Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Τετάρτη, 4 Σεπτεμβρίου 2013

Γη και ελευθερία……Εντυπώσεις μιας κατασκηνώτριας



Βασσαράς, Αύγουστος 2013….
Κόσμος πηγαινοέρχεται στην αυλή του σχολείου (που οι διοργανωτές και εθελοντές, ντόπιοι και μη,καθάρισαν με πολύ κόπο, δίνοντας ζωή στο κτίσμα και στον περίγυρό του), άλλοι στήνουν σκηνές, άλλοι τοποθετούν τραπεζάκια μπροστά από ψυγεία με μπίρες και νερά, παιδάκια πανέμορφα παίζουν πινγκ – πονγκ,μουσικοί κουρδίζουν τα όργανά τους στην σκηνή….
Αν μου ζητούσαν να περιγράψω με λίγες λέξεις την εντύπωση που μου άφησε αυτό το φεστιβάλ, το πρώτο ορεινό φεστιβάλ στο χωριό Βασσαρά στις πλαγιές του Πάρνωνα θα έγραφα: καταπράσινο βουνό, ελευθερία, πανέμορφο χωριό, πέτρινα σπίτια, συζητήσεις,όμορφος κόσμος….
Κάθε μέρα μια διαφορετική εμπειρία, αρχικά με προβολές ταινιών , (για το ξεπούλημα του νερού στη Χιλή http://www.exandasdocumentaries.com/documentaries/bysubject/environment/%CE%A7%CE%B9%CE%BB%CE%AE), καθώς καΙ με την προβολή της καταπληκτικής ταινίας του Ken Loach, Γη και Ελευθερία.(Land and Freedom).
Ακολούθησαν καλλιτεχνικά εργαστήρια με εξωγήινες ματιές, των παιδιών, που μπορούν ακόμα να βλέπουν την αλήθεια διαφορετικά από εμάς, όπως είπε πολύ ωραία η κοπέλα που συν-οδηγούσε τους μικρούς “εξωγήινους”….Συζητήσεις για τα εργασιακά δικαιώματα, για την καλλιέργεια των σπόρων από το “Πελίτι”, (http://www.peliti.gr/), για την δημιουργία ενός νέου σχολείου, πιο καινοτόμου, με άλλους στόχους, προβληματισμοί και αναφορές για την αποανάπτυξη-τοπικοποίηση,έκθεση φωτογραφίας”Παράξενα Πλάσματα”….
Ο Βασσαράς, λοιπόν, με τα όμορφα καφενεδάκια του και τον πολύ συμπαθητικό κόσμο, το “κέντρο του κόσμου”, όπως μας είπε ο Γιώργος Μελέτης, πρόεδρος της διαμερισματικής κοινότητας και πιλοποιός με πολύ γούστο και φοβερά καπέλα! Η γυναίκα του, ο πολύ γλυκός τύπος που μιλούσε σπαστά ελληνικά και πολλοί άλλοι που ξεχνάω τα ονόματα, συγχωρέστε με, ήταν πολλές οι πληροφορίες για 3 μέρες! Τα παιδιά, που βοηθούσαν με μεράκι, κολλούσαν αφίσες, τα οποία έφτιαξαν μια πολύ ωραία ταινία , το “serial killer”, ο Τάκης, ο Στέφανος, η Ρόμπιν,(και όλα τα υπόλοιπα,είπαμε,με τα ονόματα,έπαθα Αλτσχάιμερ!), με το χαμόγελο πάντα στα χείλη, όλοι εκεί, μας έκαναν να νιώσουμε από την πρώτη στιγμή, μέρος της ομάδας, να γίνουμε ένα, να συνεισφέρουμε και να συνοργανώσουμε!
Μια άλλη ματιά, με αεράκι καινοτομίας και ελευθερίας, εν μέσω της κρίσης που μας παγώνει το αίμα και τις ιδέες, μας έκανε να ξαναθυμηθούμε πως η ζωή είναι ωραία όταν βρίσκεσαι με κόσμο που πιστεύει σε αυτή, στον τόπο, στη γη, στα ιδανικά….και ξαναπαίρνεις τα πράγματα στα χέρια σου!
Οι υπέροχες συναυλίες,οι Rumors, Οι Blueswire, οι Ital Light, οι Electra and the Local Seeds, καθώς και ο Θάνος Μικρούτσικος με την Ρίτα Αντωνοπούλου, μας έκαναν να λικνιστούμε στους ρυθμούς των blues, της reggae, να τραγουδήσουμε, να χορέψουμε, να αγαπήσουμε, να γελάσουμε με το φοβερό χιούμορ των Ital Light,να συγκινηθούμε με τους καταπληκτικούς στίχους του Καββαδία, να ξανανιώσουμε….
Η πιο ανατριχιαστική στιγμή, για μένα, ήταν, όταν με τους φίλους που γνώρισα και ήρθαμε κοντά σε αυτό το φεστιβάλ, τον Χάρη, την Σέβη, την Γιωργία και τους υπόλοιπους, τραγουδήσαμε με όλη την δύναμη της ψυχής μας, τους στίχους από το “Αερικό”: “ΟΣΕΣ ΚΙ ΑΝ ΧΤΙΖΟΥΝ ΦΥΛΑΚΕΣ ΚΑΙ ΑΝ Ο ΚΛΟΙΟΣ ΣΤΕΝΕΥΕΙ, Ο ΝΟΥΣ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ ΑΛΗΤΑΡΙΟ, ΠΟΥ ΟΛΟ ΘΑ ΔΡΑΠΕΤΕΥΕΙ”!!!
Ευχαριστώ αδέρφια, για μία από τις καλύτερες στιγμές του καλοκαιριού, για τα χρώματα που πήρα από αυτό το φεστιβάλ, τα οποία θα πιτσιλίζουν τον καμβά του χειμερινού πίνακα που έρχεται….
Ευχαριστώ και σας, όλα τα αερικά του Βασσαρά, για τις ιδέες που φυσήξατε σε όλους μας και εύχομαι να ξαναφυσήξουμε όλοι μαζί του χρόνου, στο 2ο ορεινό φεστιβάλ!
Καλή Συνέχεια!!!
29/8/13
Ευθυμία

Σχόλιο: είχαμε πάει με τον Γιάννη τον Μπίλλα και παρουσιάσαμε το θέμα μας: αποανάπτυξη-τοπικοποίηση, μια απάντηση στην κρίση. Έγινε πολύ ωραία συζήτηση που συμμετείχαν και κάποιοι παλιοί γνωστοί που είναι «επανατοπικοποιημένοι» στην περιοχή.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου