Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Τρίτη, 29 Μαρτίου 2011

Μια εναλλακτική πρόταση για την ανεργία και τη φτώχια


Μια εναλλακτική πρόταση για την ανεργία και τη φτώχια αναδεικνύει η Κίνηση Τρικαλινών Πολιτών για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία. Μέσα από μια «εθελούσια ολιγάρκεια», την οργάνωση άμεσα δημοκρατικών κοινοτήτων και την τοπική παραγωγή, θα επιτευχθεί σμίκρυνση της οικονομίας αλλά και βελτίωση της ποιότητας της ζωής.
Η Κίνηση πραγματοποίησε την πρώτη της εκδήλωση την περασμένη Κυριακή ενώ μετρά μόλις ένα μήνα ζωής. Τονίζοντας πως δεν υπάρχουν περιθώρια επιλογής μεταξύ ανάπτυξης και από-ανάπτυξης, η Κίνηση βλέπει το πραγματικό δίλημμα μεταξύ της ανεξέλεγκτης ύφεσης και της ελεγχόμενης και βιώσιμης από-ανάπτυξης, όπως δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ένα από τα μέλη της Κίνησης, ο εκπαιδευτικός Γιάννης Μπίλλας.


Λέξη κλειδί φαίνεται πως αποτελεί η «κοινότητα», η οποία θα υποκαταστήσει το συγκεντρωτικό κράτος, φέρνοντας στην θέση του άμεσα δημοκρατικές κοινότητες ανθρώπων, έθνη κοινοτήτων και κοινότητες εθνών. Η προσέγγιση της Κίνησης, που θυμίζει φεντεραλισμό, κινείται προς την μεριά της οικολογίας και του ουμανισμού. «Το κύτταρο της κοινωνίας, που θα αγαπήσουμε, θα είναι η αυτοδύναμη κοινότητα», σημειώνει ο Βαγγέλης Κρικώνης, μέλος της Κίνησης.
Στόχος δηλαδή είναι η δημιουργία μιας συμβιωτικής κοινωνίας με έμφαση σε ποιοτικά χαρακτηριστικά της ζωής, όπως η φιλία και η αλληλεγγύη. «Είναι προφανές ότι πρέπει να υιοθετήσουμε άλλες συμπεριφορές στην καθημερινότητά μας, μείωση κατανάλωσης, επισκευή και επαναχρησιμοποίηση υλικών, ανακύκλωση, επιβράδυνση κλπ», τονίζει ο κ. Μπίλλας.
Ο τρόπος με τον οποίο θα επιτευχθεί κάτι τέτοιο είναι μέσα από την αναδιανομή του πλούτου, των ωρών εργασίας, την απαίτηση για ανθρωπιστική κατεύθυνση της παιδείας αλλά και την απαίτηση για κατάργηση ορισμένων τηλεοπτικών εκπομπών. Προτείνεται ακόμη επιστροφή στην τοπική παραγωγή και αποφυγή των μεγάλων οικονομικών μονάδων σε συνδυασμό με την υιοθέτηση εναλλακτικών μορφών συναλλαγής. Εξάλλου τα μέλη της Κίνησης απορρίπτουν την «απελευθέρωση των αγορών» ως προτροπή στο «ο θάνατός σου η ζωή μου».
Για την Κίνηση, η αποανάπτυξη είναι μια απάντηση στην κρίση αλλά και ένας τρόπος να αποφευχθεί η «Νέμεσις (τιμωρία)» που επήλθε από την «Μανία (του κέρδους) και την Ύβρι..». «Η σημερινή χαοτική παγκόσμια τάξη πραγμάτων μας προειδοποιεί για ένα απειλητικό μέλλον», είναι η πρώτη φράση της ιδρυτικής τους διακήρυξης.
Η ιδρυτική διακήρυξη και άρθρα της Κίνησης φιλοξενούνται στην διεύθυνση http://apokoinou.com/

Από την Ελευθεροτυπία:
Κάν' το αλλιώς
Να μια πολιτική πρόταση από τα Τρίκαλα Θεσσαλίας, υπό μορφήν κίνησης για την αποανάπτυξη: μείωση κατανάλωσης, επισκευή και επαναχρησιμοποίηση εργαλείων, ανακύκλωση, επιβράδυνση ρυθμών κίνησης-ζωής κ.ά.
Η Κίνηση για την Αποανάπτυξη Τρικαλινών Πολιτών τονίζει στην ιδρυτική της διακήρυξη ότι «η ανάπτυξη στις δυτικές χώρες έχει αποδειχτεί ότι ούτε περισσότερο ευτυχισμένους μάς έκανε ούτε τους φτωχούς του Τρίτου Κόσμου βοήθησε, ενώ ήδη το κόστος των κλιματικών καταστροφών είναι δυσβάσταχτο για τις οικονομίες των κρατών».

Την Κυριακή 13 Μαρτίου η Κίνηση διοργανώνει στις 11.00, στον Μύλο Ματσόπουλου στα Τρίκαλα, εκδήλωση με θέμα «Τοπικοποίηση», που είναι τίτλος του βιβλίου του οικογεωργού Γ. Κολέμπα. Ευπρόσδεκτες, πάντα, οι κινήσεις από τα «κάτω».
Γ.ΣΤ.

Από τον Πρωϊνό Λόγο Τρικάλων:

Tην πρώτη της εκδήλωση πραγματοποίησε προχθές στα Τρίκαλα η νεοϊδρυθείσα Κίνηση Αποανάπτυξης Τρικαλινών Πολιτών "Από Κοινού".

Είναι μια νέα κίνηση πολιτών που ξεκίνησε τη συγκρότησή της εδώ και περίπου ένα μήνα και προχθές παρουσιάστηκε ενώπιον των Τρικαλινών πολιτών, σε σχετική εκδήλωση – συζήτηση στο Μύλο Ματσόπουλου.
Όπως τονίστηκε από τα ιδρυτικά της μέλη, είναι μια κίνηση από τα κάτω, χωρίς ηγέτες και επικεφαλής, δημιουργήθηκε δε για να συμβάλει στην αναζήτηση διεξόδου από τη σημερινή πολύπλευρη κρίση στοχεύοντας στην οργάνωση μιας συμβιωτικής ανθρώπινης κοινωνίας που θα δίνει έμφαση στα ποιοτικά χαρακτηριστικά της ζωής, όπως είναι η φιλία, η δημιουργική εργασία, ο ελεύθερος χρόνος, η αλληλεγγύη. Θεωρεί μάλιστα ότι πρέπει οι πολίτες να υιοθετήσουν άλλες συμπεριφορές στην καθημερινότητά τους τόσο σε κοινωνικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο. Όπως είναι η μείωση κατανάλωσης, η ανακύκλωση, η επιστροφή στην τοπική παραγωγή και διάθεση, η αποφυγή των μεγάλων οικονομικών μονάδων κ.λ.π.
Γι' αυτό και η πρόταση της κίνησης είναι "μπορούμε να ζήσουμε καλύτερα χωρίς να χρειάζεται να παράγουμε όλο και περισσότερο".
Κεντρικό πρόσωπο της εκδήλωσης ήταν ο συγγραφέας του βιβλίου "Τοπικοποίηση. Μια απάντηση στην Παγκοσμιοποίηση" Γιώργος Κολέμπας, καθηγητής από τον Βόλο, ο οποίος αναφερόμενος στο βιβλίο είπε πως ο όρος "Τοπικοποίηση" βγήκε μέσα από το παιχνίδι των λέξεων, σαν αντίθεση στην "Παγκοσμιοποίηση" και συνδέεται με την γενικότερη πρόταση της αποανάπτυξης που διαμορφώνεται σήμερα και είναι μια στρατηγική που έχει ως κατάληξη την τοπικοποιημένη κοινωνία και οικονομία, δηλαδή στην δημιουργία μιας οργανωμένης κοινωνίας που θα έχει ως κύτταρο την κοινότητα. Και μέσα από την ομοσπονδιοποίησή τους οι κοινότητες να δημιουργηθούν κοινότητες περιφερειών, κοινότητες εθνών και τελικά όλο αυτό το εγχείρημα να καταλήξει σε μιας άλλης μορφής παγκόσμια κοινότητα.

1 σχόλιο:

  1. διάβασα για αναδιανομή του πλούτου και σοκαρίστηκα αφού πρόκειται για ένα εντελώς μη-ρεαλιστικό σενάριο το οποίο και προφανώς δε θα δούμε να συμβαίνει.
    Όμως θα κρατήσω όλα τα υπόλοιπα. Η δύναμη των κοινοτήτων είναι ή μπορεί να είναι μεγάλη και καλό είναι ο κόσμος να συνασπιστεί και να συνεργαστεί ώστε να πετύχει πράγμτατα για το κοινό καλό. Είναι πλέον ανάγκη και υποχρέωση για το μέλλον :[

    ΑπάντησηΔιαγραφή