Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Πέμπτη, 31 Μαρτίου 2011

Χαζή Γκόμενα

Οι δυο ατομικές βόμβες που έριξαν οι Αμερικανοί στην Ιαπωνία το 1945 είναι βαθιά χαραγμένες στις μνήμες και τις συνειδήσεις των Ιαπώνων, οπότε αποφάσισαν να ρίξουν κι αυτοί μια πυρηνική βόμβα στους εαυτούς τους.
Μοιάζει με τραγική ειρωνεία να κινδυνεύει σήμερα η Ιαπωνία από την πυρηνική καταστροφή, αλλά δεν είναι. Ταπεινή μου γνώμη –και μάλλον όχι μόνο δική μου- είναι πως μια χώρα που έχει ζήσει τον όλεθρο του ατομικού βομβαρδισμού στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι θα έπρεπε να είναι περισσότερο προσεκτική με την πυρηνική ενέργεια.
Είναι γνωστό πως στην Ιαπωνία υπήρχαν αντιδράσεις για την εξάρτηση της χώρας από την πυρηνική ενέργεια – ιδιαίτερα, από όσους επέζησαν από τις ατομικές βόμβες του 1945.
Χτες πληροφορηθήκαμε –μέσω διπλωματικών τηλεγραφημάτων των ΗΠΑ που δημοσιεύτηκαν στην Daily Telegraph μετά από διαρροή του Wikileaks- πως από το 2008 η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας είχε προειδοποιήσει την Ιαπωνία ότι τα πυρηνικά της εργοστάσια δεν ήταν σε θέση να αντέξουν ισχυρούς σεισμούς.
Η ιαπωνική κυβέρνηση γνώριζε πως οι κανονισμοί ασφαλείας των εργοστασίων ήταν ξεπερασμένοι και πως πιθανοί ισχυροί σεισμοί θα προκαλούσαν σοβαρά προβλήματα στους πυρηνικούς σταθμούς.
Η ιαπωνική κυβέρνηση γνώριζε τους κινδύνους και έχει τεράστια ευθύνη γιατί αφενός δεν είπε ποτέ την αλήθεια στον ιαπωνικό λαό και αφετέρου δεν έκανε τίποτα για να αποτρέψει μια πιθανή καταστροφή.
Μάλιστα, σε ένα διπλωματικό τηλεγράφημα των ΗΠΑ που δημοσίευσε η Daily Telegraph, αναφέρεται πως η ιαπωνική κυβέρνηση αντιτάχθηκε σε δικαστική εντολή να κλείσει πυρηνικό εργοστάσιο στη δυτική Ιαπωνία – η δικαστική εντολή δόθηκε λόγω φόβων ότι το πυρηνικό εργοστάσιο δεν θα άντεχε σε έναν ισχυρό σεισμό.
Ο ιαπωνικός λαός περνάει πολύ δύσκολες ώρες, αλλά έχει κι αυτός τις ευθύνες του. Όταν η χώρα σου έχει δεχτεί δυο ατομικές βόμβες -και βρίσκεται σε μια από τις πιο σεισμογενείς περιοχές του πλανήτη- οφείλεις να αντιμετωπίζεις με μεγάλο σκεπτικισμό την πυρηνική ενέργεια και να μην εξαρτάσαι απ’ αυτήν. Δεν είναι ανάγκη να είσαι εσύ προσωπικά θύμα της πυρηνικής ενέργειας για να εναντιωθείς στην πυρηνική ενέργεια.
Πάντα κατά την ταπεινή μου γνώμη, το ζήτημα είναι ηθικό – και μόνο ηθικό. Για να αναφέρω ένα άλλο παράδειγμα –πιο κοντινό σε εμάς-, θα παραθέσω ένα σύνθημα που είναι γραμμένο στους τοίχους της Αθήνας: «Οι παππούδες μας πρόσφυγες, οι γονείς μας μετανάστες, εμείς ρατσιστές;».
Δεν γίνεται εγώ που ο παππούς μου και η γιαγιά μου ήταν πρόσφυγες, οι γονείς μου εσωτερικοί μετανάστες και αρκετοί συγγενείς μου μετανάστες στο εξωτερικό να είμαι ρατσιστής. Δηλαδή γίνεται αλλά δεν πρέπει να το επιτρέψω στον εαυτό μου. Είναι χρέος στους προγόνους μου και στον εαυτό μου να μη γίνω ρατσιστής.
Με τον ίδιο τρόπο, όλοι οι Ιάπωνες θα έπρεπε να έχουν αντιταχθεί στην πυρηνική ενέργεια – ήταν χρέος τους στα θύματα και στους επιζήσαντες του ατομικού βομβαρδισμού. Και επειδή ζούμε στο παγκόσμιο χωριό, είμαστε αδέλφια και η μοίρα μας είναι κοινή, θα έπρεπε όλοι να έχουμε αντιταχθεί στη χρήση πυρηνικής ενέργειας.
Πριν από 2-3 δεκαετίες υπήρχαν μεγάλες διαδηλώσεις και ισχυρή λαϊκή αντίδραση σε όλον τον κόσμο στη χρήση πυρηνικής ενέργειας και στις πυρηνικές δοκιμές - ακόμα κι αν επρόκειτο για χρήση πυρηνικής ενέργειας για ειρηνικούς σκοπούς. Ο σκοπός αγιάζει τα μέσα, αλλά, σε αυτήν την περίπτωση, τα μέσα μπορούν να μας εξολοθρεύσουν όλους και αυτό δεν είναι πολύ ειρηνικό – επίσης, δεν είναι καθόλου έξυπνο.
Οι λαοί έχουμε τις ευθύνες μας. Εμείς είμαστε υπεύθυνοι για όσα μας συμβαίνουν. Το ότι η Ιαπωνία και η Γερμανία –οι δυο μεγάλοι ηττημένοι του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου- έγιναν σε σύντομο σχετικά διάστημα δυο οικονομικοί κολοσσοί δεν μου λέει απολύτως τίποτα. Άλλωστε, είναι γνωστό πως ο καπιταλισμός ριζώνει και αναπτύσσεται καλύτερα στα συντρίμμια. Κι αυτές οι δυο χώρες ήταν συντρίμμια στο τέλος του πολέμου.
Το οικονομικό θαύμα της Ιαπωνίας –όπως και η πειθαρχία, η εργατικότητα και η τάξη των Ιαπώνων- δεν με συγκινούν ιδιαίτερα. Ο ιαπωνικός λαός όφειλε μετά τις δυο ατομικές βόμβες του 1945 να πει «ποτέ ξανά». Έπεσαν με τα μούτρα στη δουλειά, δεν σκέφτηκαν όσο έπρεπε αυτά που τους είχαν συμβεί και τώρα η ιστορία μπορεί να επαναληφθεί σαν φάρσα: να ρίξουν πυρηνική βόμβα στη χώρα τους.
Η ατομική βόμβα που έριξαν οι Αμερικανοί στη Χιροσίμα είχε την ονομασία «Μικρό Αγόρι», ενώ η βόμβα που έριξαν στο Ναγκασάκι λεγόταν «Χοντρός Άντρας». Αν η Ιαπωνία καταφέρει να ρίξει πυρηνικά στον εαυτό της, θα πρέπει να ονομαστεί «Χαζή Γκόμενα».
Οι λαοί δεν είναι αθώοι. Κανείς μας δεν είναι αθώος. Όταν κάποιοι λαοί ζουν καλά, τρώνε με χρυσά κουτάλια και κάνουν «οικονομικά θαύματα», κάποιοι άλλοι λαοί ζουν εξευτελιστικά. Και οι λαοί με το «οικονομικό θαύμα» δεν δίνουν δεκάρα για τους πεινασμένους – αν και ξέρουν πως ο πλούτος τους προέρχεται από τη φτώχεια των άλλων λαών.
Είμαστε άνθρωποι. Σε αυτή τη ζωή δεν έχουμε έρθει για να κάνουμε «οικονομικά θαύματα». Έχουμε έρθει για να ζήσουμε. Κι έχουμε έρθει για να ζήσουμε όλοι μαζί. Όπως λέει και το άσμα: «Στου Θωμά το μαγαζί θα φτιαχτούμε όλοι μαζί». Δεν θα φτιαχτεί ο καθένας μόνος του.
Σε αυτό το μαγαζί που λέγεται «Γη» θα φτιαχτούμε όλοι μαζί ή θα καταστραφούμε όλοι μαζί. Ο άκρατος εθνικισμός και η επιθυμία κάθε χώρας να μεγαλουργήσει μόνη της –φτιάχνοντας η καθεμιά τα πυρηνικά της εργοστάσια- οδηγούν στην καταστροφή. Ένας μεγάλος σεισμός, ένα ανθρώπινο λάθος ή ένα σαμποτάζ μπορούν να φέρουν τον πυρηνικό όλεθρο. Είναι τόσο εύκολο.
Ακούω τους πάντες –σε όλον τον πλανήτη- να ανησυχούν για τα παιδιά τους και να υποστηρίζουν πως τα κάνουν όλα για τα παιδιά τους. Για την ώρα, το μόνο που προσφέρουν στα παιδιά τους είναι η σιγουριά του καρκίνου – λυπάμαι, αλλά έτσι είναι.
Κι ας τους πει κάποιος πως τα παιδιά τους δεν θα ζήσουν σε γκέτο ούτε σε πυρηνικά καταφύγια – θα ζήσουν μαζί με όλα τα άλλα παιδιά του κόσμου που θα πρέπει κι αυτά να τα θεωρούν παιδιά τους.
Όποιος αγαπάει τα παιδιά του θα πρέπει να αντιληφθεί πως το «Σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα» αφορά όλη την ανθρωπότητα και δεν είναι ένα τσιτάτο. Είναι ένα καίριο δίλημμα και θα πρέπει να επιλέξουμε πριν να είναι αργά. Αν δεν είναι ήδη αργά.


Ο κύριος της φωτογραφίας είναι ένας από τους επιζήσαντες της ατομικής βόμβας στη Χιροσίμα.


http://pitsirikos.net

Σχόλιο:Στη Γερμανία την άλλη ηττημένη του β παγκόσμιου, μετά τις μεγάλες διαδηλώσεις των πολιτών και τα τελευταία εκλογικά αποτελέσματα σε κάποια ομόσπονδα κρατίδια, μέχρι και οι φιλελεύθεροι άλλαξαν θέση και τώρα είναι υπέρ της "εξόδου" από την πυρηνική ενέργεια. Στη γερμανική τηλεόραση δείχνουν εικόνες από την -πρώτη ισχνή- αντίσταση της γιαπωνέζικης νεολαίας, ενάντια στην εταιρεία και τη κυβέρνηση. Ας ελπίσουμε ότι και οι γιαπωνέζοι πολίτες θα χάσουν την υπομονή τους και θα ξεκινήσουν ένα αντίστροφο τσουνάμι, που θα πετάξει στα άχρηστα τοξικά απόβλητα την πυρηνική βιομηχανία.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου