Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Δευτέρα, 29 Απριλίου 2013

“ Είμαι Κωνσταντινουπολίτης την καταγωγήν, αλλά γεννήθηκα στην Αλεξάνδρεια…’’



Mε αφορμή τη συμπλήρωση σήμερα  ογδόντα χρόνων από το θάνατο - και 150 από τη γέννηση -του Κ. Π. Καβάφη, καθώς και τις κοινές εμπειρίες («για μας όλους, τους της Εσπερίας  ναυαγούς και ταξιδιώτες, η 'Ιθάκη'' του Κ.Π.Καβάφη έχει κι άλλους συμβολισμούς και ξυπνάει μέσα μας μνήμες και νύχτες ...μαγικές κι ονειρεμένες εκεί στην Ιθάκη στο Westend του Μονάχου»), πήρα το παρακάτω μήνυμα από τον παλιό φίλο Ηλία και το αναρτώ:


σαν σήμερα, λοιπόν, 29 Απριλίου 1863 (= 17 με το χρησιμοποιούμενο τότε ημερολόγιο) γεννήθηκε ο Κ. Π. Καβάφης και, εβδομήντα χρόνια αργότερα, πάλι σαν σήμερα, στις 29  Απριλίου  1933,άφησε την τελευταία του πνοή στη γενέτειρά του, την Αλεξάνδρεια. Πρωτοήρθε στην Αθήνα το 1901 χωρίς να γίνει αισθητή η παρουσία του. Δυο χρόνια αργότερα θα τον κάνει γνωστό στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό μέσα από τα ‘‘ Παναθήναια’’ ο Γρ. Ξενόπουλος. Είχαν περάσει περισσότερα από τριάντα χρόνια όταν ξανάρθε στο κλεινόν άστυ, το 1932, για να νοσηλευτεί, βαριά άρρωστος, στο νοσοκομείο  ‘‘ Ερυθρός Σταυρός’’. Είχε καρκίνο στο λαρύγγι. Ήταν πια φημισμένος και στην Αθήνα κυκλοφορούσε ο ‘‘ θρύλος’’ Καβάφη.   ‘‘Τρέξανε τότε’’ , γράφει ο Κ. Βάρναλης,  ‘‘να τον γνωρίσουν από κοντά οι συγγραφείς κ΄ οι λόγιοι της Αθήνας…’’  και συνεχίζει ο Βάρναλης ‘‘ …Όταν πήγα στο νοσοκομείο να τον ιδώ, θαύμασα το υπέροχο κεφάλι του με την φωτεινότατη πνευματική έκφραση. Κι όμως ο άνθρωπος βρισκότανε σε κακά χάλια. Του είχανε περάσει ένα λαστιχένιο σωλήνα στο λαρύγγι για  να ανασαίνει. Δεν μπορούσε να μιλήσει. Είχε μπροστά του ένα καρνέ κ΄ έγραφε με το στυλογράφο ό,τι ήθελε να πει. Σε μένα έγραψε: ‘‘ μήπως σας πειράζει το ρεύμα;’’ (πόρτα και παράθυρο ήταν ανοιχτά ). Αυτό το καρνέ πολλοί πεθυμήσανε να το ζητήσουν ή να το κλέψουν. Δεν ξέρω ποιος στάθηκε τυχερός και το έχει σήμερα… ’’

Η πρωτοτυπία της ποίησης του Καβάφη δεν χαρακτηρίζεται για τα μορφικά ή τα τεχνικά της στοιχεία. Το  περιεχόμενό της  συνήθως ένα  ιστορικό επεισόδιο ή κάποιο προσωπικό βίωμα του ποιητή. ‘‘ … Κι αυτό το επεισόδιο   π ε ρ ι γ ρ α –
φ ετ α ι   ή   σ κ η ν ο θ ε τ ε ι τ α ι  χωρίς λυρικήν έξαρση, χωρίς πάθος, με χρονολογικήν ξηρότητα. Δε φαίνεται να βγαίνει από την καρδιά παρά από το μυαλό. Πώς λοιπόν μας  συγκινεί; Γιοατί η ποίηση αυτή φαίνεται μεν λυρική στο σχήμα, στο βάθος της όμως είναι δραματική. ΄Εχει κίνηση, ηθοποιία,, ζωντάνια, επιγραμματική λιτότητα., έχει πολλή σκέψη και πικρήν ειρωνεία και ‘‘περαίνει την δι΄ ελέου και φόβου την των τοιούτων παθημάτων κάθαρσιν’’. Και το δράμα αυτών των ποιημάτων έχει ένα μεγάλο προσόν, την καθολικότητα…’’ ( Βάρναλης, στο : ΑΝΘΡΩΠΟΙ, 1980, σελ. 73 κ.κ.)

 Στη μνήμη του μεγάλου και πάντα επίκαιρου αυτού ποιητή  ας θυμηθούμε δυο ποιήματα, μικρό μόνο δείγμα, με κοινό τόπο την Αντιόχεια της Συρίας και τη ίδια …Συρία…


Παλαιόθεν Ελληνίς

Καυχιέται η Αντιόχεια για τα λαμπρά της κτίρια,
Και τους ωραίους της δρόμους, για την περί αυτήν
θαυμάσιαν εξοχήν και για το μέγα πλήθος
των έν αυτή κατοίκων. Καυχιέται που είν΄ η έδρα
ενδόξων βασιλέων, και για τους καλλιτέχνας
και τους σοφούς που έχει, και για τους βαθυπλούτους
και γνωστικούς εμπόρους. Μα πιο πολύ ασυγκρίτως
απ΄ όλα, η Αντιόχεια καυχιέται που είναι πόλις
παλαιόθεν ελληνίς. Του ΄Αργους συγγενής :
απ΄ την Ιώνη που ιδρύθη υπό Αργείων
αποίκων προς τιμήν της κόρης του Ινάχου.

Ας Φρόντιζαν


Κατήντησα σχεδόν ανέστιος και πένης.
Αυτή η μοιραία πόλις Αντιόχεια
Όλα τα χρήματά μου έφαγε:
Αυτή η μοιραία με το δαπανηρό της βίο.

Αλλά είμαι νέος και με υγείαν αρίστην.
Κάτοχος της ελληνικής θαυμάσιος
(ξέρω και παραξέρω Αριστοτέλη,Πλάτωνα,
τι ρήτορας, τι ποιητάς, τι ό,  τι κι αν πεις)
Από στρατιωτικά έχω μιαν ιδέα,
Και έχω φιλίες με αρχιγούς των μισθοφόρων.
Είμαι μπασμένος κάμποσο και στα διοικητικά.
Στην Αλεξάνδρεια έμεινα έξι μήνες, πέρσι,
Κάπως γνωρίζω( κ΄ είναι χρήσιμον) τα εκεί:
Του Κακεργέτη βλέψεις , και παληανθρωπιές και τα λοιπά.

΄Οθεν φρονώ πως είμαι στα γεμάτα
Ενδεδειγμένος για να υπηρετήσω αυτήν την χώρα,
Την προσφιλή πατρίδα μου Συρίαν.

Σ΄ ό, τι δουλειά με βάλλουν θα πασχίσω
Να είμαι στη χώρα ωφέλιμος. Αυτή είν΄ η πρόθεσίς μου.
Αν πάλι μ΄ εμποδίσουνε με τα συςτήματά τους –
Τους ξέρουμε τους προκομένους: να τα λέμε τώρα;
Αν μ΄ εμποδίσουνε, τι φταίω εγώ.

Θ΄ απευθυνθώ προς τον Ζαβίνα πρώτα,
Κι αν ο μωρός αυτός δεν μ΄ εκτιμήσει,
Θα πάγω στον αντίπαλό του τον Γρυπό
Κι αν ο ηλίθιος κι αυτός δεν με προσλάβει,
Πηγαίνω παρευθύς στον Υρκανό.

Θα με θελήσει πάντως ένας απ΄τους τρεις.
Κ΄ είν΄ η συνείδησίς μου ήσυχη
Για το αψήφιστο της εκλογής.
Βλάπτουν κ΄οι τρεις τους την Συρία το ίδιο.

Αλλά, κατεστραμμένος άνθρωπος, τι φταίω εγώ.
Ζητώ ο ταλαίπωρος να μπαλωθώ.
Ας φρόντιζαν οπι κραταιοί θεοί
να δημιουργήσουν έναν τέταρτο καλό.
Μετά χαράς θα πήγαινα μ΄ αυτόν.


 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου