Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Πέμπτη, 14 Φεβρουαρίου 2013

Ρεν: «Ούτε το ΔΝΤ ζητάει αλλαγή του προγράμματος»


ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ: Του Θάνου Αθανασίου

Το οικονομικό πρόγραμμα της Ελλάδας, που συμφωνήθηκε μετά κόπων και βασάνων μετά από ένα θρίλερ εννέα μηνών δεν πρόκειται να αλλάξει, εξαιτίας ενός θρυλούμενου λάθους του ΔΝΤ σε σχέση με την επίπτωση των δημοσιονομικών πολλαπλασιαστών στην ύφεση του 2010.

Ο επίτροπος Ρεν κλείνει την πόρτα σε όσους θα ήθελαν να εκμεταλλευτούν το θρυλούμενο λάθος για να αλλάξουν «τη συνταγή» και ενημερώνει την κοινή γνώμη πως ούτε το ΔΝΤ, ούτε και ο συντάκτης της περίφημης έκθεσης επιθυμούν αλλαγή της δημοσιονομικής προσαρμογής σε Ελλάδα και λοιπές χώρες σε πρόγραμμα.

Η Κομισιόν, με επίσημη τοποθέτηση του επιτρόπου Ρεν στο προχθεσινό Εcofin, διαφωνεί με την ομάδα του κ. Μπλανσάρ από το ΔΝΤ για την επίπτωση των δημοσιονομικών πολλαπλασιαστών στην οικονομική ανάπτυξη.

Ο επίτροπος Ρεν με την τοποθέτησή του ενόψει της δημοσιοποίησης των χειμερινών οικονομικών προβλέψεων της Κομισιόν, ξεκαθάρισε στους 27 υπουργούς ότι οι δικές του υπηρεσίες θεωρούν τα ευρήματα της ομάδας Μπλανσάρ περιστασιακά, την θεωρεία του εν λόγω κειμένου ανεπαρκή για να εξηγήσει τα πάντα και εν τέλει, πως η όλη συζήτηση ξεφεύγει από την ουσία.

«Ένας λόγος να αμφισβητούμε αυτές τις μελέτες είναι ότι τέτοια λάθη πρόβλεψης της ανάπτυξης μπορούν να παρουσιαστούν είτε λόγω της επίπτωσης των δημοσιονομικών αλλαγών (των πολλαπλασιαστών) η οποία είχε υπολογιστεί εσφαλμένα, ή γιατί το μέγεθος της δημοσιονομικής αλλαγής που επετεύχθη ήταν διαφορετικό από την πρόβλεψη, ή διότι μπορούν να συμβαίνουν και τα δύο. Κατά τη γνώμη μας η ανάλυση δεν είναι στέρεη αρκετά για να το διακρίνει σαφώς».

Οι κυβερνήσεις ευθύνονται για την ύφεση

Ο Ρεν εξηγεί πως κανείς δεν μπορεί να πέφτει από τα σύννεφα λόγω του ότι το 2010 παρουσιάστηκε ύφεση στις ευρωπαϊκές οικονομίες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. Ο επίτροπος υπενθυμίζει ότι το 2009 και στο πρώτο μισό του 2010 τα περισσότερα κράτη μέλη ακόμα εφάρμοζαν μέτρα τόνωσης της οικονομίας (που είχαν αποφασιστεί το 2008). Η μετάβαση από την τόνωση στην προσαρμογή ήταν απολύτως απαραίτητη καθώς οι αγορές είχαν αρχίσει να τιμωρούν τα κράτη με υπερβολικά υψηλό κόστος δανεισμού. Η εμπιστοσύνη στο κρατικό χρέος και τη βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών είχε χαθεί και έπρεπε να υπάρξει αντίδραση. Στη δε Ελλάδα η κατάσταση είχε φτάσει το απροχώρητο με ένα έλλειμμα στο 15,6% και αλλεπάλληλες παλινωδίες στην εφαρμογή του οικονομικού προγράμματος.

Ο Επίτροπος Ρεν απορρίπτει τα περί λάθους στη συνταγή, δεδομένου ότι η συνταγή ουδέποτε εφαρμόστηκε: «Μόλις από το περασμένο καλοκαίρι η ελληνική οικονομία μπήκε σε ορθή τροχιά». Ζητά μάλιστα από την κυβέρνηση να συνεχίσει να αποδεικνύει έμπρακτα ότι αυτή τη φορά βλέπει τη συμφωνία με τους εταίρους σοβαρά: «Εναπόκειται τώρα στις ελληνικές αρχές να διασφαλίσουν μέσω της αποφασιστικής εφαρμογής του προγράμματος μεταρρυθμίσεων ότι αυτή η εμπιστοσύνη θα συνεχίσει να αυξάνεται».

Η συζήτηση μας κάνει κακό

Παρότι πουθενά αλλού εκτός από την Ελλάδα η θεωρεία των πολλαπλασιαστών η Κομισιόν επισήμως πια χαρακτηρίζει τη συζήτηση βλαπτική: «...θα ήθελα να κάνω τα εξής σχόλια γύρω από μία συζήτηση που δε βοηθά και που ενδέχεται να διαβρώσει την εμπιστοσύνη που χτίσαμε με τόσο πόνο τα τελευταία χρόνια σε πολλές ολονύκτιες συναντήσεις.

Ο επίτροπος και κατά συνέπεια οι κοινοτικές υπηρεσίες αμφισβητούν μάλιστα το πόσο ενδεικτικοί είναι οι πολλαπλασιαστές ως δείκτης καλής υγείας μιας οικονομίας: «Συζήτηση δεν μας έκανε σοφότερους. Οι πολλαπλασιαστές είναι μεγαλύτεροι, όταν τα νοικοκυριά είναι χρεωμένα σε μεγάλο βαθμό και τα επιτόκια χαμηλά. Πάνω σε αυτό υπήρχε ήδη συμφωνία μεταξύ των οικονομολόγων».

Όσο για την άλλη συζήτηση, αυτή περί κατώτατου μισθού, ο επίτροπος σε γραπτή του απάντηση προς τον ευρωβουλευτή Ν. Χουντή επισημαίνει ότι «το σύστημα προσδιορισμού του κατώτατου μισθού θα αναθεωρηθεί το 2014». Αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως μείωση, όμως κύκλοι της Κομισιόν επισημαίνουν ότι η μείωση ή αύξηση θα κριθεί στην πράξη από τη απόδοση της οικονομίας, τις εξαγωγές, την ανταγωνιστικότητα και την ανεργία.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου