Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Τετάρτη, 27 Φεβρουαρίου 2013

Στο δρόμο που χάραξε ο Ξυδέας



Μια παράπλευρη οδός στην περιοχή «Άρωμα» πλησίον της Σουβάλας, ό,τι έγραψε ή έλεγε σε περιστάσεις ο αιγινήτης ζωγράφος Τζέκος (Φραγκίσκος Κάππος), ό,τι έγραψαν και κι ακόμα λένε πολιτικοί κρατούμενοι από το κολαστήριο των Φυλακών της Αίγινας κι ό,τι ψιθυρίζουν ακόμα οι παλιοί του νησιού μας, μας θυμίζουν ότι από δω πέρασε κάποτε ο γιατρός Ξυδέας. Η ανυπόφορη μπόχα των 200 μέτρων της παραλίας της πόλης της Αίγινας που εμπεριέχει το Δημαρχείο, την ανεκδιήγητη συμφεροντολογία των τοπικών τσάμπα εντύπων και μπλογκς, την φεϊσμπουκίζουσα δεξιόστροφη μπουρδολογία, την καρκατσουλευμένη διάθεση αυτών που βλέπουν στη ζωή τους μόνο τα κότερα των πλουσίων και απολαμβάνουν τον εσπρέσο αλλάζοντας μαζί τα εσώρουχα και την απόψή τους για τα τοπικά ζητήματα, δεν μπορεί να ξέρει ούτε να αναφερθεί στο ήθος και στο ανάστημα ενός γιατρού. Τα αργυρά ευρωσφαίρια έχουν υψηλά ποσοστά πλέον στο αίμα τους για μπορούν να ξεχωρίσουν τον γιατρό από τους διπλωματούχους που έχουν το τεκμήριο της ιατρικής διάγνωσης, ακόμα κι αν πουλάνε φύκια για μεταξωτές κορδέλες. Για αυτούς οι ασθενείς, είναι τα «σακιά» που φεύγουν για την Αθήνα συνοδευόμενα από τα ευρώ για το πλοίο ή το θαλάσσιο ταξί, για τον «καφέ» του γιατρού του δημόσιου νοσοκομείου, και την ευχή των συγγενών. Ευρώ που μπορούν να μείνουν στο νησί, όχι σε ένα πλαίσιο δωρεάν υγείας και παροχής αλλά στη βάση της απόλυτης εκμετάλλευσης της υποδομής και του προσωπικού, του «καταρρέοντος» Κέντρου Υγείας Αίγινας. Τα «σακιά» μπορούν κι εδώ να πεθάνουν. Αυτό λέει το «μεικτό» σύστημα που προτείνουν χρήσιμοι ηλίθιοι, μνημονιακοί και συμφεροντολόγοι κολαούζοι της τοπικής μας αγοράς.
Τα 200 μέτρα της παραλίας είναι ένα αδιάσπαστο μπλοκ, και το αριστερίζων φουαγιέ των προβληματισμένων, στα κολλητά καφενεία της παραλίας, μοιάζει να είναι εκείνο που τα κάνει όλα ανεκτά. Πέρα από αυτά τα σύνορα στα οποία ακόμα και η τελευταία σταγόνα ιδρώτα του σερβιτόρου και του καραγωγέα, μετριέται με υποδιαιρέσεις του ευρώ, η Αίγινα της Σιωπής δέχεται πάντοτε ως δώρο αυτό που έχει μάθει να της το παρέχουν. Διότι κανείς και ποτέ δεν διεκδίκησε γιατρό αγωνιστή, γιατρό πονετικό, γιατρό που να τρέχει με το γάιδαρο στο τελευταίο χωριό, γιατρό που να νοιάζεται, γιατρό που να φοράει παντόφλες στον άνθρωπο με τα λασπωμένα παπούτσια (αν είχε να φορέσει) όταν έμπαινε στο κατώφλι του σπιτιού του. Όμως αυτόν είχε, τον Ξυδέα του. Το γιατρό του. Κι αυτό ήταν δώρο. Για αυτό και δεν θα διεκδικήσει, καθώς φαίνεται, επαγγελματίες οδηγούς-τραυματιοφορείς, πλήρη επάνδρωση σε ιατρικό και βοηθητικό προσωπικό, ελικοδρόμιο για το Κέντρο Υγείας, δωρεάν διακομιδή στα νοσοκομεία, τοπική χερσαία συγκοινωνία για να μην πληρώνει ταξί ή να έρχεται με τα πόδια στην Αίγινα απ’ το χωριό και κυρίως, δεν θα διεκδικήσει, Δωρεάν και Δημόσια παροχή Υγείας και Περίθαλψης.
Αν σήμερα μπορούν να διακανονίζουν ζητήματα υγείας στο νησί διάφορα τίποτα με τις αναμασημένες δεξιές αναλύσεις τους για το «καταρρέον» δημόσιο πασπαλίζοντάς τες με μπόλικη γαρνιτούρα ρεαλισμού παριστάνοντας τα τοπικά μεγέθη, είναι διότι έχουν απέναντί τους την Αίγινα της Σιωπής, την Αίγινα των Αποκλεισμένων. Για αυτό επιπλέουν ως φελλοί στον Αργοσαρωνικό, στο πέλαγος της Σιωπής και στα «νησιά της Αθήνας». Για αυτό δεν μιλά κανείς τους για τον Ξυδέα. 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου