Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Πέμπτη, 18 Ιουλίου 2013

Ένα συνεργατικό παντοπωλείο στο Ρέθυμνο: το "Μπεγίρι"



Τα τελευταία χρόνια ακούμε όλο πιο συχνά τις λέξεις «αυτοργάνωση», «οριζόντιες δομές», «συλλογικότητα». Αυτές οι έννοιες ενέπνευσαν μια παρέα από νέα παιδιά στο Ρέθυμνο που αποφάσισαν να φτιάξουν το «Μπεγίρι», ένα συνεργατικό παντοπωλείο. Η κρίση άλλωστε δεν φέρνει μόνο άσχημες καταστάσεις. Φέρνει και νέες ιδέες, νέες αντιλήψεις για τη ζωή και τις συνθήκες εργασίας, νέες μορφές οργάνωσης της καθημερινότητας.


Τι σημαίνει όμως «συνεργατικό» παντοπωλείο;
Το Μπεγίρι, όπως μας εξήγησαν οι ίδιοι οι ιδρυτές του, έχει κάποιες βασικές αρχές: οριζόντια οργάνωση και λήψη αποφάσεων, ισότιμες σχέσεις, ίση αμοιβή χωρίς αφεντικό, και προσπάθεια διεκδίκησης μιας όσο γίνεται μεγαλύτερης αυτονομίας. Τα παιδιά που βρίσκονται πίσω από αυτή την πρωτοβουλία, ξεκίνησαν από την ανάγκη για αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας, για δικτύωση και αλληλοστήριξη με παραγωγούς που –έτσι για αλλαγή- σέβονται τόσο τον άνθρωπο, όσο και την ίδια τη φύση
Έτσι, στο Μπεγίρι θα βρεις προϊόντα που παράγονται με σεβασμό στο περιβάλλον και χωρίς την εκμετάλλευση ανθρώπων: ζαρζαβατικά και όσπρια, ρύζι, φρούτα, σπιτική «μερέντα», βιολογικό κρασί και ρακή, αποξηραμένα φρούτα,  χειροποίητα καλλυντικά και πολλά άλλα. Όλα προέρχονται από επιλεγμένους παραγωγούς, τους οποίους  τα παιδιά στο Μπεγίρι γνωρίζουν προσωπικά ώστε να «πιστοποιήσουν» ακριβώς ότι είναι πιστοί στις αρχές τους. 
Τα υπόλοιπα μας τα λένε τα ίδια τα παιδιά του συνεταιρισμού. Για να μάθεις ακόμη περισσότερα, αλλά και για να εφοδιαστείς με υγιεινά καλούδια, τρύπωσε στα στενά της παλιάς πόλης του Ρεθύμνου, βγες στον γραφικό πεζόδρομο της Κατεχάκη, στη σκιά του φρουρίου της Φορτέτσας και αναζήτησε το «Μπεγίρι» με σήμα το αλογάκι, που τρώει «μόνο» του το καρότο – χωρίς μαστίγια. 
"Σε έναν ιδανικό κόσμο… θα επικρατεί η ισότητα, η δημιουργία, το «εμείς» και ο έρωτας"
Τι σημαίνει η λέξη Μπεγίρι και ποιος ο συμβολισμός; 
Μπεγίρι στην κρητική διάλεκτο σημαίνει άλογο. Τούρκικες οι ρίζες και αυτής της λέξης, για να μην ξεχνάμε ότι οι λαοί δεν έχουμε τίποτα να χωρίσουμε. Οι ερμηνείες που βρήκαμε είναι: το νεαρό άλογο, ή γενικά το άλογο, ή το νεαρό άλογο που δεν έχει ζευτεί ακόμα. Η τελευταία εκδοχή μας άρεσε περισσότερο και γι΄αυτό και το λογότυπο μας είναι ένα άλογο που κρατάει μόνο του το καρότο χωρίς καβαλάρη με μαστίγιο και ψευδαίσθηση αμοιβής.
Πώς επιλέγετε τους προμηθευτές σας; Και πώς ελέγχετε και διασφαλίζετε ότι είναι πιστοί στις αρχές σας ως προς τον τρόπο καλλιέργειας και παραγωγής των προϊόντων τους;
Κατ’ αρχήν επιλέγουμε να έχουμε πρωτίστως προϊόντα που καλύπτουν βασικές ανάγκες. Οι παραγωγοί με τους οποίους συνεργαζόμαστε είναι άνθρωποι που ό,τι παράγουν το παράγουν με σεβασμό και ευαισθησία προς τη φύση και το περιβάλλον στοχεύοντας ταυτόχρονα σε καλή ποιότητα. Επίσης τόσο ως προς τα οικονομικά όσο και ως προς τις σχέσεις με τους εργαζόμενούς τους και τη γενικότερη στάση τους προς την κοινωνία είναι άνθρωποι που βάζουν ως προτεραιότητα τον άνθρωπο λειτουργώντας με ειλικρίνεια, δικαιοσύνη και αλληλεγγύη. Θα λέγαμε ότι το 80% των παραγωγών μας είναι άνθρωποι που τους γνωρίζουμε προσωπικά και έχουμε επισκεφτεί τον χώρο παραγωγής τους ή μας τους γνώρισαν φίλοι που εμπιστευόμαστε. Ένα 20% είναι καινούργιες γνωριμίες τις οποίες ελπίζουμε να χτίσουμε με τον καιρό και να αποδειχτούν ότι εφαρμόζουν τις ίδιες αρχές με εμάς. 
Ποια η ανταπόκριση του κοινού του Ρεθύμνου μέχρι στιγμής;
Υπάρχει απήχηση, ακούμε θετικά και ενθαρρυντικά σχόλια και προσπαθούμε από την πλευρά μας να επικοινωνούμε όσο περισσότερο μπορούμε με τους ανθρώπους  που έρχονται να μας βρουν τόσο για να διαδίδεται η ιδέα πίσω από το εγχείρημα όσο για να μπορεί το Μπεγίρι να καλύπτει όσες περισσότερες ανάγκες γίνεται καλύτερα. Ξέρουμε ότι ο χώρος του εμπορίου δεν είναι εύκολος, παρόλα αυτά παραμένουμε αισιόδοξοι. Γεγονός που πηγάζει και από την προσέλευση ανθρώπων τους οποίους δε γνωρίζαμε κάτι το οποίο μας χαροποιεί πολύ και ελπίζουμε να συνεχιστεί!
Σε τι άλλους τομείς θα θέλατε να δείτε τέτοιες οριζόντιες μορφές δομής & οργάνωσης;
Σε όλους! Πιστεύουμε ότι οι χώροι εργασίας θα πρέπει να διαχειρίζονται από τους ίδιους τους εργαζόμενους , έτσι θα μπορούν να καλύπτονται οι ανάγκες όλων μέσω της ίδιας της εργασίας τους. Σε κάθε τομέα λοιπόν οι χώροι εργασίας θα αποτελούν και σημεία κοινωνικής ζύμωσης και δημιουργίας. 
Σε έναν ιδανικό κόσμο…
Θα επικρατεί η ισότητα, η δημιουργία, το «εμείς» και ο έρωτας.


Πρόσθετες Πληροφορίες
Cretazine Tips
  • Το Μπεγίρι βρίσκεται στην οδό Κατεχάκη 16 (Πεζόδρομος Φορτέτσας)
  • Για να μαθαίνετε τα νέα τους (ό,τι φρέσκο έρχεται στο παντοπωλείο) ακολουθήστε τη σελίδα τους στο facebook 
  • Οι Ρεθεμνιώτες μπορείτε να έχετε τα προϊόντα από το Μπεγίρι στο σπίτι σας απευθείας αφού γίνονται και κατ'οίκον παραδόσεις (αν και η βόλτα στην Κατεχάκη είναι πάντα ευχάριστη)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου