Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Πέμπτη, 4 Απριλίου 2013

ΕΚΔΗΛΩΣΗ -ΣΥΖΗΤΗΣΗ



Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟ-ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΔΕΥΤΕΡΑ, 8. ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2013 στις 20.00

Βασική ομιλήτρια Mary Mellor
(καθηγήτρια κοινωνικών επιστημών, συγγραφέας)
και εισήγηση  μέλος του "Συνεργατικού Καφενείου της Ακαδημίας Πλάτωνος" με θέμα:
" Γειτονιές σε Μετάβαση "

Στο πνεύμα του Διεθνούς Συνέδριου για την ΑΠΟ-ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, που έγινε στη Βενετία τον Σεπτέμβριου του 2012, ο ΒΟΤΑΝΙΚΟΣ ΚΗΠΟΣ φιλοξενεί την Mary Mellor, καθηγήτρια  της Σχολής Τεχνών και Κοινωνικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Northumbria στο Newcastle, συγγραφέα του βιβλίου «Το μέλλον του χρήματος» και μάχιμη οίκο-φεμινίστρια.
Επίσης, δεδομένου ότι η περιοχή της Ακαδημίας Πλάτωνος κινδυνεύει από «αναπτυξιακά» σχέδια, θα γίνει ενημέρωση/εισήγηση από μέλος του «Συνεργατικού Καφενείου της Ακαδημίας Πλάτωνος».

Λίγα λόγια για την ΑΠΟ_ΑΝΑΠΤΥΞΗ
         
Η  «οικονομία της διαρκούς ανάπτυξης", η υστάτη αυτή  εμμονή του ανεπτυγμένου κόσμου, που καθορίζει με απόλυτο τρόπο τις κοινωνίες, τις σχέσεις, και τις παραστάσεις μας, μοιάζει να κινείται ανεξέλεγκτα στην εκπλήρωση του μόνου σκοπού που γνωρίζει. Αυτό της αυτοπραγμάτωσης της! Για 60 χρόνια οι κυρίαρχες ελίτ, έζησαν το θαύμα της επαλήθευσης των πεποιθήσεων τους!
Ο καπιταλισμός σε ένα αέναο κύκλο δημιουργίας και κάλυψης επίπλαστων αναγκών εκπλήρωνε τα πιστεύω του και εξασφάλιζε την συναίνεση των κυριαρχουμένων. Χρησιμοποιώντας την επιστήμη και την τεχνική, παρήγαγε το σπινθηροβόλο "Περιττό" πλιατσικολογώντας την Φύση και αφαιμάζοντας τον πλούτο και την ζωτικότητα των "υποανάπτυκτων" λαών του λεγόμενου Τρίτου Κόσμου. Ένα διαρκές κυνήγι για όλο και περισσότερα κέρδη σε όλο και μικρότερους χρόνους οδήγησε το κεφάλαιο σε συνεχείς γεωγραφικές και κλαδικές μετακινήσεις, προκαλώντας περαιτέρω εντατικοποίηση της εργασίας και σπανιότητα παραγωγικών πόρων.
          Είναι στο πλαίσιο αυτής της Παγκοσμιοποιημένης  Οικονομίας, όπου το κεφάλαιο μετατοπίζει την παραγωγή στην περιφέρεια για να καρπωθεί περαιτέρω υπεραξίες, δημιουργώντας συμπτώματα κατάρρευσης στις μητροπόλεις του Καπιταλισμού. Ταυτόχρονα κερδοσκοπεί, ακόμη και με τις προϋποθέσεις ή την σπανιότητα των υλικών όρων ύπαρξης του, όπως ηχηρά αποκαλύπτεται με το τζογάρισμα σε πρώτες ύλες, πετρέλαιο, τρόφιμα, κρατικά ομόλογα κ.α.!
          Η ανάπτυξη ως αυτοσκοπός, περικλείει όλα τα μυθεύματα και τις αντιφάσεις  μιας γραμμικής αντίληψης του κόσμου ως μιας ανεξάντλητης δεξαμενής πόρων, μέσων και αναγκών. Το πόσο καταστροφική είναι η οικονομοκεντρική θεώρηση της ευδαιμονίας μέσω της μεροληπτικής ανάγνωσης δεικτών της οικονομίας, γίνεται εύκολα αντιληπτό αν αναλογιστούμε μια σειρά από ζητήματα, που ενώ με την κοινή λογική θεωρούνται ως καταστροφές, εντούτοις στους οικονομικούς δείκτες καταγράφονται θετικά.
          Ένα καμένο δάσος που στην θέση του ξεφυτρώνουν σπίτια, ανοίγονται δρόμοι, γίνονται αντιπλημμυρικά έργα, έχει θετική αποτύπωση στο Α.Ε.Π. αλλά προφανώς αρνητική για μας και το περιβάλλον. Μια πεδιάδα όπως της Θεσσαλίας καλλιεργημένη σε μεγάλο μέρος της με το υδρόφιλο βαμβάκι μπορεί να αποφέρει για μερικά χρόνια ένα καλό εισόδημα στους αγρότες και να καταγράφεται θετικά ως ανάπτυξη, στην ουσία όμως πρόκειται για πλήρη αντιστροφή της πραγματικότητας.
          Η ερημοποίηση εξαιτίας της εξάντλησης του υδροφόρου ορίζοντα σίγουρα αποτελεί μια ανεπανόρθωτη οικολογική, διατροφική και οικονομική καταστροφή. Ένα χωράφι στις Ινδίες ή σε κάποια αφρικανική χώρα είναι πηγή τροφής και ζωής για μερικές οικογένειες, αλλά αναχρονισμός στα πλαίσια του Παγκόσμιου Αναπτυξιακού Καταμερισμού της παραγωγής που επιδιώκει τη συνένωση, την εντατικοποίηση με τις μονοκαλλιέργειες για να καρπωθεί υπεραξίες. Είναι αυτή η λογική που κάθε χρόνο οδηγεί εκατομμύρια χωρικούς στις μεγαλούπολεις, ως φτηνό εργατικό δυναμικό στην καλύτερη των περιπτώσεων ή ως λαθραίους και περιττούς παρίες, απειλή μιας επίπλαστης ευμάρειας!
          Η υπερκατανάλωση ως αυτοσκοπός, σχεδιαστικό επίτευγμα ενός εξελιγμένου marketing και τροφοδοτούμενη από ένα χαμηλότοκο δανεισμό, έγινε εμμονή για τους διευρυνόμενους μικροαστικούς πληθυσμούς της δύσης και αιτία όλων των τωρινών δεινών τους ως αλλοτρίωση και χρεοκοπία.
          Και όμως ένας άλλος κόσμος είναι δίπλα μας! Όχι ως στείρα άρνηση του επίπλαστα "υπαρκτού", αλλά ως κατάφαση του υπαρξιακά αναγκαίου και αναπροσδιορισμού "του χρηστικού". Ως μια νοηματοδότηση σχέσεων και επιθυμιών στα πλαίσια μιας επαναπροσέγγισης του αδιαμεσολάβητου και του "πηγαίου".
Είναι άπειροι οι τομείς της καθημερινότητας που μπορούμε να διεκδικήσουμε από την οικονομία της εμπορευματοποίησης, φτάνει να κατανοήσουμε την γύμνια και την στειρότητα των επιβαλλόμενων αξιακών προτύπων.
          Ελπιδοφόρα κινήματα διαμορφώνουν και υλοποιούν προτάσεις εξανθρωπισμού και επανακοινωνικοποίησης αγαθών και δραστηριοτήτων, απελευθερώνοντας τα από την έννοια του προϊόντος και της κερδοφορίας. Απαλλοτριώνουν  χρόνο και χώρο από την ωφελιμιστική οικονομική υπερεκμετάλλευση και τα εντάσσουν στη σφαίρα του συλλογικού, διαμορφώνοντας την γοητεία του Αλληλέγγυου και του Αμεσοδημοκρατικού!
          Η ΑΠΟ-ΑΝΑΠΤΥΞΗ έρχεται να διευρύνει και να διερευνήσει τους τρόπους με τους οποίους οι ανθρώπινες ανάγκες θα αναδειχθούν και θα ικανοποιηθούν με σεβασμό στην φέρουσα  ικανότητα του πλανήτη. Αποτελεί γι' αυτό μια αντιπρόταση στο ληστρικό «υπάρχον αναπτυξιακό» καθεστώς, με σκοπό την αντικατάσταση της καταστροφικής υπέρ-κερδοφορίας των «λίγων», με τη «βιωσιμότητα» των «πολλών» ,σ'  ένα περιβάλλον απελευθερωμένο από την αλλοτρίωση της χρηστικότητας και της υπέρ-εκμετάλλευσης.

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΒΟΤΑΝΙΚΟΣ ΚΗΠΟΣ
votanikoskipos@gmail.com

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου