Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Δευτέρα, 27 Φεβρουαρίου 2012

Τράπεζα σπόρων

Του Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΟΥ
«Η απόδοση ενός πατρογονικού ελαιόδεντρου δεν είναι το λάδι, αλλά το καθαρό νερό της σοφίας του»
Οδυσσέας Ελύτης

Η φωτιά στο τζάκι έκαιγε και το τσίπουρο έρεε στην παρέα όπως και η κουβέντα. Ο γέρο αγρότης, με χαραγμένο στο πρόσωπό του την απαρχή του κόσμου και με συμφωνία με τον Χάρο να «φύγει » με κοινή συμφωνία μαζί του κατά πως λέει ο ίδιος, φαινόταν να μην παρακολουθεί αλλά προς το τέλος όταν η κουβέντα περιστρεφόταν γύρω από την οικολογία με τράβηξε παράμερα και με οδήγησε στο κελάρι του σπιτιού. Με αργά, σίγουρα βήματα με αργές κινήσεις πιάνει στα χέρια του δύο σακουλάκια από τα πολλά που είχε φυλαγμένα και μου λέει με σιγανή, ψελιστική φωνή: «Είναι σπόροι από την εποχή του παππού μου».
Συνωμοτικά, επίμονα, με κοίταγε κατευθείαν στα μάτια. Πώς ανοίγει κανείς το ντουλάπι με τιμαλφή; Με προσοχή, με φόβο μην τον δει κανείς, μα τα τιμαλφή του γέρου Κώστα ήταν οι σπόροι. Οχι λίρες , ευρώ ή χρυσαφικά. Κράτησα χρόνια αυτή τη συγκίνηση. Μέχρι που πέρυσι ο δρόμος με έβγαλε στο ΜΑΙΧ και επισκέφτηκα την τράπεζα σπόρων που υπάρχει και λειτουργεί εκεί. Μοναδική στην Κρήτη.
Με τον ίδιο τρόπο η Αδαμαντία μας οδήγησε με τον φίλο μου τον Γιάννη τον βιοκαλλιεργητή στο εσωτερικό του ψυγείου όπου φυλάσσονται σε βαθιά κατάψυξη σπόροι από ενδημικά φυτά της Κρήτης αλλά και από την υπόλοιπη Ελλάδα.
Με το ίδιο τελετουργικό, με την ίδια συγκίνηση, με το ίδιο πάθος. «Εδώ φυλάμε, διατηρούμε και κατά διαστήματα αναπαράγουμε το μεγαλύτερο μέρος από τα ενδημικά φυτά της Κρήτης» μας λέει, «όπως και πληθώρα φυτών από όλη την χώρα». Δίπλα είναι ο βοτανικός κήπος και λίγο πιο πέρα τα αποξηραμένα δείγματα από 8.000 περίπου φυτά της χώρας μου εξηγεί η Χριστίνα.
Η Γιώτα μου εξηγεί ότι βλέπει στο μικροσκόπιο. Τους γυρόκοκκους στην εξέταση του μελιού. Η τέταρτη της παρέας η Ελένη λείπει. Τέσσερις γυναίκες έχουν κάνει όλη αυτή τη δουλειά. Δεν είπαν τίποτα για προβλήματα, ελλείψεις προσωπικού, πενιχρές αμοιβές, μείωση ή έλλειψη κρατικών επιδοτήσεων. Μόνο τον έρωτα στα μάτια τους για αυτό που κάνουν διακρίνεις. Αλλιώς αυτό το έργο δεν θα υπήρχε. Δοσμένες στο καθήκον όχι ως επάγγελμα αλλά ως πράξη νοήματος στη ζωή.
Μια μολυβοντομάτα μας έκοψε στα τέσσερα η Αδαμαντία την αλάτισε και μας την πρόσφερε πάνω στον πάγκο εργασίας. Ηταν κάτι σαν μεταλαβιά.
Αυτά θα σώσουν την πατρίδα, όχι όσοι ως γελωτοποιοί και σαλτιμπάγκοι την έχουν μετατρέψει σε παρτίδα. Οι αφανείς, της δημιουργίας, της αφοσίωσης, της προσπάθειας, που έχουν ως μέγα κίνητρο την ηθική εσωτερική ικανοποίηση. Μακράν από τα ψεύτικα φώτα της δημοσιότητος, τις επισημότητες, τις «διακρίσεις», τα «βραβεία» την επιτήδευση , τις δημόσιες σχέσεις και την καριέρα.
Πως και έκανες αυτό το πρόγραμμα ρωτώ τον διευθυντή του ΜΑΙΧ Αλ. Νικολαϊδη. Και ο «στυγνός» τεχνοκράτης μου απαντά: «Μα γιατί θεωρώ το γενετικό υλικό πολιτισμική κληρονομιά της χώρας». Λοιπόν πολιτισμός δεν είναι να λες αλλά να κάνεις κάτι για να διασώζεται η ρίζα…
Πηγή: http://apokoinou.com/?p=1046
Δείτε επίσης την ανάρτησή μου: http://topikopoiisi।blogspot।com/2011/02/blog-post_6220।html

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου