Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Τετάρτη, 7 Νοεμβρίου 2012

Πρωτοπόρος συνεταιρισμός βιοκαλλιεργητών ελιάς



Οι Ροβιές είναι ένα παραθαλάσσιο χωριό στη βόρεια Εύβοια, που όμως χαίρει μνείας για κάτι παραπάνω από τον ήλιο και τη θάλασσά του. Εδώ έχει οργανωθεί ένας πρότυπος αγροτικός συνεταιρισμός, του οποίου τα 130 μέλη είναι πλέον αποκλειστικά βιοκαλλιεργητές.
«Ξεκινήσαμε το 2000, και το 2006 το 70% των ελαιοπαραγωγών είχε μεταβεί στη βιολογική καλλιέργεια», διηγείται στην «Κ» ο κ. Νίκος Βαλλής, πρόεδρος του συνεταιρισμού και εκ των πρωτεργατών του εγχειρήματος. 
«Τον Μάιο του 2011 ξεκίνησαν τη διαδικασία και οι τελευταίοι εναπομείναντες στη συμβατική». Η μετάβαση ήταν ομαλή και τα αποτελέσματα ορατά στο περιβάλλον και στην υγεία των αγροτών.
Σύμφωνα με τον κ. Βαλλή, «μεγάλη εταιρεία που κατασκευάζει φυτοφάρμακα διενήργησε επιτόπια έρευνα για την επίδραση των χημικών στα πτηνά και διαπίστωσε απώλεια μεγάλου πληθυσμού αμέσως μετά τον ψεκασμό». «Κρίνω ότι ολόκληρη η ελληνική ελαιοπαραγωγή θα μπορούσε να γίνει βιολογική», ισχυρίζεται ο πρόεδρος, που πέρα από βιοκαλλιεργητής ο ίδιος είναι και πυρηνικός μηχανικός.
«Είμαστε το μόνο κράτος της νοτίου Ευρώπης που το κράτος αναλαμβάνει τη δακοκτονία», επισημαίνει. Ενας επιμελής βιοκαλλιεργητής, που παρακολουθεί στενά τα δένδρα και χρησιμοποιεί βιολογικές παγίδες, φαίνεται να μην έχει λόγο να φοβάται τον δάκο.
Ωστόσο, η ρηξικέλευθη σκέψη στις Ροβιές δεν σταματάει μόνο στην αλλαγή καλλιεργητικής τακτικής. Ο συνεταιρισμός, που ιδρύθηκε το 1982, εδώ «τιμά» το όνομά του. «Δεν αποσκοπούμε σε κάποιο ατομικό κέρδος», σημειώνει ο πρόεδρός του.
Λειτουργώντας συλλογικά κατόρθωσαν να προσδώσουν υπεραξία στον τόπο και να αποκτήσουν εξαγωγικό προσανατολισμό. «Μέχρι το 1992 δίναμε τη σοδειά μας σε βαρέλια των 150 κιλών στην Ελαιουργική, που τα εξήγε στην Ιταλία», εξηγεί· «εν συνεχεία κληθήκαμε να συνεχίσουμε τις εξαγωγές μόνοι μας». Το βάπτισμα του πυρός ήρθε από Ελληνα του Λονδίνου που διαθέτει εταιρεία για ελληνικά τρόφιμα. «Πήγαμε στις πρώτες εκθέσεις τροφίμων με νέες, μικρότερες συσκευασίες».
Σήμερα, ο συνεταιρισμός εμπορεύεται ελιές, πάστα ελιάς και γεμιστές ελιές (με αμύγδαλο, πιπεριά Φλωρίνης, σκόρδο, λεμόνι). Εξάγουν πάνω από το 50% σε Αγγλία, Γερμανία, Ιταλία, Βέλγιο, Νορβηγία, Σουηδία και Ιταλία, πωλούν ένα 40% σε δύο εξαγωγικές εταιρείες, ενώ στην Ελλάδα συνεργάζονται με επιλεγμένες επιχειρήσεις.
Διάκριση στη Γερμανία
Οι πράσινες ελιές από τις Ροβιές (με ετικέτα γερμανικής αλυσίδας τροφίμων) έλαβαν, μάλιστα, τον Αύγουστο του 2010 τη διάκριση «sehr gut» από το περιοδικό OKO-TEST που διενεργεί ελέγχους, δίνοντάς τους σημαντικό προβάδισμα στη γερμανική αγορά.
«Κρατούμε ημερολόγια παραγωγών, προσφέρουμε στον πελάτη όλες τις πληροφορίες για την πορεία του προϊόντος από το δέντρο έως το ράφι», υπογραμμίζει ο κ. Βαλλής. Γι’ αυτές τις διαδικασίες, όπως και τη συντήρηση, τη ζύμωση, τη συσκευασία αλλά και το «γέμισμα» των ελιών, έχουν δημιουργηθεί 50 θέσεις εργασίας. Φυσικά και εδώ η κρίση «χτύπησε» την πόρτα.
«Οι Αγγλοι από το 2009 μείωσαν δραστικά τις αγορές τους στα βιολογικά, ενώ ο ανταγωνισμός στις γεμιστές ελιές από παραγωγούς που είτε τις στέλνουν για γέμισμα στη Βουλγαρία είτε τις αγοράζουν από την Τουρκία έχει ως συνέπεια συρρίκνωση των πωλήσεών μας». Ωστόσο, ο συνεταιρισμός δεν προτίθεται να αλλάξει τις προτεραιότητές του. Ο πρόεδρός του πιστεύει στην ποιότητα του προϊόντος.
«Η Γεωπονική Αθηνών έκανε μετρήσεις σε όλα τα είδη ελιών και στα στάδια της διαδικασίας ανάλογα με τη μέθοδο (ελληνική με άλμη, ισπανική με σόδα, καλιφορνέζικη με οξείδωση) και αποδείχθηκε ότι οι ελληνικές ελιές υπερέχουν σημαντικά σε συγκέντρωση τριτερπενικού οξέως, που προλαμβάνει τον καρκίνο του παχέος εντέρου».

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου