλά παράλογα...
Η Σ.Πα.Με. είναι ένα συνεταιριστικό πρατήριο ειδών καθημερινής χρήσης. Λειτουργεί για τα προϊόντα ως η παρακαμπτήρια οδός του δρόμου των μεσαζόντων και έτσι έρχονται στον καταναλωτή σε καλύτερη τιμή.
Ως συλλογική προσπάθεια στηρίζουμε πρωτίστως τους συνεταιρισμούς που λειτουργούν βάσει συνέλευσης, με διαφάνεια, δίνουν καλύτερες τιμές στους παραγωγούς και σέβονται το περιβάλλον.
Ένας απ' τους στόχους μας είναι να φέρουμε σε επαφή παραγωγούς με σκοπό σύσταση νέων συνεταιρισμών και συνεταιριστικών πρατηρίων.
Στη βιτρίνα μας θα βρείτε τα γενικά έσοδα-έξοδα του πρατηρίου καθώς και έναν κατάλογο που αναλυτικά θα αναφέρει τις τιμές όλων των προϊόντων- το κέρδος μας και το τι πηγαίνει στον συνεταιρισμό/ παραγωγό.
Επειδή θέλουμε να ξέρουμε υπό ποιες συνθήκες παράγονται τα προϊόντα που καταναλώνουμε και επειδή πλέον έχουμε πολλές αμφιβολίες περί της βιολογικότητας των βιολογικών προϊόντων, προτείνουμε και κάνουμε πράξη μια άμεση σχέση εμπιστοσύνης καταναλωτή- συνεταιρισμού/παραγωγού. Πράγμα που μας δίνει την δυνατότητα να παρακάμψουμε κάποιες φορές και την πανάκριβη βιολογική πιστοποίηση και τυποποίηση.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου