Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Δευτέρα, 10 Οκτωβρίου 2011

Απο την Ιστορία των Γεωργιών του κόσμου

Παρ ' ένα σβώλο Μήτρο,
και διώξε εκείνα τα σκυλιά που μού χαλούν το φύτρο.
Ο χερουλάτης έφαγε τ ' άχαρα δάχτυλά μου
και στην αλετροπόδα μου έλυώσαν τα ήπατα μου.
Δυο -μήνες έρεψα εδεδώ εσάπησα στη νόπη
μ ' αρρώστια, με γεράματα! Βάσανα, νηστεία, κόποι
γι ' αυτό το έρμο το ψωμί! Καί τώρα που προβαίνει
σγουρό, χολάτο από τη γη, που πριν το φαν, χορταίνει
τα λιμασμένα μου παιδιά, να το πατούν εμπρός μου
με τόση απίστευτη απονιά, οι δυνατοί του κόσμου;

Αριστοτέλης Βαλαωρίτης - Από το επικό ποίημα του Ο Φωτεινός

O άνθρωπος παρέδωσε τη γη στις μηχανές μετά από 10.000 χρόνια γεωργικής απασχόλησης! Με την βοήθεια των μηχανών και των οργανικών λιπασμάτων η γεωργία θα κάνει ένα ποιοτικό άλμα που θα αλλάξει ριζικά και να ευχηθούμε όχι ανεπανόρθωτα τον κόσμο μας...
Εύκολα μπορεί να σκεφτεί κανείς ότι οι αγρότες που δεν μπορούσαν να αγοράσουν τα πανάκριβα μηχανήματα, τα λιπάσματα, τα ζιζανιοκτόνα και τα φάρμακα, έμειναν πίσω από αυτή την εξέλιξη. Ενώ συνέχιζαν να δουλεύουν το ίδιο σκληρά, τα αποτελέσματα της εργασίας τους ήταν τόσο πενιχρά, που δεν έφταναν πια στη αγορά. Σύντομα δεν μπορούσαν ούτε τη φαμίλια τους να θρέψουν. Ο ένας μετά τον άλλο θα αναγκαστούν να εγκαταλείψουν τα χωράφια τους και να συρθούν στις πόλεις για να κυνηγήσουν το μεροκάματο. Ανίκανοι να διαπραγματευτούν, θα δεχτούν να δουλέψουν για ένα κομμάτι ψωμί.
Η προσφορά των φτηνών εργατικών χεριών θα αυξηθεί και η τιμή της εργατικής δύναμης θα πέσει. Τα χαμηλά μεροκάματα θα πιέζουν ολοένα και περισσότερο τα υψηλότερα. Η φτώχεια και η ανεργία θα απλώνεται από το ένα τόπο στον άλλο σαν την πανούκλα.
Είναι άραγε μόνο η φυσική φτώχεια που απλώνεται σαν την πανούκλα;

Γιατί, και στους περασμένους αιώνες η πλειονότητα των ανθρώπων πάντοτε φτωχοί ήταν. Όχι, η σημερινή συμφορά δεν είναι απλώς η φτώχεια. Στον Μεσαίωνα τα μυαλά των ανθρώπων ήταν γεμάτα από την εκκλησιαστική ρήση «μακάριοι οι φτωχοί και ταπεινοί, γιατί σ αυτούς ανήκει η βασιλεία των ουρανών» και έτσι ήταν ευτυχισμένοι με τη φτώχεια τους. Δούλευαν λιγότερο, παρά την χαμηλή παραγωγικότητα. Ο σημερινός άνθρωπος πρέπει να έχει χρήμα να αγοράζει ό,τι το σύστημα παράγει. Και στο σύστημα, δίπλα στην συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπων υπάρχουν οι κυρίαρχες τάξεις που είναι οι πάμπλουτοι και για να παραμείνουν πάμπλουτοι πρέπει να πουλάνε και για να πουλάνε πρέπει να υπάρχουν κάποιοι να αγοράζουν. Από τη μια δηλαδή το σύστημα κάνει τους ανθρώπους φτωχούς, αλλά για να ζήσει πρέπει να πουλάει σε φτωχούς, επομένως πρέπει να παράγονται εμπορεύματα όλο και πιο φτηνά. Άρα να δουλεύουν με όλο και πιο χαμηλές αμοιβές, για να παράγουν όλο και πιο φτηνά και πάλι να μειώνονται οι αμοιβές κ.ο.κ. Οι ώρες εργασίας, αντί να μειώνονται - αφού η παραγωγικότητα πολλαπλασιάζεται - αυξάνονται. Ο εργάτης θα αναγκαστεί να ρίξει και την υπόλοιπη οικογένεια στη φάμπρικα και η κοινωνία του Ντίκενς αναδύεται πάλι στο προσκήνιο της ιστορίας, ακόμα πιο τραγική. Ο πλανήτης στενάζει κάτω από δισεκατομμύρια υποσιτισμένους και άλλα τόσα δισεκατομμύρια τόνους πλαστικών και άλλων σκουπιδιών. Τοξικά απόβλητα και διαρροές πετρελαίου μολύνουν το φυσικό μας περιβάλλον. Γενετικά τροποποιημένα φυτά και ζώα μεταλλάσουν τον περίγυρό μας.
Ο κίνδυνος ενός πυρηνικού ατυχήματος ή και ολοκαυτώματος είναι ορατός.
Το κεφάλαιο της γης εξανεμίζεται σε ηλίθιες εφευρέσεις και οι άνθρωποι σέρνονται σαν ζόμπι εδώ και κει, χωρίς πατρίδα, χωρίς οικογένεια, χωρίς φίλους, χωρίς ηθική!
Μολυσμένοι και αυτοί, όπως το νερό που πίνουν και το φαί που τρώνε. Όλοι και όλα έχουμε γίνει παρανάλωμα της φωτιάς που έχει ανάψει η παγκοσμιοποίηση.
Και ωστόσο, όσο μονόδρομος και αν φαίνεται σήμερα αυτός ο δρόμος της παγκοσμιοποίησης, τόσο πιο ξεκάθαρα δείχνει και το δρόμο της αντίστροφης πορείας.
Είναι πιο φανερό, από κάθε άλλη φορά, ότι αυτή η διαδικασία εκπτώχευσης της Γης πρέπει να σταματήσει.
Όχι άλλο «πιο φτηνά»! Φτάνει το «πιο φτηνά», αφού το «πιο φτηνά» σημαίνει πιο φτωχά και πιο σπάταλα ταυτόχρονα. Από το πιο φτηνά, πρέπει να επιστρέψουμε στο πιο ακριβά.

Πρέπει να τα αγροτικά προϊόντα να πωλούνται πιο ακριβά, για να δημιουργηθεί μια φερέγγυα ζήτηση από μέρους των πολύ φτωχών. Έτσι θα σταματήσει η μετανάστευση. Αλλά και τα εμπορεύματα πρέπει να μπουν σε άλλη βάση σύγκρισης. Αν δηλαδή ένα ποδήλατο χρειάζεται 20 ώρες για να κατασκευαστεί, τότε θα πρέπει να πωλείται 20 ώρες παντού! Και αυτή η ώρα πρέπει να είναι κοστολογημένη στο κόστος μιας αξιοπρεπούς, ανθρώπινης ζωής σε κάθε χώρα. Τα γεωργικά προϊόντα, θα πρέπει να ανακοστολογηθούν, ώστε ο φτωχός αγρότης να πουλάει τα προϊόντα του ανεξάρτητα αν τα παράγει το μηχάνημα ή ο ίδιος. Θα πρέπει να οριστεί ένα ελάχιστο ημερομίσθιο επιβίωσης με ανθρωπιά και αξιοπρέπεια παντού στο κόσμο. Τότε οι μεταφορές θα μειωθούν. Και οι εκπομπές του CO2 θα μειωθούν. Και οι ώρες εργασίας θα μειωθούν. Και οι άνθρωποι θα σταματήσουν να τρέχουν σαν νευρόσπαστα από τη μια πόλη στην άλλη για να βγάλουν λεφτά. Οπότε θα ξανακάνουν οικογένεια και φίλους. Αλλά και η αληθινή Τέχνη θα ξαναμπεί εμπρός.
Και βέβαια πάνω από όλα θα πρέπει να βρεθεί ένα νέο νομισματικό σύστημα, που θα σταματήσει τη κερδοσκοπία με τα νομίσματα. Τα νομίσματα θα είναι σταθερά και να αποσυρθούν από τα διεθνή χρηματιστήρια.
Και αν πρέπει να ξεκινήσουμε από κάπου, αυτό δεν μπορεί να είναι άλλο από την θέσπιση δασμών εισαγωγής, ώστε να κρατήσουμε τα ανταγωνιστικά αγαθά, που είναι προϊόντα απάνθρωπης εργασίας, εκτός συνόρων. Έτσι θα πάρει μπρός η οικονομία κάθε κράτους χωριστά, μέχρι την ημέρα, που θα υπάρχουν κανόνες για την τιμή των αγαθών και δεν θα καθορίζεται από τους κάθε λογής κερδοσκόπους.
Και όταν όλα αυτά θα συμβούν, τότε ο πλανήτης δεν θα λέγεται πια πλανήτης Γη, αλλά πλανήτης ουτοπία.

Ωστόσο, στην ιστορία της ανθρωπότητας όλες οι πραγματικότητες κάποτε θα φάνταζαν σαν μία ουτοπία, γι αυτό ας μη βάλουμε ποτέ κάτω το κεφάλι. Κάποια μέρα, ακόμα και ο άνθρωπος θα καταλάβει ότι δεν μπορεί να τροχίζει το κλαδί που κάθεται
http://ange-ta.blogspot.com/2011/01/marcel-mazoyer-laurenc-roudart-i.html

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου