Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Τετάρτη, 7 Νοεμβρίου 2012

Σημαντική μέρα



του Γιάννη Μακριδάκη


Η Τετάρτη 7 Νοέμβρη είναι πολύ σημαντική μέρα.
 
Για κάποιους επειδή θα υπάρχει φρέσκος Πλανητάρχης, για κάποιους άλλους επειδή θα ψηφιστούν τα νέα μέτρα της εξαθλίωσης και για εμάς εδώ, επειδή με την αυγή θα πάμε την πρώτη δόση του ελαιοκάρπου μας στο λιοτρίβι. Να δούμε τι ποσοστό θα πιάσουμε και τι οξύτητα θα έχει το λαδάκι. Τα περσινά νούμερα ήταν 24% και 0,4 αντίστοιχα.

Τον τελευταίο καιρό δεν καταλαβαίνω πώς περνά η μέρα. Αλυσοπρίονο, χειροπρίονο, χτένια, ελαιόπανα, κουβάδες και τσουβάλια από το πρωί στις 7 μέχρι που σκοτεινιάζει. Με δυο ώρες διάλειμμα το μεσημέρι. Κι άλλες ώρες να είχε φως, κι άλλες θα δουλεύαμε. Η ανεργία στο 25% λένε οι ειδήσεις. Η Ελλάδα γεμάτη δουλειές παραγωγικές, δουλειές στη φύση που αναζωογονούν και εξευγενίζουν τον άνθρωπο, δουλειές ελεύθερες, έξω από αποστειρωμένα γραφεία καθιστικής μελαγχολίας, αλλά οι νεοέλληνες εδώ και χρόνια προτιμούν την ακινησία στην εργασία και την κίνηση μετά, στα γυμναστήρια, μπας και σώσουν την υγεία τους την οποίαν σακατεύουν επειδή ευτύχισαν να αποκτήσουν εργασία “πολιτισμένη”. Και τώρα που η κρίση χτύπησε την οικονομία του χρήματος κι άρχισε το σύστημα να ξερνάει κόσμο, κάποιοι ονομάστηκαν επισήμως άνεργοι κι έκατσαν στη γωνία. Για μένα ήταν πάντοτε αδιανόητα όλα αυτά. Και η μισθωτή εργασία και η ανεργία, δεν μπόρεσε ποτέ να τα χωρέσει ο νους μου. Προφανώς είχα και έχω ανεπάρκεια και υστέρηση σε σχέση με τις επιταγές της εποχής, γι’ αυτό σχεδόν τα πάντα με εκπλήσσουν και μου φαίνονται απίστευτα.

Την περασμένη βδομάδα κατέβηκα στην πόλη και μπήκα σε ένα σούπερ μάρκετ. Είχα κάτι μήνες να μπω σε σούπερ μάρκετ και μ’ άρεσε η ατμόσφαιρά του (φαντάσου να πας και σε κάνα σούπερ μάρκετ της Αθήνας, είπα μέσα μου). Περιηγήθηκα σε όλα τα ράφια, τις βιτρίνες και τα ψυγεία, περιεργάστηκα με το μάτι όλα τα πακετάκια, μπουκαλάκια, σακουλάκια. Όλα ξένα μού φαίνονταν, απόμακρα, ούτε να τα αγγίξω δεν τόλμησα. Τόσο αποκρουστικά ήταν. Μόνο οι σοκολάτες ήταν, όπως πάντα, απόλυτα ερεθιστικές αλλά έκανα πως δεν τις είδα, τις προσπέρασα φουριόζος κι ας μου κάνανε διάφορα νάζια κάποιες, τις είδα με την άκρη του ματιού και ούτε που σταμάτησα. Βρήκα απάγκιο στα όσπρια. Διάφορες μάρκες πάνω στις σακουλίτσες των συσκευασιών, σχεδόν όλες ελληνικές.Εκεί, μου φάνηκε πιο φιλική η εικόνα και άπλωσα το χέρι μου. Έπιασα απ’ όλα. Φασόλια ψιλά, χοντρά και μέτρια, φάβα, ρεβύθια, κουκιά, όλα τα κατέβασα απ’ το ράφι. Είχα την εντύπωση από πάντα ότι όλα αυτά τα ταπεινά όσπρια είναι ελληνικής παραγωγής. Ποτέ, πριν την κρίση, δεν είχα σκεφτεί να διαβάσω τα αναγραφόμενα επί του σακουλίου. Πράγμα που έκανα τώρα. Και είδα μετά μεγάλης έκπληξης ότι μόνο μια φάβα ήταν προϊόν ελληνικής γης, κάπου από την Πελλοπόνησο. Όλα τα υπόλοιπα έγραφαν “συσκευάζεται στην Ελλάδα” και “προϊόν εισαγωγής”. Κάποια μάλιστα έγραφαν και την χώρα προέλευσης. Από Περού, από Καναδά, από Ιταλία, από Κίνα, αυτά θυμάμαι. Διότι από την σύγχυση που έπαθα δεν μπόρεσα να τα καταγράψω στο νου μου όλα και συγκεκριμένα τι είναι από πού. Πανικοβλήθηκα στο σούπερ μάρκετ, εκεί μπροστά στα όσπρια. Συνειδητοποίησα ότι όχι μέλλον δεν έχουμε σαν πατρίδα αλλά ούτε και παρόν, ας το δηλώνει η δημάρ μετ’ επιτάσεως κατά την ψήφιση των μέτρων. Βγήκα από το σούπερ μάρκετ αγχωμένος και απογοητευμένος. Φαντάστηκα πως αφού ούτε καν στα όσπρια δεν υπήρχε σχεδόν τίποτε ελληνικό, καλύτερα να μην κοιτάξω καθόλου τα υπόλοιπα προϊόντα.

Ξαναγύρισα στο χωριό με άδεια χέρια. Πήγα στο κελάρι κι είδα τα φασόλια και τα κουκιά μου με άλλο μάτι. Ντόπια προϊόντα, ιθαγενή. Από τούτη τη γη και τούτο το νερό βγαλμένα. Όπως κι εμείς, όσοι αντιστεκόμαστε ακόμα στη λαίλαπα. Διότι οι υπόλοιποι δεν νιώθουν παρά μόνο τη μυρωδιά του χρήματος. Οι νεοέλληνες τα απαρνήθηκαν νωρίς τα προϊόντα της Ελλάδας, προτιμώντας τα εισαγώμενα και τώρα ξεπουλούν κι εμάς μαζί με τον βιότοπό μας, την πατρίδα μας ολάκερη προτιμώντας ξανά το δανεικό χρήμα των αποικιοκρατών που φέρνουν την ανάπτυξη της πλήρους καταστροφής.

Μάλλον είμαστε οι τελευταίοι που βιώνουν την ευτυχία να πηγαίνουν τον κόπο τους στο λιοτρίβι και να βλέπουν το λάδι τους να τρέχει ύστερα από τον ιδρώτα του προσώπου τους. Πολύ σημαντική μέρα λοιπόν.

Από το yiannismakridakis.gr


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου