Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Τρίτη, 26 Φεβρουαρίου 2013

Τοπικοποίηση όχι Παγκοσμιοποίηση



Σε πείσμα μιας  υποβάθμισης της προσπάθειας που γίνεται στα ελληνικά δημόσια ιδρύματα από το επιστημονικό δυναμικό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει καλέσει την Τρίτη 26 Φεβρουαρίου στις Βρυξέλλες τον καθηγητή Βιοχημείας και Βιοτεχνολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας κ. Δημήτρη Κουρέτα, μεταξύ 12 επιφανών ερευνητών από 10 χώρες της Ε.Ε. (μεταξύ των οποίων Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Σουηδία, κ.λπ.), που έχουν να επιδείξουν καινοτόμο ερευνητικό έργο στον τομέα της υγείας.
Η επιλογή έγινε ανάμεσα σε 600 ερευνητές που αρχικά ενδιαφέρθηκαν. Οι
ερευνητές που επιλέχτηκαν θα αποτελέσουν stories of success σε όλη την Ε.Ε. Ο κ. Κουρέτας μάλιστα θα «εκπροσωπεί» ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
«Πρόκειται αναμφίβολα για μεγάλη τιμή και αναγνώριση του έργου μας», λέει στην «Κ» ο κ. Δημήτρης Κουρέτας, που εργάζεται για 18 χρόνια στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Ο βασικός τομέας όπου δραστηριοποιείται τα τελευταία χρόνια είναι η ανίχνευση και πιστοποίηση (μέσω της ευρωπαϊκής διαδικασίας του Ισχυρισμού Υγείας) των συγκεκριμένων ωφελειών στην υγεία από τοπικά προϊόντα, με αποτέλεσμα να προκύπτει προστιθέμενη αξία στην οικονομική τους αξιοποίηση, προς όφελος των παραγωγών και της τοπικής κοινωνίας. «Υποστηρίζουμε την τοπικοποίηση και όχι την παγκοσμιοποίηση», τονίζει ο κ. Κουρέτας, ο οποίος υπογραμμίζει επίσης την ανάγκη η έρευνα στα ελληνικά ιδρύματα να στραφεί σε κατευθύνσεις χρήσιμες για την κοινωνία και να μην είναι απλά παραγωγή μεταπτυχιακών τίτλων.
Μία από τις πολύ επιτυχημένες ερευνητικές δραστηριότητες της επιστημονικής ομάδας του κ. Κουρέτα αποτέλεσε η λύση, που βρέθηκε στο τεράστιο πρόβλημα της αξιοποίησης των προϊόντων ρύπανσης από τα υποπροϊόντα του γάλακτος και κυρίως από το «τυρόγαλα» ή «ορό του γάλακτος». Μέχρι σήμερα το μεγαλύτερο μέρος των υποπροϊόντων κατέληγε σε ποτάμια ή ρυάκια προκαλώντας τεράστια επιβάρυνση στο φυσικό περιβάλλον, αλλά και αλυσιδωτά προβλήματα στη δημόσια υγεία, τις καλλιέργειες, ακόμα και την ποιότητα του πόσιμου νερού. Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο στη Θεσσαλία, την πιο σημαντική τυροκομική περιοχή της χώρας.
Πολλαπλά τα οφέλη
Η επιστημονική ομάδα μελέτησε τη σύσταση του υποπροϊόντος και κατάφερε να εκμεταλλευτεί τις ευεργετικές ιδιότητές του με μια παγκόσμια πατέντα, δημιουργώντας ένα διατροφικό προϊόν που παράγεται σχεδόν εξ ολοκλήρου από την επεξεργασία του τυρόγαλου και παρουσιάζει εξαιρετικά αποτελέσματα στον ανθρώπινο οργανισμό παρέχοντας απαραίτητες πρωτεΐνες. Η ευεργετική επίδραση του προϊόντος στον ανθρώπινο οργανισμό δημοσιεύτηκε στο διεθνές περιοδικό Food and Chemical Toxicology.
Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται πολλαπλό όφελος: απορρύπανση περιοχών από μια βαριά και δύσκολη στην αντιμετώπισή της ρύπανση, με ταυτόχρονη δημιουργία ενός επισιτιστικού προϊόντος μεγάλης διατροφικής αξίας. Μάλιστα, το συγκεκριμένο προϊόν μπορεί να αξιοποιηθεί σε χώρες με σοβαρά διατροφικά προβλήματα (π.χ. Αφρική), ως μέρος της ελληνικής βοήθειας.
Το έργο του κ. Κουρέτα και της ομάδας του έχει εμπνεύσει όχι μόνο τους τεχνοκράτες των Βρυξελλών αλλά και τους δημιουργούς του γαλλογερμανικού τηλεοπτικού καναλιού ARTE, με προσανατολισμό στα θέματα κουλτούρας και επιστήμης, το οποίο ετοιμάζει μία ωριαία σχεδόν ταινία αφιερωμένη στη δουλειά τους. Η ταινία θα έχει τίτλο «New Beginning» και θα αναφέρεται στο πετυχημένο παράδειγμα του κ. Κουρέτα, ο οποίος «δημιουργεί καινοτόμα τρόφιμα, τα οποία φέρνουν έσοδα στο ελληνικό ίδρυμα δέκα φορές περισσότερα από τον μισθό του», όπως λένε οι παραγωγοί του φιλμ.
Του Γιαννη Ελαφρου για την καθημερινή

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου