Αποανάπτυξη-Τοπικοποίηση με σχεδιασμό και όχι καταστροφή με μνημόνια!

ΤΜετά το 4ο κατά σειράν μνημόνιο, τώρα έρχεται η «μια από τα ίδια ανάπτυξη», ίσως πιο «δίκαια», υπόσχεται η κυβέρνηση. Με διεθνείς επενδύσεις για μεταφορά του πλούτου της χώρας στο εξωτερικό, στα χέρια των διεθνών επενδυτών, αυτών καλέ που μας δανείζανε όλα αυτά τα χρόνια και τώρα τους χρωστάμε τα «μαλλιά της κεφαλής μας».

Τι και αν κάποιοι από μας φωνάζουμε όλα αυτά τα χρόνια: σεισάχθεια και αποανάπτυξη!(http://www.topikopoiisi.eu/theta941sigmaepsiloniotasigmaf/36) και «στροφή σεαποκεντρωμένη, τοπικοποιημένη, αμεσοδημοκρατική κοινωνία ίσης κατανομής και του μικρότερου δυνατού οικολογικού αποτυπώματος».
Μα τα μνημόνια δεν πετύχανε –χωρίς να το θέλουμε-αποανάπτυξη; Τι είναι η συρρίκνωση κατά 25% του ΑΕΠ της χώρας, αν δεν είναι αποανάπτυξη; Λένε μερικοί κυνικοί!
Απαντάμε: πρώτα -πρώτα το ΑΕΠ μιας χώρας δεν είναι κατάλληλος δείκτης για την ευζωία των κατοίκων της και σήμερα αμφισβητείται αυτό και υπάρχουν οικονομολόγοι, κυβερνήσεις και διεθνείς οργανισμοί που εργάζονται εδώ και δεκαετίες για τη διαμόρφωση καλύτερων δεικτών ευημερίας, διότι η προσήλωση στο ΑΕΠ θέτει στο περιθώριο της κοινωνικής συνείδησης το περιβαλλοντικό και κοινωνικό κόστος της ανάπτυξης (http://www.topikopoiisi.eu/902rhothetarhoalpha/1559378 καιhttp://www.topikopoiisi.eu/theta941sigmaepsiloniotasigmaf/2087834).
Στη συνέχεια λέμε ότι: αποανάπτυξη κάνεις με συνειδητό σχεδιασμό και όχι με καταστροφή μέσω των μνημονίων!
Η βασική ιδέα της αποανάπτυξης-τοπικοποίησης είναι η αλληλέγγυα, δημοκρατική, κοινωνική και οικολογική οικονομία με χαμηλή κατανάλωση πόρων – και όχι η φτώχεια και η ύφεση με ντιρεκτίβες λιτότητας, συνδυασμένη μάλιστα με καταστροφή του περιβάλλοντος και οικολογική υποβάθμιση που βιώνουν οι άνθρωποι σήμερα στην Ελλάδα.
Οι αρνητικές συνέπειες των δήθεν λύσεων για την κρίση, βύθισαν τους ανθρώπους στην Ελλάδα στη δυστυχία και έφερε την Ευρώπη στο χείλος της ανθρωπιστικής καταστροφής. Αντίθετα πολλοί πλούσιοι Έλληνες κατάφεραν - με τη βοήθεια της υπόλοιπης Ευρώπης - να βγάλουν τα περισσότερα περιουσιακά τους στοιχεία από τη χώρα. Για να προστατεύσουν τον εαυτό τους από μια ενδεχόμενη πλήρη κατάρρευση της οικονομίας, αλλά αυτό επιτάχυνε ταυτόχρονα αυτή την κατάρρευση και σε γενικές γραμμές αύξησε την ανισότητα, τις συγκρούσεις κατανομής και τον αποκλεισμό.
Την ίδια στιγμή η κρίση-πολλές φορές το τονίσαμε αυτό και σαν ιστοσελίδα και στις ομιλίες συζητήσεις με τα εναλλακτικά εγχειρήματα που ξεπήδησαν σε όλο αυτό το διάστημα-είχε και έχει ακόμα ένα θετικό: Μας αναγκάζει επίσης να αναζητήσουμε νέες δυνατότητες και τρόπους ζωής, συνύπαρξης και εργασίας, καθώς και διευρυμένους χώρους για να δοκιμάζουμε όλα αυτά. Εγχειρήματα που πριν την κρίση για χρόνια διαχειρίζονταν από μικρές μειοφηφικές πρωτοβουλίες ( από ελευθεριακές, αντιφασιστικές ή ομάδες αλληλεγγύης για παράδειγμα), βρίσκουν τώρα μεγάλη απήχηση και δημιουργούνται καινούργια, με νέες ιδέες. Υπάρχουν αυτοδιαχειριζόμενοι χώροι και εγχειρήματα γειτονιάς, κοινωνικά-αλληλέγγυα ιατρεία, δίκτυα-οάσεις μη χρηματικής οικονομίας και ανταλλαγής, κοινωνικά παντοπωλεία με δωρεάν διάθεση προϊόντων και αντικειμένων κυρίως από «δεύτερο χέρι», νέας μορφής συνεταιρισμοί(χωρίς διοικητικά συμβούλια , με συνέλευση μελών), εργαστήρια και πρότζεκτ αυτοβοήθειας. Μοντέλα συλλογικής εργασίας και συνεργατικές με αποφάσεις στη βάση της συναίνεσης και της άμεσης δημοκρατίας, γίνονται πλατιά γνωστά και οικεία. Μερικοί άνθρωποι λοιπόν στην Ελλάδα αναγκάσθηκαν και αναγκάζονται να συνευρεθούν και να οικοδομήσουν στοιχεία μιας ενωμένης και ειρηνικής κοινωνίας «από τα κάτω».
Αλλά οι προϋποθέσεις για όλα αυτά είναι κατανοητά δύσκολες - η πλειοψηφία της κοινωνίας βιώνει τη συρρίκνωση, όχι ως δημιουργία νέων δυνατοτήτων, αλλά ως καταστροφή. Γιατί παρά αυτά τα φωτεινά σημάδια της ελπίδας, ο ισολογισμός της μέχρι τώρα λιτότητας παραμένει καταστροφική. Η βρεφική θνησιμότητα αυξήθηκε μόνο μεταξύ 2008 και 2010 κατά 43%. Η επίσημη ανεργία βρίσκεται στο 25%, ενώ η ανεργία των νέων φθάνει ακόμη και στο 50%. Ολόκληρες οικογένειες ζουν από την μικρή σύνταξη των παππούδων. Σύμφωνα με δημοσίευμα του ίδιου του ελληνικού κοινοβουλίου σχεδόν 6,5 εκατομμύρια Ελλήνων ζουν μέσα στη φτώχεια - αυτό είναι το 58% του πληθυσμού! Ένας τρίτο του πληθυσμού δεν έχει ασφάλιση υγείας. Οι διαδηλώσεις, οι διαμαρτυρίες και ενέργειες ενάντια σε αυτές τις πολιτικές ήταν και είναι κοινός τόπος – ακριβώς όπως και η βίαιη καταστολή τους από την αστυνομία.
Περισσότερη «λιτότητας» χωρίς περικοπή ή εξάλειψη του χρέους θα επιδεινώνει συνεχώς την κατάσταση, χωρίς να την επιλύει. Η κλασική πολιτική πρόταση-από όλα σχεδόν τα κόμματα- για μια μονόπλευρη εστίαση στην μια από τα ίδια «ανάπτυξη» και στις επενδύσεις με στόχο το κέρδος κερδών, δεν μπορεί να είναι η απάντηση και αυτό είναι ολοφάνερο. Παραμένουν άλυτες-και σε παγκόσμιο επίπεδο-οι αντιθέσεις και οι συγκρούσεις για ισότιμη και δίκαιη κατανομή των βαρών και των πλεονασμάτων, καθώς και η οικολογική καταστροφή. Χρειαζόμαστε μια εναλλακτική λύση, η οποία θα αντιμετωπίζει μαζί τα οικολογικά και κοινωνικά προβλήματα και τις αιτίες τους. Αυτό σημαίνει ότι χρειαζόμαστε αλλαγές σε πολλαπλά επίπεδα: στο προσωπικό και συλλογικό επίπεδο συνείδησης, στην οργάνωση και αυτοοργάνωση, στο θεσμικό πολιτικό επίπεδο. Να επανέλθει το πνεύμα του κοινοτισμού για να βρούμε συλλογικά τις απαιτούμενες σήμερα ριζοσπαστικές λύσεις. Να στηρίξουμε και να πολλαπλασιάσουμε τα αυτοοργανωμένα εναλλακτικά εγχειρήματα σε όλους τους ζωτικούς τομείς της κοινωνικής και οικονομικής δραστηριότητας, ώστε να αναπνεύσει ο πληθυσμός και να επανέλθει η ελπίδα για το μέλλον, κόντρα στη δυστοπία των μνημονιακών πολιτικών.

Επισκεφθείτε και την νέα ιστοσελίδα μας: http://www.topikopoiisi.eu/






Τρίτη, 9 Φεβρουαρίου 2010

Σχετικά με το "τέλος της εργασίας"

Ο Γιέρεμη Ρίφκινγκ στο βιβλίο του <το τέλος της εργασίας> προαναγγέλει ότι σήμερα η ανθρωπότητα λόγο της τεχνολογίας μπορεί με πολύ λιγότερη εργασία ή χωρίς αυτήν, να λύσει επιτέλους το αιώνιο πρόβλημα της παραγωγής υλικών αγάθων και ξεφύγει από τον μόχθο της επιβίωσης. Η τοπικοποίση μας καλεί να κάνουμε ακριβώς το αντίθετο. Δηλαδή να δουλεύουμε περισσότερο, να περιορίσουμε της ανάγκες μας να μοχθήσουμε περρισσότερο. Γιατί τελικά να διαλέξουμε την δεύτερη λύση όταν η πρώτη φαίνεται πιο ελκυστική; 'Ενα ερώτημα εύλογο που έχει τεθεί συχνά.

Στους δύο προηγούμενους αιώνες το κεφάλαιο για να πετύχει τη σημερινή ανάπτυξη και την παραγωγή υλικών αγαθών με την τεχνολογία που διέθετε- για πολύ μικρότερο πληθυσμό- έπρεπε να ξοδέψει την αποθηκευμένη(πετρέλαιο-άνθρακα) ηλιακή ενέργεια δισεκατομμυρίων ετών. Στον 21ο αιώνα ακόμα και αν επικρατήσει το πράσινο κεφάλαιο για να δοθεί παραπέρα παράταση στην επιβίωση της βιόσφαιρας, θα μπορεί και θα πρέπει, το πολύ, να ξοδεύει μόνο την ετήσια, που αντιστοιχεί στην τομή του πλανήτη, ηλιακή ενέργεια. Και αυτό με έναν μεγαλύτερο ανθρώπινο πληθυσμό, που υπολογίζεται ότι μόνο μέχρι το 2050 θα φθάσει τα 9 δισ. Αυτό δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς καθόλου χρήση της ανθρώπινης ενέργειας. Ο μόχθος θα είναι απαραίτητος, γιατί στον πλανητικό σύστημα που ζούμε «δεν υπάρχει δωρεάν γεύμα» και αυτό το διαπίστωσε η επιστήμη της οικολογίας από την αρχή της σύστασής της.
Όμως ποιος μόχθος θα είναι απαραίτητος; Αυτό θα είναι το σημαντικό ερώτημα!
Επανειλημμένες επιστημονικές δημοσκοπήσεις δείχνουν σήμερα ότι η ευημερία στις περισσότερες δυτικές χώρες έφτασε στο ψηλότερο σημείο τη δεκαετία του 60 (στην Ελλάδα ίσως λίγο αργότερα). Από τότε έχει μείνει σταθερή ή μειώνεται. Όταν είσαι πολύ φτωχός, το λίγο παραπάνω εισόδημα σου επιτρέπει να ικανοποιήσεις βασικές ανάγκες και σε κάνει πολύ πιο χαρούμενο. Από κει όμως και πάνω τα πλούτη δεν κάνουν καμία διαφορά. Έρευνες δείχνουν ότι δεν είναι τα χρήματα ή η κατανάλωση τα οποία φέρνουν την ευτυχία, αλλά η ικανοποίηση βασικών αναγκών, η αίσθηση κοινότητας, ελευθερίας, φιλίας, καθαρού περιβάλλοντος, ασφάλειας ή η αναγνώριση από τους άλλους. Το χρήμα είναι ένα άσχημο υποκατάστατο για όλα αυτά. Από τώρα ήδη υπάρχει ανάγκη δημιουργίας καινούργιων δεικτών ευημερίας, ευζωίας το λέω εγώ, και όχι να χρησιμοποιούμε ακόμα το ΑΕΠ και τους ρυθμούς ανάπτυξης ή τους δείκτες κατανάλωσης κ.λ.π. Εξάλλου υπολογίζεται ότι χρειάζονται 166 Ευρώ αύξησης του παγκόσμιου ΑΕΠ, για να καταλήξει μόνο 1 ευρώ παραπάνω σε αυτούς στον Τρίτο Κόσμο που ζουν κάτω από το όριο της απόλυτης φτώχειας. Πέρα από το ότι η εικονική οικονομία των προσδοκιών ξεπέρασε κατά πολύ την πραγματική οικονομία των περιορισμένων φυσικών και ανθρώπινων πόρων και δανειζόμαστε συνέχεια από το μέλλον των επόμενων γενιών.
Δεν θα είναι λοιπόν ο μόχθος και η δουλειά των σημερινών «υποζυγίων» για τη παραγωγή αγαθών, που μπορεί να μη έχουν νόημα και να στρέφονται κατά της ίδιας της ζωής(π.χ. όπλα ή χημικά ή ανθυγιεινές τροφές ή σκουπίδια συσκευασίας) και που γίνονται απλά για τη μεγιστοποίηση των κερδών του 1% της παγκόσμιας ελίτ. Για την ικανοποίηση των βιοτικών αναγκών θα είναι απαραίτητο ένα μίνιμουμ εργασίας, από όλους όμως, με χρήση ήπιων τεχνολογιών που θα στηρίζονται περισσότερο στον κλάδο της Βιονικής(επιστήμη που αναπτύσσεται ήδη και προχωρά σε τεχνολογίες που μιμούνται τα φυσικά βιολογικά συστήματα. Διάβασα π.χ. κάπου ότι ανεμογεννήτριες με κάθετους άξονες θα έχουν στο μέλλον 100πλάσια απόδοση και ότι η ιδέα προήλθε από την παρατήρηση των σμηνών των πουλιών και πως χρησιμοποιούν την ενέργεια από τα ρεύματα του αέρα.), Ή στην ίδια τη «δουλειά» των οικοσυστημάτων και της βιοποικιλότητας(π.χ. η τεχνολογία των μικροοργανισμών που σε συνδυασμό με την βιοκαλλιέργεια ή τη φυσική-βιοδυναμική καλλιέργεια, αν γενικευθούν, μπορεί στα επόμενα 40΄-50 χρόνια να απορροφήσουν μέχρι και τα 2/3 της περίσσιας του διοξειδίου της ατμόσφαιρας, μετατρέποντάς το σε οργανική ύλη και αποθηκεύοντάς στο έδαφος). Θα υπάρχει Επανεκτίμηση- αναδιάρθρωση-απόρριψη τυχόν τεχνητών αναγκών, που έχουν δημιουργηθεί στα μέχρι τώρα πλαίσια του προτύπου κατανάλωσης (και ατομική και με συλλογικές-δημοτικές διαδικασίες). Θα υπάρχει βέβαια και η ελευθερία επιλογής όσον αφορά στις μη βασικές ανάγκες, αλλά η ικανοποίησή τους θα γίνεται με μίνιμουμ αποτύπωμα και με αειφορικό πάλι τρόπο, καθώς και με επιπλέον εργασία για όσους τις επιδιώκουν. Δεν θα δουλεύουμε λοιπόν περισσότερο, αλλά θα δουλεύουμε με νόημα και ευχαρίστηση και δεν θα τρέχουμε σε μια και δυό δουλειές για να ικανοποιούμε αμφίβολες ανάγκες και στο τέλος να μένουμε και με ένα αέναο αίσθημα ανικανοποίησης.
Το να διαλέξουμε λοιπόν την πρώτη λύση, που φαίνεται να είναι ελκυστικότερη, σημαίνει όχι λύση, γιατί με τη τεχνολογία του σήμερα και το δοσμένο οικονομικό σύστημα πάμε στο γκρεμό, χωρίς δυνατότητα επιστροφής. Η πρόταση της Τοπικοποίησης προφανώς δεν είναι ελκυστική για τα υπάρχοντα κόμματα εξουσίας, ούτε προς το παρόν πρόταση πλειοψηφίας. Είναι όμως ένα ουσιαστικό πρόγραμμα για την μη συστημική οικολογική αριστερά. Μπορεί να γίνει μια θελκτική πρόταση για τους «από κάτω» και τη «κοινότητα του κινδύνου», που είναι απηυδισμένοι με το υπάρχον σύστημα. Στην Αυστραλία για παράδειγμα υπολογίζεται ότι το ποσοστό αυτών που αποφάσισαν συνειδητά να αλλάξουν δουλειά και τρόπο ζωής, θυσιάζοντας το εισόδημά τους και τις ανέσεις τους για μια καλύτερη ποιότητα ζωής σε ένα 20 με 30% του πληθυσμού. Αυτό αποτελεί μια πολύ σημαντική βάση για τη δημιουργία ενός τέτοιου πολιτικού κινήματος. Και αν η κρίση συνεχιστεί και επαναλαμβάνεται, το κίνημα αυτό μπορεί να γίνει πλειοψηφικό.
Πάντως «τέλος της εργασίας» δεν θα υπάρχει, όπως δεν υπάρχει και «τέλος της ιστορίας» που διακηρύχθηκε από τον Φουκογιάμα.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου