Αποανάπτυξη-Τοπικοποίηση με σχεδιασμό και όχι καταστροφή με μνημόνια!

ΤΜετά το 4ο κατά σειράν μνημόνιο, τώρα έρχεται η «μια από τα ίδια ανάπτυξη», ίσως πιο «δίκαια», υπόσχεται η κυβέρνηση. Με διεθνείς επενδύσεις για μεταφορά του πλούτου της χώρας στο εξωτερικό, στα χέρια των διεθνών επενδυτών, αυτών καλέ που μας δανείζανε όλα αυτά τα χρόνια και τώρα τους χρωστάμε τα «μαλλιά της κεφαλής μας».

Τι και αν κάποιοι από μας φωνάζουμε όλα αυτά τα χρόνια: σεισάχθεια και αποανάπτυξη!(http://www.topikopoiisi.eu/theta941sigmaepsiloniotasigmaf/36) και «στροφή σεαποκεντρωμένη, τοπικοποιημένη, αμεσοδημοκρατική κοινωνία ίσης κατανομής και του μικρότερου δυνατού οικολογικού αποτυπώματος».
Μα τα μνημόνια δεν πετύχανε –χωρίς να το θέλουμε-αποανάπτυξη; Τι είναι η συρρίκνωση κατά 25% του ΑΕΠ της χώρας, αν δεν είναι αποανάπτυξη; Λένε μερικοί κυνικοί!
Απαντάμε: πρώτα -πρώτα το ΑΕΠ μιας χώρας δεν είναι κατάλληλος δείκτης για την ευζωία των κατοίκων της και σήμερα αμφισβητείται αυτό και υπάρχουν οικονομολόγοι, κυβερνήσεις και διεθνείς οργανισμοί που εργάζονται εδώ και δεκαετίες για τη διαμόρφωση καλύτερων δεικτών ευημερίας, διότι η προσήλωση στο ΑΕΠ θέτει στο περιθώριο της κοινωνικής συνείδησης το περιβαλλοντικό και κοινωνικό κόστος της ανάπτυξης (http://www.topikopoiisi.eu/902rhothetarhoalpha/1559378 καιhttp://www.topikopoiisi.eu/theta941sigmaepsiloniotasigmaf/2087834).
Στη συνέχεια λέμε ότι: αποανάπτυξη κάνεις με συνειδητό σχεδιασμό και όχι με καταστροφή μέσω των μνημονίων!
Η βασική ιδέα της αποανάπτυξης-τοπικοποίησης είναι η αλληλέγγυα, δημοκρατική, κοινωνική και οικολογική οικονομία με χαμηλή κατανάλωση πόρων – και όχι η φτώχεια και η ύφεση με ντιρεκτίβες λιτότητας, συνδυασμένη μάλιστα με καταστροφή του περιβάλλοντος και οικολογική υποβάθμιση που βιώνουν οι άνθρωποι σήμερα στην Ελλάδα.
Οι αρνητικές συνέπειες των δήθεν λύσεων για την κρίση, βύθισαν τους ανθρώπους στην Ελλάδα στη δυστυχία και έφερε την Ευρώπη στο χείλος της ανθρωπιστικής καταστροφής. Αντίθετα πολλοί πλούσιοι Έλληνες κατάφεραν - με τη βοήθεια της υπόλοιπης Ευρώπης - να βγάλουν τα περισσότερα περιουσιακά τους στοιχεία από τη χώρα. Για να προστατεύσουν τον εαυτό τους από μια ενδεχόμενη πλήρη κατάρρευση της οικονομίας, αλλά αυτό επιτάχυνε ταυτόχρονα αυτή την κατάρρευση και σε γενικές γραμμές αύξησε την ανισότητα, τις συγκρούσεις κατανομής και τον αποκλεισμό.
Την ίδια στιγμή η κρίση-πολλές φορές το τονίσαμε αυτό και σαν ιστοσελίδα και στις ομιλίες συζητήσεις με τα εναλλακτικά εγχειρήματα που ξεπήδησαν σε όλο αυτό το διάστημα-είχε και έχει ακόμα ένα θετικό: Μας αναγκάζει επίσης να αναζητήσουμε νέες δυνατότητες και τρόπους ζωής, συνύπαρξης και εργασίας, καθώς και διευρυμένους χώρους για να δοκιμάζουμε όλα αυτά. Εγχειρήματα που πριν την κρίση για χρόνια διαχειρίζονταν από μικρές μειοφηφικές πρωτοβουλίες ( από ελευθεριακές, αντιφασιστικές ή ομάδες αλληλεγγύης για παράδειγμα), βρίσκουν τώρα μεγάλη απήχηση και δημιουργούνται καινούργια, με νέες ιδέες. Υπάρχουν αυτοδιαχειριζόμενοι χώροι και εγχειρήματα γειτονιάς, κοινωνικά-αλληλέγγυα ιατρεία, δίκτυα-οάσεις μη χρηματικής οικονομίας και ανταλλαγής, κοινωνικά παντοπωλεία με δωρεάν διάθεση προϊόντων και αντικειμένων κυρίως από «δεύτερο χέρι», νέας μορφής συνεταιρισμοί(χωρίς διοικητικά συμβούλια , με συνέλευση μελών), εργαστήρια και πρότζεκτ αυτοβοήθειας. Μοντέλα συλλογικής εργασίας και συνεργατικές με αποφάσεις στη βάση της συναίνεσης και της άμεσης δημοκρατίας, γίνονται πλατιά γνωστά και οικεία. Μερικοί άνθρωποι λοιπόν στην Ελλάδα αναγκάσθηκαν και αναγκάζονται να συνευρεθούν και να οικοδομήσουν στοιχεία μιας ενωμένης και ειρηνικής κοινωνίας «από τα κάτω».
Αλλά οι προϋποθέσεις για όλα αυτά είναι κατανοητά δύσκολες - η πλειοψηφία της κοινωνίας βιώνει τη συρρίκνωση, όχι ως δημιουργία νέων δυνατοτήτων, αλλά ως καταστροφή. Γιατί παρά αυτά τα φωτεινά σημάδια της ελπίδας, ο ισολογισμός της μέχρι τώρα λιτότητας παραμένει καταστροφική. Η βρεφική θνησιμότητα αυξήθηκε μόνο μεταξύ 2008 και 2010 κατά 43%. Η επίσημη ανεργία βρίσκεται στο 25%, ενώ η ανεργία των νέων φθάνει ακόμη και στο 50%. Ολόκληρες οικογένειες ζουν από την μικρή σύνταξη των παππούδων. Σύμφωνα με δημοσίευμα του ίδιου του ελληνικού κοινοβουλίου σχεδόν 6,5 εκατομμύρια Ελλήνων ζουν μέσα στη φτώχεια - αυτό είναι το 58% του πληθυσμού! Ένας τρίτο του πληθυσμού δεν έχει ασφάλιση υγείας. Οι διαδηλώσεις, οι διαμαρτυρίες και ενέργειες ενάντια σε αυτές τις πολιτικές ήταν και είναι κοινός τόπος – ακριβώς όπως και η βίαιη καταστολή τους από την αστυνομία.
Περισσότερη «λιτότητας» χωρίς περικοπή ή εξάλειψη του χρέους θα επιδεινώνει συνεχώς την κατάσταση, χωρίς να την επιλύει. Η κλασική πολιτική πρόταση-από όλα σχεδόν τα κόμματα- για μια μονόπλευρη εστίαση στην μια από τα ίδια «ανάπτυξη» και στις επενδύσεις με στόχο το κέρδος κερδών, δεν μπορεί να είναι η απάντηση και αυτό είναι ολοφάνερο. Παραμένουν άλυτες-και σε παγκόσμιο επίπεδο-οι αντιθέσεις και οι συγκρούσεις για ισότιμη και δίκαιη κατανομή των βαρών και των πλεονασμάτων, καθώς και η οικολογική καταστροφή. Χρειαζόμαστε μια εναλλακτική λύση, η οποία θα αντιμετωπίζει μαζί τα οικολογικά και κοινωνικά προβλήματα και τις αιτίες τους. Αυτό σημαίνει ότι χρειαζόμαστε αλλαγές σε πολλαπλά επίπεδα: στο προσωπικό και συλλογικό επίπεδο συνείδησης, στην οργάνωση και αυτοοργάνωση, στο θεσμικό πολιτικό επίπεδο. Να επανέλθει το πνεύμα του κοινοτισμού για να βρούμε συλλογικά τις απαιτούμενες σήμερα ριζοσπαστικές λύσεις. Να στηρίξουμε και να πολλαπλασιάσουμε τα αυτοοργανωμένα εναλλακτικά εγχειρήματα σε όλους τους ζωτικούς τομείς της κοινωνικής και οικονομικής δραστηριότητας, ώστε να αναπνεύσει ο πληθυσμός και να επανέλθει η ελπίδα για το μέλλον, κόντρα στη δυστοπία των μνημονιακών πολιτικών.

Επισκεφθείτε και την νέα ιστοσελίδα μας: http://www.topikopoiisi.eu/






Παρασκευή, 17 Φεβρουαρίου 2012

H κρίση στο κατώφλι της Γερμανίας: αιτία οι υπερχρεωμένοι δήμοι

Στη Γερμανία, εδώ και πολύ καιρό γίνεται λόγος για τη κρίση του χρέους στην υπόλοιπη Ευρώπη, ενώ η ίδια ακριβώς κατάσταση υπάρχει στο κατώφλι της. Εξίσου «επισφαλή» είναι τα τεράστια χρέη των δήμων της. Ο καιρός, όπου θεωρούνταν φερέγγυοι οι δήμοι της, έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί.
Στη σκιά της μεγάλης κρίσης του χρέους στην ευρωζώνη, διαφεύγει την προσοχή των επενδυτών ένα ανάλογο κακό σενάριο. Απλά θα πρέπει η Ελλάδα να αντικατασταθεί με τον δήμο του Oberhausen για παράδειγμα, η Πορτογαλία με τον δήμο του Hagen, η Ιρλανδία με το Remscheid, η Ισπανία με το Essen.
Όλο και περισσότερες πόλεις και δήμοι είναι υπερχρεωμένοι. Δε μπορούν να συγκροτήσουν πια τους προϋπολογισμούς τους με δικά τους μέσα και χρειάζονται όλο και περισσότερα δάνεια. Όπως και στην Ευρώπη υπάρχει και σε τοπικό επίπεδο, ανάγκη για «διάσωση». Αν το δούμε αυτό αναλογικά για τη Γερμανία, αυτό σημαίνει: κρατίδια όπως η Σαξονία-Άνχαλτ, η Ρηνανία-Παλατινάτο, η Έσση, ακόμα και η Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία, δύσκολα τα βγάζουν πέρα παρέχοντας βοήθεια στους δήμους και τις κοινότητές τους, για να αποφευχθεί η πυρκαγιά.

Οι μεγάλες πόλεις και οι μικροί δήμοι συσσωρεύουν χρέη πάνω σε χρέη. Εκτός από τα μακροπρόθεσμα δάνεια για επενδυτικά σχέδια, χρειάζονται πάντα περισσότερα δάνεια για τις τρέχουσες εργασίες. Ο λόγος είναι πολύ απλός: τα έσοδα υπολείπονται των δαπανών. Οι αιτίες είναι πολλαπλές: διαρθρωτικές αλλαγές, εξάρτηση από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση και τη κυβέρνηση του κρατιδίου, υπερεκτίμηση, κακοδιαχείριση.

Οι Kommunen -όπως είναι ο όρος για τους δήμους και τις κοινότητες- ήταν πάντα οι καλύτεροι δανειολήπτες, και μπορούσαν να χρηματοδοτηθούν με εξαιρετικά χαμηλό κόστος. Ο κίνδυνος θεωρούνταν μηδενός, επειδή ομοσπονδιακές, πολιτειακές και τοπικές αρχές –παρόλο που λειτουργούν σαν ιδιαίτερες οικονομικές οντότητες-επωφελούνταν από το ομοσπονδιακό αξίωμα της αλληλοστήριξης και αλληλοεγγύησης. Τι θα γίνει όμως αν η πρώτη μεγάλη πόλη χρειασθεί βοήθεια από το αντίστοιχο κρατίδιο για να αντεπεξέλθει στα χρέη της; Τότε θα μπορούσε να συμβεί σε τοπικό επίπεδο αυτό που συμβαίνει στην Ευρωζώνη. Για όλες τις προβληματικές πόλεις θα γίνει πιο ακριβή και πιο δύσκολη η αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων χρεών τους. Τα υπερχρεωμένα κρατίδια δεν θα είναι σε θέση επίσης να χρηματοδοτήσουν κάθε χρεωκοπημένο δήμο.
Παρ 'όλες τις διαφορές που υπάρχουν μεταξύ των δήμων και κοινοτήτων, υπάρχει ένα κοινό νήμα που τους συνδέει: όλοι είναι παγιδευμένοι στο ομοσπονδιακό σύστημα φορολογίας, και πολύ λίγο μπορούν να αποφασίσουν για τα έσοδά τους. Όλοι επίσης υποφέρουν από την αύξηση των κοινωνικών δαπανών, που δε μπορούν επίσης να επηρεάσουν. Αλλαγές πολύ δύσκολα μπορούν να γίνουν: ποιος δήμαρχος, ποιο αρμόδιο συμβούλιο θέλει ένα σχολείο, ένα δημόσιο λουτρό, ένα θέατρο κ.λπ. να είναι κλειστό; Αυτό συνήθως συμβαίνει μόνο όταν είναι ήδη πολύ αργά.
Ότι μπορεί μια πόλη-δήμος να χρεοκοπήσει στη Γερμανία είναι τόσο απίστευτο, όπως ήταν και η κατάρρευση μιας χώρας του ευρώ μέχρι πρόσφατα. Οι τράπεζες, τα ταμιευτήρια, οι πιστωτικοί οργανισμοί ήταν μέχρι τώρα πάντα πρόθυμοι να δανείσουν εάν δεν έφθαναν τα χρήματα. Επειδή όμως αυτό συμβαίνει όλο και πιο συχνά τελευταία, οι άμεσες δανειοαναλήψεις σε μετρητά από τους δήμους ξεπέρασαν τα 40 δισ. ευρώ, σε μερικές πόλεις μάλιστα σήμερα αντιστοιχούν πάνω από ένα δισεκατομμύριο ευρώ. Τα ταμειακά δάνεια των δήμων είναι σαν τις υπεραναλήψεις από τους μισθολογικούς λογαριασμούς, απλά δεν είναι τόσο ακριβές - τουλάχιστον μέχρι στιγμής. Αυτή η μορφή χρηματοδότησης είναι η συντομότερη αλλά και πιο επικίνδυνη για τους πιστωτές.

Πρόσφατα έγινε σάλος στις εφημερίδες, όταν για πρώτη φορά έγινε γνωστό ότι μια τράπεζα αρνήθηκε να δώσει δάνειο σε μια πόλη-δήμο. Η περίπτωση δείχνει ότι υπάρχει αλλαγή στάσης από τις τράπεζες. Ειδικά όταν κάνουν σύγκριση με τα ευρωπαϊκά δεδομένα: δεν υπάρχει πλέον μηδενικός κίνδυνος, ούτε για τα δάνεια προς τους κρατικούς οφειλέτες. Αυτό λαμβάνεται υπόψη πια από τις τράπεζες και μέσα στη Γερμανία.
Υπάρχουν και άλλοι λόγοι, που επιδεινώνουν τη κατάσταση για τις πόλεις: οι τράπεζες των κρατιδίων έχουν συρρικνωθεί και χτυπηθεί. Οι μεγάλες τράπεζες αναδιαρθρώνονται -και με το «κούρεμα» που γίνεται στα κρατικά ομόλογα της Ελλάδας και μελλοντικά και άλλων Ν. ευρωπαϊκών χωρών- αυτό θα μπορούσε να εξελιχθεί σε απροθυμία να χορηγούν δάνεια με χαμηλό επιτόκιο στους δήμους. Υπάρχουν εκτιμήσεις που λένε ότι θα μειωθούν σημαντικά αυτά τα δάνεια από 20% έως 40%. Η κρατική τράπεζα για την Ανασυγκρότηση δεν είναι σε θέση να σηκώσει μόνη της τη χρηματοδότηση της τοπικής αυτοδιοίκησης. Υπάρχει η ελπίδα ότι το χρηματοδοτικό χάσμα θα ξεπερασθεί με δημοτικά ομόλογα. Αλλά αυτό δεν είναι τόσο εύκολο.
Μπορεί οι διεθνείς πιστωτές να «παρκάρουν»-λόγω της κρίσης χρεών των άλλων χωρών-τα λεφτά τους στα γερμανικά ομόλογα της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, αλλά οι γερμανοί πιστωτές-που ξέρουν πια αυτή την κατάσταση στο κατώφλι τους-δεν είναι διατεθειμένοι να τα παρκάρουν στα ομόλογα των αντίστοιχων ΟΤΑ.

Πηγή: F.A.Z.(Frankfurter Allgemeine Zeitung )

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου