Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Σάββατο, 5 Μαρτίου 2011

Τραγελαφικά έξυπνο ή απλά φούσκα…

Αφορμή για αυτό το άρθρο είναι η θέση Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης που δημιουργήθηκε πρόσφατα, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 77 και 14 του Ν. 3852/2010 (ΦΕΚ 87/7.6.2010 τ.Α) και αφορούν τη «Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης – Πρόγραμμα Καλλικράτης». Η κριτική μου στο θεσμό θα κινηθεί σε δύο επίπεδα. Πάνω στα κριτήρια της θέσης (τα δικά μου σχόλια σε παρενθέσεις) και ως φιλοσοφία για την αυτοδιοίκηση.
Όπως αναφέρεται οι αρμοδιότητες του Συμπαραστάτη είναι:
- Δέχεται καταγγελίες άμεσα θιγόμενων πολιτών και επιχειρήσεων για κακοδιοίκηση των υπηρεσιών του δήμου, των νομικών του προσώπων και των επιχειρήσεων του και διαμεσολαβεί προκειμένου να επιλυθούν τα σχετικά προβλήματα (αρχειοθετεί και παραπέμπει στο δημοτικό συμβούλιο και τις υπηρεσίες καταγγελίες, που δεν μπορεί να κρίνει ο ίδιος ότι είναι αληθινές), ενώ είναι υποχρεωμένος να απαντά εγγράφως ή ηλεκτρονικά εντός τριάντα ημερών στους ενδιαφερόμενους (έχοντας πάρει τις απαντήσεις από τις υπηρεσίες, τα νομικά πρόσωπα και το δημοτικό συμβούλιο της πόλης, αφού στα νομικά πρόσωπα ηγούνται αιρετά πρόσωπα από το δημοτικό συμβούλιο και από τις προτάσεις των δημοτικών παρατάξεων, άρα έχουν άμεση ευθύνη στη λειτουργία τους - ιδίως η εκάστοτε δημοτική αρχή. Δεν μιλάμε για δημοτικές υπηρεσίες ανεξάρτητες από τη δημοτική διοίκηση του δήμου που είναι αιρετή και παράλληλα ως υπάλληλοι υπάγονται στο δίκαιο που αφορά το δημόσιο και τους ΟΤΑ, με συγκεκριμένες διαδικασίες και ποινές που αυτές καθορίζονται επακριβώς.).
- Ο συμπαραστάτης του δημότη και της επιχείρησης συντάσσει ετήσια έκθεση. Η ετήσια έκθεση παρουσιάζεται από τον ίδιο και συζητείται στην ειδική δημόσια συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου για τον απολογισμό της δημοτικής αρχής κατά τις διατάξεις του άρθρου 217 του ΚΔΚ, εντός τριάντα ημερών από την υποβολή της (ένας υπάλληλος ή αξιωματούχος αν θέλετε, που ψηφίζεται από αυτούς που ελέγχει και όχι άμεσα από το εκλογικό σώμα- που υποτίθεται ότι θα υποστηρίζει- δεν μπορεί εύκολα να είναι ουδέτερος, αξιοκρατικός, απόλυτα ή ικανοποιητικά κριτικός ή αν θέλετε κακός σε αυτούς που βλάπτουν την πόλη γιατί τον ψήφισαν, ήταν η δική τους επιλογή. Άρα βλέπει ή θα πρέπει να βλέπει τη μισή αλήθεια – για να είναι «σωστός» ή αρεστός – και μια καλύτερη ή διορθώσιμη κατάσταση εκεί που πραγματικά δεν υπάρχει. Έτσι θα έχουμε φιλολογικές εκθέσεις του Συμπαραστάτη, με ευχολόγια για αλλαγές και βελτιώσεις και όχι το μαχαίρι στο κόκκαλο, όπως θα έπρεπε να είναι οι εκθέσεις αυτές). Ο συμπαραστάτης μπορεί επίσης να προβαίνει στη διατύπωση προτάσεων βελτίωσης της δημοτικής διοίκησης και των σχέσεων της με το κοινό, τόσο στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσής του, όσο και επ’ ευκαιρία σημαντικών προβλημάτων κακοδιοίκησης που ο ίδιος εντοπίζει (το πλαίσιο για ΟΤΑ καθορίζεται, στη βάση του, σε κεντρικό επίπεδο και προγραμματισμό. Μικρές αλλαγές μπορούν να γίνουν σε ασήμαντα θέματα και περισσότερο μέσω συστάσεων σε υπαλλήλους). Στην τελευταία αυτή περίπτωση, οι ειδικές προτάσεις του συμπαραστάτη υποβάλλονται στον δήμαρχο και κοινοποιούνται στο δημοτικό συμβούλιο και στον γενικό γραμματέα του δήμου. Τόσο η ετήσια έκθεση όσο και οι ειδικές προτάσεις του συμπαραστάτη αναρτώνται υποχρεωτικά στην ιστοσελίδα του δήμου με φροντίδα των δημοτικών υπηρεσιών (η ανάρτηση είναι σημαντική, στα πλαίσια των κανόνων δημοσιότητας που εφαρμόζει και η Ε.Ε., αλλά στην Ελλάδα τέτοιες ενέργειες δεν πτοούν κανένα. Περισσότερο τους δημόσιους υπάλληλους, που θα καταγγέλλουν τον Συμπαραστάτη για ρουφιανιά, για επιλεκτική επίθεση σε υπάλληλους λόγω διαφορετικού κόμματος, κ.λπ.).
Τι πρέπει να είναι όποιος δηλώσει υποψήφιος για τη θέση Συμπαραστάτη:
- Θα είναι πρόσωπο εγνωσμένου κύρους και εμπειρίας (η καυτή πατάτα ή το απόλυτο αόριστο και μη ελέγξιμο με μετρήσιμα κριτήρια), δεν μπορεί να είναι αιρετός του Δήμου, Περιφέρειας ή βουλευτής (αλλά πριν την αίτηση υποψηφιότητας θα μπορούσε να είναι, ώστε να επηρεάζει άμεσα τις αποφάσεις μιας δημοτικής παράταξης) και ως προς το αξίωμα του Συμπαραστάτη (η θέση εργασίας με ειδικά χαρακτηριστικά γίνεται αξίωμα, τίτλος τιμής) ισχύουν τα κωλύματα και τα ασυμβίβαστα που προβλέπονται στο άρθρο 14 του Ν. 3852/2010.
- Θα λαμβάνει αντιμισθία ισόποση με την αντιμισθία του Προέδρου του Δημοτικού Συμβουλίου (αφήνεται να αιωρείται ότι θα έχουμε ένα εξωδημοτικό Πρόεδρο Δημοτικού Συμβουλίου με την αναφορά στον τρόπο πληρωμής του Συμπαραστάτη). Ως προς την καταστατική θέση και τις ευθύνες του Συμπαραστάτη ισχύουν οι σχετικές διατάξεις για τους δημοτικούς συμβούλους (επίσης αφήνεται να αιωρείται ότι οι δημοτικές παρατάξεις θα μπορούν να έχουν συν ένα ακόμα δημοτικό σύμβουλο αν καταφέρουν να τον εκλέξουν μέσα από την αυξημένη πλειοψηφία που απαιτείται στη διαδικασία).
Όπως δείχνει η όλη κατάσταση με τις ψηφοφορίες χωρίς αποτέλεσμα και την αδιαφορία των δήμων για το θεσμό αυτό, που προσπάθησε να εντάξει ο Καλλικράτης, η κυβέρνηση δημιούργησε κάτι που μόνο ένταση φέρνει στην τοπική αυτοδιοίκηση και δεν μπορεί ουσιαστικά να προσφέρει τίποτα, ούτε καν το ελάχιστο στη βελτίωση των ΟΤΑ. Ο πολίτης δεν βρήκε τον «Συμπαραστάτη» του, όπως δεν εξασφάλισε και τα καλύτερα σε ποιότητα Δημοτικά συμβούλια -με τη λογική των Δημοτικών παρατάξεων που εφαρμόζεται μέχρι σήμερα, όπου περιορίζεσαι σε άτομα μέσα σε αυτήν αντί να επιλέγεις συνολικά μεταξύ των υποψηφίων- που επίσης έχουν ως σκοπό πρώτα την εξασφάλιση των συμφερόντων των δημοτών και μετά όλα τα άλλα σε σχέση με το κράτος. Κανείς δεν πίστεψε ότι χρειάζονταν πραγματικά ο ρόλος του Συμπαραστάτη, ούτε φυσικά όσοι συμμετείχαν στη διαδικασία επιλογής, πέρα από μιας καλής αποζημίωσης που προσφέρει και ένα ενδιαφέρον αντικείμενο, όσο μπορεί φυσικά να ασκηθεί.
Έστω και τώρα, μετά την παρωδία διαδικασιών και την συνολική αποτυχία του η πολιτεία, η σημερινή κυβέρνηση, θα μπορούσε να σταματήσει και να ανακαλέσει με νέα νομοθετική ρύθμιση αυτή την αστοχία του Καλλικράτη. Αλλά το θέλει πραγματικά;…
Θα πρότεινα αντί αυτής της θέσης, μέσω ΑΣΕΠ, να προστεθούν τρία άτομα με βασικό μισθό και σύμβαση ορισμένου χρόνου (1 μηχανικός, 1 δικηγόρος, 1 οικονομολόγος) που θα έχουν μοναδική αρμοδιότητα την παραλαβή προβλημάτων κάθε μορφής του δημότη, την βοήθεια των δημοτών στη συμπλήρωση των φακέλων κάθε μορφής και την κατάθεση στην αρμόδια δημοτική υπηρεσία και το δημοτικό συμβούλιο δύο ίδιων φακέλων. Ώστε η υπηρεσία να εξετάσει τα προβλήματα που την φέρνουν σε όποια διαμάχη με το δημότη και το δημοτικό συμβούλιο που ελέγχει μέχρι σήμερα θεσμικά και τις δημοτικές υπηρεσίες και τα νομικά πρόσωπα να αποφασίζει για το τι πρέπει να γίνει, ενημερώνοντας το γραφείο δημότη στα ΚΕΠ σε συγκεκριμένο διάστημα μέχρι τριών μηνών για την όποια απάντηση. Σε κάθε άλλη περίπτωση μιλάμε για φρου φρου και αρώματα, με δημοκρατικό ένδυμα και ανύπαρκτες υπηρεσίες… Μας φτάνει η κρίση που ζούμε, δεν θέλουμε και επιπλέον κρίσεις με ανούσιες κεντρικές δράσεις που βλάπτουν την ενότητα και χρησιμότητα των ΟΤΑ.
Γιάννης Βέλλης
Υ.Γ. Οι ανεξάρτητες αρχές πρέπει να λειτουργούν πραγματικά ανεξάρτητα, για να έχουν αξία εκεί που χρειάζονται.
http://thesprotiapress.wordpress.com/

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου